QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG
QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH (MÃ SỐ: 62.58.01.06)
Luận án "QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI VỚI SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG" của Phạm Tuấn Long, là tóm tắt luận án tiến sĩ ngành Quản lý Đô thị và Công trình, tập trung giải quyết nhu cầu cấp thiết về quản lý kiến trúc cảnh quan (KTCQ) tại Khu Phố Cổ (KPC) Hà Nội. KPC Hà Nội, được công nhận là di sản Quốc gia từ năm 2004, đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng do tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và hệ thống văn bản pháp quy chưa đồng bộ, dẫn đến biến dạng và mất mát giá trị văn hóa kiến trúc truyền thống, tạo ra mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển, truyền thống và hiện đại.
Mục đích nghiên cứu là đề xuất các giải pháp quản lý KTCQ KPC Hà Nội có sự tham gia trực tiếp và hiệu quả của cộng đồng dân cư. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ KPC Hà Nội (diện tích gần 100 Ha thuộc quận Hoàn Kiếm) và các yếu tố tự nhiên vùng cận biên như sông Hồng, với trọng tâm thời gian từ năm 1954 đến 2045.
Nội dung nghiên cứu chính bao gồm: nhận diện đặc điểm, giá trị KTCQ và thực trạng quản lý KTCQ KPC Hà Nội với sự tham gia của cộng đồng (TGCĐ); tham khảo lý luận và kinh nghiệm quốc tế về TGCĐ; xác định nội dung quản lý KTCQ KPC Hà Nội với sự tham gia hiệu quả của cộng đồng; đề xuất các giải pháp về sự tham gia trực tiếp và hiệu quả của cộng đồng; và kiến nghị quy chế quản lý KTCQ KPC Hà Nội với sự TGCĐ.
Luận án sử dụng các phương pháp khảo sát hiện trạng, phân tích hình thái đô thị, phân tích tổng hợp, so sánh và tham vấn chuyên gia. Về mặt khoa học, luận án đóng góp vào lý luận về TGCĐ trong quản lý KTCQ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam. Về thực tiễn, các giải pháp đề xuất về đổi mới mô hình quản lý KTCQ và mô hình cộng đồng tự quản có tính khả thi cao, cung cấp giá trị tham khảo cho các đô thị khác.
Kết quả nghiên cứu chính của luận án là: nhận diện giá trị KTCQ và thực trạng TGCĐ; xây dựng cơ sở khoa học về quản lý KTCQ và mức độ TGCĐ phù hợp; đề xuất mô hình quản lý KTCQ KPC Hà Nội với sự TGCĐ, bao gồm mô hình tổ chức cộng đồng tự quản; và xây dựng quy chế quản lý KTCQ phù hợp với đặc điểm phát triển của KPC Hà Nội. Luận án đặc biệt đề xuất 5 mức độ TGCĐ cho KPC Hà Nội, điều chỉnh từ lý luận của Sherry Arnstein và kết hợp với các quy tắc TGCĐ truyền thống như Hương ước, nhằm chuyển đổi từ phương thức quản lý tập trung sang phân quyền, ứng dụng công nghệ số và phát huy hiệu quả cộng đồng tự quản.