TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TIỂU VÙNG NAM ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA
KIẾN TRÚC
Luận án này tập trung nghiên cứu tổ chức không gian kiến trúc nhà ở nông thôn (TCKGKT NONT) tại Tiểu vùng Nam Đồng bằng sông Hồng (TVNĐBSH) trong bối cảnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH - HĐH). Đề tài xuất phát từ thực trạng CNH - HĐH đang làm thay đổi toàn diện kiến trúc nông thôn, dẫn đến sự phát triển thiếu kiểm soát, không phù hợp với cảnh quan truyền thống. TVNĐBSH, bao gồm Hà Nam, Thái Bình, Ninh Bình và Nam Định, là vùng đất giàu giá trị văn hóa truyền thống và là địa bàn tiên phong trong phát triển kinh tế.
Mục đích chính của nghiên cứu là đề xuất các giải pháp TCKGKT NONT phù hợp với quá trình CNH - HĐH, đáp ứng các điều kiện tự nhiên, văn hóa xã hội, kinh tế nông thôn và đảm bảo phát triển bền vững. Để đạt được mục đích này, luận án hướng tới các mục tiêu cụ thể: xây dựng quan điểm, nguyên tắc; hệ thống tiêu chí đánh giá TCKGKT NONT; và đề xuất các giải pháp TCKGKT NONT cùng giải pháp quản lý phát triển NONT có sự tham gia của cộng đồng. Đối tượng nghiên cứu là không gian NONT TVNĐBSH ở ba cấp độ: làng, khuôn viên và nhà ở, với phạm vi không gian giới hạn đến năm 2030.
Nội dung nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình TCKGKT NONT trên thế giới và tại Việt Nam, phân tích cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp, và cuối cùng là đề xuất các giải pháp TCKGKT NONT TVNĐBSH.
Luận án đóng góp mới bằng cách hệ thống hóa lý luận TCKGKT NONT dưới góc độ kinh tế nông thôn trong quá trình CNH - HĐH. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất một hệ thống tiêu chí đánh giá và các giải pháp TCKGKT NONT ở ba cấp độ không gian, gắn liền với ba loại hình kinh tế chủ đạo. Ngoài ra, luận án còn đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nông thôn và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng.
Kết quả nghiên cứu khẳng định tính cấp thiết của đề tài do chất lượng và thẩm mỹ của TCKGKT NONT hiện nay còn hạn chế. Luận án đã đưa ra các cơ sở khoa học, lý thuyết và thực tiễn để đề xuất các giải pháp. Các quan điểm TCKGKT NONT theo hướng bền vững (kinh tế - văn hóa - môi trường) được nhấn mạnh, cùng với nguyên tắc linh hoạt, đa chức năng và gắn kết chức năng ở với sản xuất nông thôn. Luận án cũng đề xuất 05 nhóm tiêu chí với 22 tiêu chí cụ thể để đánh giá và các giải pháp TCKGKT NONT cho làng, khuôn viên nhà ở và nhà ở chính, bao gồm cả giải pháp về hạ tầng sản xuất, cải tạo, xây mới và quản lý. Đặc biệt, nghiên cứu đề xuất bổ sung, hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn thiết kế và giải pháp quản lý có sự tham gia của cộng đồng, tích hợp công nghệ 4.0 thông qua website và cơ sở dữ liệu.