Luận án Nghiên cứu ảnh hưởng Cảng Hải Phòng đến phát triển kinh tế thành phố Hải Phòng.

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CẢNG HẢI PHÒNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Ngành:

Tổ chức và quản lý vận tải

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sỹ này, do NCS. Vương Toàn Thu Thủy thực hiện, tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của Cảng Hải Phòng đến phát triển kinh tế thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 1990 – 2018. Bối cảnh nghiên cứu là Hải Phòng, một thành phố cảng chiến lược, đóng góp lớn vào kinh tế vùng Bắc Bộ, với Cảng Hải Phòng được xác định là nguồn lực then chốt cho sự phát triển kinh tế-xã hội của thành phố. Mục tiêu chính của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển cảng biển và kinh tế thành phố cảng, đánh giá hiện trạng phát triển của Cảng Hải Phòng và kinh tế thành phố, từ đó phân tích định lượng mối liên hệ và đề xuất các giải pháp phát triển.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích thống kê truyền thống với các mô hình toán học, cụ thể là mô hình hồi quy ARDL sử dụng phần mềm EVIEWS, nhằm đảm bảo tính chính xác và khoa học của kết quả. Dữ liệu được thu thập trong khoảng thời gian 29 năm (1990 – 2018).

Các kết quả chính của luận án bao gồm:
Thứ nhất, luận án tổng hợp các nghiên cứu trong nước và quốc tế, chỉ ra rằng hầu hết các nghiên cứu đều khẳng định mối quan hệ thuận chiều giữa phát triển cảng biển và kinh tế, đồng thời nêu bật những hạn chế của các nghiên cứu tại Việt Nam về phương pháp và phạm vi dữ liệu.
Thứ hai, luận án đã xây dựng cơ sở lý luận về phát triển cảng biển và kinh tế thành phố cảng, đồng thời đề xuất phương pháp nghiên cứu kết hợp thống kê và mô hình toán để phân tích mối liên hệ này.
Thứ ba, đánh giá quá trình phát triển của Cảng Hải Phòng cho thấy các chỉ tiêu quy mô đều tăng, nhưng một số chỉ tiêu hiệu quả như LNTT/vốn đầu tư có xu hướng giảm. Kinh tế thành phố Hải Phòng đạt tăng trưởng cao, nhưng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) và tỷ suất Thu nội địa/Vốn đầu tư còn chưa tối ưu.
Thứ tư, thông qua mô hình hồi quy, luận án khẳng định sản lượng hàng hóa thông qua cảng (SLHHTQ) và vốn đầu tư vào Cảng Hải Phòng có tác động tích cực và đáng kể đến Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố Hải Phòng, trong đó SLHHTQ cảng có vai trò quan trọng hơn.
Thứ năm, dựa trên các mục tiêu và kết quả phân tích, luận án đề xuất các nhóm giải pháp chính nhằm tăng cường mối liên hệ giữa cảng Hải Phòng và phát triển kinh tế thành phố, bao gồm cải cách và hiện đại hóa quy trình hải quan, phát triển hệ thống dịch vụ logistics, ổn định phí dịch vụ cảng biển, phát triển nguồn nhân lực và xã hội hóa đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng theo mô hình cảng thông minh.

Luận án cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách, nhằm tối ưu hóa vai trò của Cảng Hải Phòng trong quá trình phát triển kinh tế bền vững của thành phố.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

• 1. Tính cấp thiết
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 5. Kết cấu đề tài
• 6. Những điểm mới

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

• 1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CẢNG BIỂN VÀ KINH TẾ THÀNH PHỐ CẢNG

• 2.1. Cơ sở lý luận chung về phát triển cảng biển
  • 2.1.1. Cảng biển và phân loại cảng biển
    • 2.1.1.1. Khái niệm về cảng biển
    • 2.1.1.2. Phân loại cảng biển
    • 2.1.1.3. Chức năng, nhiệm vụ của cảng biển
  • 2.1.2. Phát triển cảng biển và xu thế phát triển cảng biển
    • 2.1.2.1. Khái niệm phát triển cảng biển
    • 2.1.2.2. Xu thế phát triển cảng biển
  • 2.1.3. Các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến phát triển cảng biển
  • 2.1.4. Các chỉ tiêu chủ yếu đánh giá phát triển cảng biển
    • 2.1.4.1. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển về mặt quy mô
    • 2.1.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển về mặt hiệu quả
• 2.2. Cơ sở lý luận chung về phát triển kinh tế thành phố cảng
  • 2.2.1. Khái niệm thành phố cảng
  • 2.2.2. Nhiệm vụ và chức năng của thành phố cảng
  • 2.2.3. Khái niệm về phát triển kinh tế thành phố
  • 2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế thành phố
  • 2.2.5. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển kinh tế thành phố
    • 2.2.5.1. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển về mặt quy mô
    • 2.2.5.2. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển về mặt hiệu quả
• 2.3. Các phương pháp nghiên cứu mối liên hệ giữa cảng biển và phát triển kinh tế thành phố cảng
  • 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu thống kê
  • 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu theo mô hình toán
    • 2.3.2.1. Khái niệm
    • 2.3.2.2. Xây dựng mô hình
    • 2.3.2.3. Dữ liệu
    • 2.3.2.4. Đánh giá kết quả hồi quy

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA CẢNG HẢI PHÒNG VÀ KINH TẾ THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

