Luận án Nghi lễ gia đình của người Mảng ở Việt Nam

Tên luận án:

Nghi lễ gia đình của người Mảng ở Việt Nam

Ngành:

Dân tộc học/Nhân học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu nghi lễ gia đình của người Mảng ở Việt Nam, một tộc người có dân số ít (3.700 người theo Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2009), chủ yếu cư trú tại Lai Châu trong các vùng sâu, vùng xa, biên giới Việt Nam – Trung Quốc. Đề tài xuất phát từ thực trạng thiếu vắng các công trình nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về nghi lễ gia đình của người Mảng, mặc dù đây là hệ thống giá trị văn hóa tinh thần quan trọng, phản ánh đạo đức, thẩm mỹ, nhân sinh quan, thế giới quan của tộc người và đang chịu nhiều biến đổi dưới tác động của công cuộc Đổi mới từ năm 1986 và toàn cầu hóa.

Mục đích nghiên cứu của luận án là trình bày một bức tranh rõ nét, có hệ thống về nghi lễ gia đình người Mảng, làm sáng tỏ các giá trị và sự biến đổi của chúng, đồng thời phân tích các yếu tố tác động. Luận án cũng hướng tới việc cung cấp tư liệu khoa học mới để đối sánh với các tộc người ít dân khác và làm cơ sở cho các cơ quan quản lý nhà nước tham khảo trong hoạch định chính sách phát triển, bảo tồn, phát huy văn hóa tộc người.

Đối tượng nghiên cứu là người Mảng, đi sâu vào hệ thống nghi lễ gia đình và sự biến đổi của nó. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nghi lễ tiêu biểu trong chu kỳ đời người, nghi lễ nghề nghiệp, cầu an, thờ cúng tổ tiên, thần linh, khám bệnh, chữa bệnh, với mốc thời gian truyền thống được xác định là trước năm 1986. Địa bàn nghiên cứu chính là 5 xã thuộc hai huyện Mường Tè và Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, nơi người Mảng cư trú tập trung và còn lưu giữ đậm nét văn hóa. Tư liệu được thu thập chủ yếu từ điền dã của tác giả từ năm 2005, kết hợp với các công trình nghiên cứu đã công bố.

Luận án đóng góp bằng việc cung cấp công trình đầu tiên nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về nghi lễ gia đình người Mảng. Nó chỉ ra các giá trị, sự biến đổi của nghi lễ, đồng thời phân tích những tương đồng và khác biệt với các tộc người cận cư, xen cư. Từ đó, luận án đề xuất các kiến nghị, giải pháp khoa học nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của người Mảng trong bối cảnh hiện nay, phù hợp với đường lối phát triển văn hóa của Đảng và Nhà nước.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• Kết luận
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục
• Nội dung chính gồm 5 chương:
• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý thuyết, phương pháp và địa bàn nghiên cứu
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
• 1.2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.2. Cơ sở lý thuyết
• 1.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Người Mảng ở Việt Nam
• 1.3.2.1. Vài nét về lịch sử tộc người
• 1.3.2.2. Dân số và phân bố dân cư
• 1.3.2.3. Đặc điểm kinh tế, xã hội, văn hóa
• Chương 2: Nghi lễ chu kỳ đời người trong xã hội truyền thống
• Chương 3: Nghi lễ nghề nghiệp, cầu an, thờ cúng tổ tiên, các vị thần linh và lễ tết trong xã hội truyền thống
• Chương 4: Biến đổi trong nghi lễ gia đình từ 1986 đến nay
• Chương 5: Kết quả và bàn luận