Luận án – Phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE – NÓI CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 3 – 6 TUỔI

Ngành:

Lí luận và Lịch sử Giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi" của Nguyễn Minh Phượng tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về hạn chế kỹ năng nghe-nói ở trẻ khiếm thính trong môi trường mẫu giáo hòa nhập. Kỹ năng nghe-nói là nền tảng cho giao tiếp, học tập và tư duy, nhưng trẻ khiếm thính (3-6 tuổi) thường gặp khó khăn đáng kể, dù đã được trang bị thiết bị trợ thính, do vốn từ hạn chế, phát âm chưa rõ và thiếu sự hỗ trợ chuyên biệt. Giáo viên dạy hòa nhập cũng đối mặt với thách thức về kiến thức và tài liệu hướng dẫn.

Mục tiêu của nghiên cứu là đề xuất các biện pháp hiệu quả nhằm phát triển kỹ năng nghe-nói cho nhóm trẻ này, giúp các em cải thiện giao tiếp, ngôn ngữ và hòa nhập. Giả thuyết khoa học cho rằng việc áp dụng đồng bộ các biện pháp phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, khai thác lợi thế của môi trường hòa nhập, và kết hợp hoạt động hằng ngày với hỗ trợ cá nhân sẽ thúc đẩy sự phát triển kỹ năng nghe-nói.

Luận án đã thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng trên 36 trẻ và 127 giáo viên tại 15 trường mầm non, và thực nghiệm sư phạm trên 3 trường hợp điển hình. Kết quả khảo sát cho thấy mức độ kỹ năng nghe-nói của trẻ khiếm thính 3-6 tuổi chỉ đạt mức trung bình và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi thiết bị trợ thính, tuổi nghe và can thiệp sớm. Giáo viên nhận thức tốt vai trò nhưng còn thiếu phương pháp đặc thù.

Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận án đã đề xuất 8 biện pháp cụ thể thuộc 3 nhóm chính: biện pháp điều kiện (đánh giá, xây dựng môi trường, nâng cao năng lực GV/cha mẹ), biện pháp phát triển kỹ năng trong hoạt động hằng ngày, và biện pháp hỗ trợ cá nhân. Thực nghiệm đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp này, với sự cải thiện rõ rệt về kỹ năng nghe-nói ở các trẻ tham gia, đồng thời nhấn mạnh tính cá biệt trong việc áp dụng biện pháp.

Đóng góp về lý luận bao gồm việc bổ sung lý luận về giáo dục trẻ khiếm thính và xác định các yếu tố ảnh hưởng chính. Về thực tiễn, luận án cung cấp thang đánh giá kỹ năng nghe-nói và các nhóm biện pháp có giá trị tham khảo cho giáo dục hòa nhập.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
    • 3.1. Khách thể nghiên cứu
    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. Giả thuyết khoa học
  • 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 5.1. Xây dựng cơ sở lí luận về phát triển KNNN cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi ở lớp mẫu giáo hòa nhập.
    • 5.2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng KNNN của trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi và thực trạng phát triển KNNN cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi ở lớp mẫu giáo hòa nhập.
    • 5.3. Đề xuất biện pháp và thực nghiệm biện pháp phát triển KNNN cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi ở lớp mâu giáo hòa nhập.
  • 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
    • 6.1. Về nội dung nghiên cứu
    • 6.2. Về đối tượng nghiên cứu
    • 6.3. Về địa bàn và khách thể khảo sát
  • 7. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
    • 7.1. Cách tiếp cận
    • 7.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
      • 7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
      • 7.2.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
  • 8. Luận điểm bảo vệ
  • 9. Đóng góp mới của luận án
    • 9.1. Về lí luận
    • 9.2. Về thực tiễn
  • 10. Cấu trúc của luận án

• CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE – NÓI CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 3 – 6 TUỔI

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
  • 1.2. Một số vấn đề cơ bản về trẻ khiếm thính
    • 1.2.1. Khái niệm trẻ khiếm thính
    • 1.2.2. Đặc điểm tâm lý của trẻ khiếm thính
  • 1.3. Kỹ năng nghe – nói của trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 1.3.1. Khái niệm kỹ năng nghe – nói
    • 1.3.2. Đặc điểm kỹ năng nghe – nói của trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
  • 1.4. Phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 1.4.1. Khái niệm phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 1.4.2. Đặc điểm của lớp mẫu giáo hòa nhập có trẻ khiếm thính
    • 1.4.3. Vận dụng lí thuyết hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ trong việc phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính
    • 1.4.4. Mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi ở lớp mẫu giáo hòa nhập
      • 1.4.4.1. Mục tiêu phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
      • 1.4.4.2. Nội dung phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
      • 1.4.4.3. Phương pháp phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
      • 1.4.4.4. Hình thức phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
  • 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 1.5.1. Yếu tố chủ quan
    • 1.5.2. Yếu tố khách quan
  • Kết luận chương 1

• CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE – NÓI CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 3 – 6 TUỔI Ở CÁC LỚP MẪU GIÁO HÒA NHẬP

  • 2.1. Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng
    • 2.1.1. Mục đích khảo sát
    • 2.1.2. Nội dung khảo sát
    • 2.1.3. Địa bàn và khách thể khảo sát
    • 2.1.4. Phương pháp và công cụ khảo sát
  • 2.2. Kết quả khảo sát thực trạng
    • 2.2.1. Thực trạng KNNN của trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 2.2.2. Thực trạng phát triển KNNN cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 2.2.3. Đánh giá chung về thực trạng
      • 2.2.3.1. Điểm mạnh
      • 2.2.3.2. Hạn chế
      • 2.2.3.3. Nguyên nhân
  • Kết luận chương 2

• CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHE - NÓI CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 3 – 6 TUỔI

  • 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
  • 3.2. Biện pháp phát triển kỹ năng nghe - nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
  • 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
  • 3.4. Thực nghiệm biện pháp phát triển kỹ năng nghe – nói cho trẻ khiếm thính 3 – 6 tuổi
    • 3.4.1. Khái quát về tổ chức thực nghiệm
      • 3.4.1.1. Mục đích thực nghiệm
      • 3.4.1.2. Nội dung thực nghiệm
      • 3.4.1.3. Địa bàn và khách thể thực nghiệm
      • 3.4.1.5. Phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm
    • 3.4.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm
      • 3.4.2.1. Trường hợp nghiên cứu 1 (bé Đ.B.N)
      • 3.4.2.2. Trường hợp nghiên cứu 2 (bé N.T.M)
      • 3.4.2.3. Trường hợp nghiên cứu 3 (bé P.M.K)
      • 3.4.2.4. Nhận xét chung về các trường hợp nghiên cứu
  • Kết luận chương 3

• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

  • 1. KẾT LUẬN
  • 2. KHUYẾN NGHỊ
    • 2.1. Với giáo viên dạy lớp mẫu giáo hòa nhập
    • 2.2. Với cha mẹ trẻ khiếm thính
    • 2.3. Với nhà trường mầm non hòa nhập
    • 2.4. Với các cơ quan quản lý và đào tạo giáo dục mầm non