XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN VI KHUẨN GÂY BỆNH XUẤT HUYẾT TRÊN CÁ BỐNG KÈO (Pseudapocryptes elongatus)
Nuôi trồng Thủy sản
Luận án tập trung vào việc xác định tác nhân gây bệnh xuất huyết trên cá bống kèo (Pseudapocryptes elongatus), một loài thủy đặc sản có giá trị kinh tế cao được nuôi phổ biến ở Đồng Bằng Sông Cửu Long. Bệnh xuất huyết đã gây ra tỷ lệ chết cao và thiệt hại đáng kể. Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát tình hình bệnh xuất huyết trên cá bống kèo nuôi tại Bạc Liêu, xác định đặc điểm bệnh học và tác nhân gây bệnh, từ đó đề xuất các giải pháp phòng và trị bệnh hiệu quả.
Nghiên cứu đã xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Streptococcus dysgalactiae và mô tả các thời điểm bệnh thường xuất hiện ở cá bống kèo nuôi trong ao. Luận án cũng thành công trong việc thực hiện và chuẩn hóa quy trình phát hiện S. dysgalactiae bằng phương pháp PCR, cho phép chẩn đoán sớm, nhanh và đặc hiệu. Ngoài ra, nghiên cứu còn đề xuất một số loại kháng sinh có hiệu quả trong điều trị bệnh.
Kết quả cho thấy, bệnh xuất huyết trên cá bống kèo nuôi thương phẩm tập trung ở giai đoạn cá đạt 2 tháng tuổi, với các dấu hiệu bệnh lý phổ biến như xuất huyết trên thân và các vi (78,89%), lở loét (50%), chướng bụng (50%) và bệnh gan (25,56%). Vi khuẩn Streptococcus dysgalactiae gây ra các biến đổi bệnh lý nội quan như gan, thận, tỳ tạng sưng to, xuất huyết, và thận bị nhũn. Phân tích mô bệnh học ghi nhận các biến đổi cấu trúc ở gan, mang, thận với hiện tượng sung huyết và hoại tử. Về huyết học, cá bệnh có sự giảm số lượng hồng cầu và tăng số lượng bạch cầu so với cá khỏe. Quy trình PCR sử dụng cặp mồi STRD-DyI/dys-16S-23S-2 đã phát hiện chính xác 100% S. dysgalactiae từ mẫu vi khuẩn. Vi khuẩn gây bệnh nhạy cảm với kháng sinh FFC và DO, nhưng kháng cao với AML và AMP. Thí nghiệm điều trị bằng FFC và DO ở cả dạng nguyên liệu và thành phẩm đã cho thấy hiệu quả cao, với tỷ lệ sống đạt từ 65,56% đến 71,11% và giá trị RPS từ 45,27% đến 61,16%.
Luận án đề xuất tiếp tục nghiên cứu chuẩn hóa quy trình chẩn đoán S. dysgalactiae trực tiếp trên mẫu cá và mở rộng nghiên cứu điều trị bệnh xuất huyết trên cá bống kèo ở quy mô ngoài ao nuôi thương phẩm.