“NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT HỖN HỢP AXÍT BÉO OMEGA 3 VÀ OMEGA 6, VITAMIN E, PHYTOSTEROL TỪ CẶN KHỬ MÙI DẦU ĐẬU TƯƠNG”
Chế biến thực phẩm và đồ uống (Mã số: 62.54.02.01)
Luận án "Nghiên cứu quy trình công nghệ sản xuất hỗn hợp axít béo omega 3 và omega 6, vitamin E, phytosterol từ cặn khử mùi dầu đậu tương" của Vũ Đức Chiến tập trung vào việc tận dụng nguồn phụ phẩm cặn khử mùi dầu đậu tương tại Việt Nam. Hiện nay, nguồn cặn khử mùi này chưa được khai thác hiệu quả, trong khi lại chứa nhiều thành phần có giá trị cao như axit béo omega 3 và omega 6, vitamin E, và phytosterol – các hoạt chất sinh học quan trọng cho ngành dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng. Nhu cầu trong nước đối với các sản phẩm này ngày càng tăng, phần lớn phải nhập khẩu, điều này đặt ra tính cấp thiết cho nghiên cứu.
Mục đích chính của luận án là nghiên cứu và phát triển quy trình công nghệ để thu nhận đồng thời hỗn hợp axit béo omega 3 và omega 6, vitamin E, và phytosterol từ nguồn cặn khử mùi dầu đậu tương. Công trình này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao, góp phần nâng cao giá trị nguồn phụ phẩm, thúc đẩy công nghệ chiết tách, tinh chế và chuyển hóa sản phẩm tự nhiên, đồng thời cung cấp nguyên liệu chất lượng cho sản xuất trong nước, góp phần chăm sóc và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Đây là công trình đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu xây dựng quy trình tổng thể chiết tách đồng thời các hợp chất này từ cặn khử mùi dầu đậu tương.
Luận án đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật. Nghiên cứu sinh đã phân tích, đánh giá chất lượng cặn khử mùi dầu đậu tương và xác định phương pháp xử lý nguyên liệu phù hợp. Một quy trình công nghệ đã được xây dựng để thu nhận hỗn hợp axit béo omega 3 và omega 6, đạt hàm lượng cao (khoảng 95%) với hiệu suất 28,35% từ nguyên liệu đã xử lý, thông qua các công đoạn etyl este hóa, chưng cất phân đoạn chân không, thủy phân và làm giàu bằng tạo phức với urê. Công nghệ tách phytosterol bằng phương pháp kết tinh với dung môi etanol cũng được xác định, cho sản phẩm tinh thể có độ tinh khiết trên 96% và hiệu suất 90,25%. Đối với vitamin E, luận án đã phát triển quy trình tinh chế kết hợp trích ly lỏng-lỏng, kết tinh lạnh và sắc ký cột silica gel, thu được vitamin E có độ tinh khiết trên 90% và hiệu suất 6,54% so với cặn khử mùi dầu đậu tương đã xử lý.
Các sản phẩm thu được (hỗn hợp axit béo omega 3 & 6, phytosterol, vitamin E) đều đã được phân tích, đánh giá chất lượng và an toàn thực phẩm theo TCVN và Dược điển, cho thấy chất lượng cao và độ ổn định tốt, có thể bảo quản đến 2 năm. Luận án cũng đã thành công trong việc xây dựng và sản xuất thử nghiệm quy mô pilot cho quy trình công nghệ đồng thời này, chứng minh tiềm năng ứng dụng thực tế trong sản xuất thực phẩm chức năng và dược phẩm. Đặc biệt, quy trình sản xuất hỗn hợp axit béo omega 3 và omega 6 đã được cấp Bằng Độc quyền giải pháp hữu ích.