NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT SỬ DỤNG BỀN VỮNG MỘT SỐ LOẠI HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP PHỤC VỤ CÔNG TÁC QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG
Quản lý đất đai
Luận án "Nghiên cứu đề xuất sử dụng bền vững một số loại hình sử dụng đất nông nghiệp phục vụ công tác quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương" được thực hiện trong bối cảnh Đồng bằng sông Hồng, cụ thể là huyện Tứ Kỳ, còn tồn tại nhiều tiềm năng đất nông nghiệp chưa được khai thác hiệu quả, với đất đai manh mún và thiếu quy hoạch dài hạn. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tiềm năng, hiệu quả các loại hình sử dụng đất nông nghiệp chủ yếu để đề xuất phương án bố trí sử dụng đất bền vững, phục vụ công tác quy hoạch. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đất trồng cây hàng năm với các loại hình chuyên lúa, lúa - màu và chuyên rau màu.
Nghiên cứu áp dụng mô hình toán học GAMS kết hợp đánh giá chất lượng đất, hiệu quả kinh tế - xã hội, cùng với điều tra nông hộ và phân tích phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy Tứ Kỳ có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp thâm canh, đa dạng hóa sản phẩm. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có xu hướng tăng qua các năm, trong đó loại hình chuyên rau màu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, tiếp đến là lúa - màu và cuối cùng là chuyên lúa. Về hiệu quả xã hội, chuyên rau màu cũng sử dụng lượng lao động lớn nhất. Đất đai trên địa bàn huyện chưa có biểu hiện thoái hóa, các chỉ tiêu nông hóa, thổ nhưỡng và kim loại nặng nằm trong giới hạn cho phép.
Luận án đã xác định 46 đơn vị đất đai và đánh giá mức độ thích hợp của các cây trồng, loại hình sử dụng đất chính. Đặc biệt, nghiên cứu chỉ ra rằng vốn đầu tư cho sản xuất là yếu tố hạn chế lớn nhất ảnh hưởng đến việc đạt được các mục tiêu phát triển nông nghiệp của huyện, chứ không phải lao động hay đất đai.
Dựa trên mô hình tối ưu đa mục tiêu, luận án đề xuất hai phương án sử dụng đất đến năm 2020 nhằm đảm bảo an ninh lương thực và phát triển bền vững. Các phương án này bao gồm bố trí các kiểu sử dụng đất ưu tiên lúa chất lượng và rau màu giá trị kinh tế cao, với các mục tiêu về giá trị gia tăng, việc làm, diện tích gieo trồng và nhu cầu vốn cụ thể. Các giải pháp thực hiện đề xuất bao gồm đa dạng hóa hình thức cho vay vốn, hình thành hợp tác xã tiêu thụ nông sản, chuyển giao công nghệ sản xuất, bón phân cân đối và cải thiện cơ sở hạ tầng nông nghiệp.
(Dựa trên mô tả bố cục trong Tóm tắt luận án)