QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐA DẠNG HÓA HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2020
Quản lý kinh tế
Luận án tiến sĩ Kinh tế này tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước (QLNN) đối với hoạt động đa dạng hóa tín dụng (HĐTD) của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đến năm 2020. Đề tài nhấn mạnh vai trò quan trọng của HĐTD ngân hàng trong tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo, cung cấp vốn, thúc đẩy đầu tư và an sinh xã hội. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra thực trạng mức độ an toàn và ổn định tài chính giảm sút đáng kể do tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu và sự phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính với các mô hình, sản phẩm đa dạng.
Cách tiếp cận nghiên cứu của luận án là phân tích HĐTD, đa dạng hóa HĐTD và QLNN về đa dạng hóa HĐTD, đồng thời tiếp thu kinh nghiệm từ các quốc gia có điều kiện tương đồng. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính như thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp, điều tra, khảo sát, phỏng vấn và phương pháp chuyên gia. Những đóng góp mới về lý luận bao gồm việc bổ sung và hoàn thiện cơ sở lý luận, luận cứ khoa học về đa dạng hóa HĐTD và QLNN về đa dạng hóa HĐTD, đặc biệt là vận dụng ma trận Ansoff để lựa chọn phương hướng.
Luận án làm rõ các khái niệm, tiêu chí đánh giá đa dạng hóa HĐTD của NHTMCP, các quan điểm về QLNN, khái niệm QLNN về đa dạng hóa HĐTD, mục tiêu, mối quan hệ và các tiêu chí đánh giá kết quả QLNN (hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, công bằng, bền vững). Các nhân tố tác động đến QLNN được phân loại thành khách quan (phát triển kinh tế-xã hội, trình độ thị trường tài chính) và chủ quan (định hướng phát triển kinh tế-xã hội).
Về thực trạng giai đoạn 2006-2012 tại TP.HCM, luận án chỉ ra TP.HCM là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ hàng đầu cả nước. Hoạt động cho vay vẫn là chủ yếu, chiếm tỷ trọng cao (92-96%) trong tổng dư nợ tín dụng. Tuy nhiên, chất lượng cho vay thấp thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu gia tăng mạnh (3,63% vào năm 2012) và nợ quá hạn cao. Các hoạt động khác như chiết khấu CCCN và GTCG khác có tỷ trọng thấp và tốc độ tăng trưởng biến động lớn. Đa dạng hóa cho vay theo ngành kinh tế cho thấy ngành thương mại-dịch vụ chiếm tỷ trọng cao nhất, tiếp đến là công nghiệp-xây dựng.
Từ những phân tích trên, luận án rút ra bài học kinh nghiệm về QLNN, nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, ban hành quy định hướng dẫn kịp thời, xây dựng kế hoạch tăng trưởng tín dụng khả thi, tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát theo thông lệ quốc tế và thực hiện các hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy từ Nhà nước đối với quá trình đa dạng hóa HĐTD.