• 3.1. Đánh giá quá trình phát triển của Cảng Hải Phòng
  • 3.1.1. Đặc điểm chung về Cảng Hải Phòng
    • 3.1.1.1. Đặc điểm về lịch sử hình thành, cơ sở vật chất
    • 3.1.1.2. Đặc điểm về nhân lực
  • 3.1.2. Đánh giá tình hình thực hiện một số chỉ tiêu chủ yếu
    • 3.1.2.1. Đánh giá sự phát triển về mặt quy mô
      • a. Tình hình thực hiện chỉ tiêu SLHHTQ cảng (1990 – 2018)
      • b. Tình hình thực hiện chỉ tiêu vốn đầu tư (VĐT)(1990 – 2018)
      • c. Tình hình thực hiện chỉ tiêu Doanh thu, Chi phí, Lợi nhuận trước thuế (LNTT) (1990 – 2018)
      • d. Tình hình thực hiện chỉ tiêu lao động (1990 - 2018)
    • 3.1.2.2. Đánh giá sự phát triển về mặt hiệu quả
• 3.2. Đánh giá quá trình phát triển kinh tế Tp Hải Phòng
  • 3.2.1. Đặc điểm phát triển kinh tế Tp Hải Phòng
    • 3.2.1.1. Đặc điểm về địa lý và tự nhiên
    • 3.2.1.2. Đặc điểm về phát triển kinh tế
  • 3.2.2. Đánh giá quá trình phát triển kinh tế của Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 3.2.2.1. Đánh giá sự phát triển về mặt quy mô
      • a. Đánh giá chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP)
      • b. Đánh giá chỉ tiêu tổng thu ngân sách của Tp Hải Phòng
      • c. Đánh giá chỉ tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội
      • d. Đánh giá chỉ tiêu kim ngạch xuất - nhập khẩu (XNK)
      • e. Tình hình thực hiện chỉ tiêu vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • 3.2.2.2. Đánh giá sự phát triển về cơ cấu kinh tế
    • 3.2.2.3. Đánh giá sự phát triển về mặt hiệu quả
      • a. Đánh giá chỉ tiêu GRDP BQ/người
      • b. Đánh giá chỉ tiêu tổng thu nội địa trên vốn đầu tư
      • c. Đánh giá chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu trên đầu người
      • d. Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư
• 3.3. Những yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến phát triển Cảng Hải Phòng và kinh tế Tp Hải Phòng

CHƯƠNG 4: ẢNH HƯỞNG CỦA CẢNG HẢI PHÒNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TP HẢI PHÒNG

• 4.1. Phân tích thống kê mối liên hệ qua một số chỉ tiêu kinh tế cơ bản
  • 4.1.1. Mối liên hệ giữa SLHHTQ Cảng Hải Phòng và GRDP Tp. Hải Phòng
    • 4.1.1.1. Mối liên hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.1.2. Mối liên hệ theo số tương đối
  • 4.1.2. Mối liên hệ giữa doanh thu Cảng Hải Phòng và GRDP Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 4.1.2.1. Mối quan hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.2.2. Mối liên hệ theo số tương đối
  • 4.1.3. Mối liên hệ giữa Vốn đầu tư vào Cảng Hải Phòng và GRDP Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 4.1.3.1. Mối liên hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.3.2. Mối liên hệ theo số tương đối
  • 4.1.4. Mối liên hệ giữa SLHHTQ Cảng Hải Phòng và thu nội địa Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 4.1.4.1. Mối liên hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.4.2. Phân tích thống kê mối quan hệ theo số tương đối
  • 4.1.5. Mối liên hệ giữa vốn đầu tư vào Cảng Hải Phòng và thu nội địa Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 4.1.5.1. Mối liên hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.5.2. Mối liên hệ theo số tương đối
  • 4.1.6. Mối quan hệ giữa doanh thu Cảng Hải Phòng và thu nội địa Tp Hải Phòng (1990 – 2018)
    • 4.1.6.1. Mối quan hệ theo số tuyệt đối
    • 4.1.6.2. Mối quan hệ theo số tương đối
• 4.2. Phân tích mối liên hệ theo mô hình toán
  • 4.2.1. Lý luận lựa chọn các biến trong mô hình
  • 4.2.2. Phân tích mô hình
    • 4.2.2.1. Giả thuyết
    • 4.2.2.2. Mô hình
    • 4.2.2.3. Phân tích mô hình

CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CẢNG HẢI PHÒNG TRONG MỐI LIÊN HỆ ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TP HẢI PHÒNG

• 5.1. Mục tiêu chiến lược phát triển cảng Hải Phòng và kinh tế thành phố Hải Phòng
  • 5.1.1. Mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế Tp Hải Phòng
  • 5.1.2. Mục tiêu chiến lược phát triển Cảng Hải Phòng
• 5.2. Một số giải pháp phát triển Cảng Hải Phòng trong mối liên hệ đến phát triển kinh tế Tp Hải Phòng
  • 5.2.1. Giải pháp tăng sản lượng hàng hoá thông qua Cảng
    • 5.2.1.1. Cải cách, hiện đại hóa quy trình hoạt động hải quan, số hóa thủ tục hành chính
    • 5.2.1.2. Phát triển hệ thống dịch vụ logistics
    • 5.2.1.3. Ổn định phí dịch vụ cảng biển
    • 5.2.1.4. Phát triển nguồn nhân lực
  • 5.2.2. Giải pháp đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng
    • 5.2.2.1. Xã hội hoá đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng
    • 5.2.2.2. Phát triển theo mô hình “cảng thông minh”
    • 5.2.2.3. Cơ chế chính sách
    • 5.2.2.4. Đánh giá rủi ro tác động đến các dự án đầu tư xây dựng Cảng Hải Phòng

KẾT LUẬN