HỘI CHỨNG THỰC BÀO MÁU LIÊN QUAN ĐẾN NHIỄM TRÙNG Ở BỆNH NHÂN NGƯỜI LỚN TẠI BỆNH VIỆN BỆNH NHIỆT ĐỚI
Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới
Hội chứng thực bào máu (HCTBM) là bệnh cảnh lâm sàng nặng, có tỷ lệ tử vong cao, do giảm hoặc mất chức năng tế bào giết tự nhiên hoặc lympho T gây độc, dẫn đến hoạt hóa hệ miễn dịch mạnh mẽ không hiệu quả và tổn thương đa cơ quan. Hầu hết các nghiên cứu về HCTBM được thực hiện ở trẻ em, trong khi ở người lớn, bệnh thường thứ phát sau nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc bệnh lý ác tính, với nhiễm trùng chiếm khoảng 50% các trường hợp. Việc điều trị HCTBM thứ phát sau nhiễm trùng cần phối hợp điều trị nguyên nhân và hóa trị, nhưng dự hậu chưa được nghiên cứu chi tiết, đặc biệt là ở người lớn.
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của HCTBM ở bệnh nhân người lớn, xác định tỷ lệ các tác nhân nhiễm trùng liên quan, và phân tích diễn biến, kết quả điều trị. Nghiên cứu khảo sát 99 trường hợp HCTBM liên quan đến nhiễm trùng tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới từ tháng 05/2012 đến 08/2015.
Kết quả cho thấy, bệnh thường gặp ở lứa tuổi 21-40 (46,4%), nam giới chiếm 62,6%. Sốt cao và Ferritin tăng hiện diện ở tất cả bệnh nhân, sốt kéo dài trên 3 tuần chiếm 30,3%. Tủy đồ có hình ảnh thực bào máu đạt 96,9%.
Tác nhân nhiễm trùng phổ biến nhất là virus Epstein-Barr (EBV), chiếm 68,7%. Nhiễm EBV kèm nhiễm trùng khác chiếm 11,8%. Ngưỡng tải lượng EBV DNA 4,6 log10 cps/mL có độ nhạy 76,7% và độ đặc hiệu 75% trong chẩn đoán phân biệt nhiễm EBV đơn thuần và kèm nhiễm trùng khác. Đột biến gen PRF1 và UNC13D được khảo sát nhưng tỷ lệ xuất hiện thấp.
Về điều trị, tỷ lệ điều trị thành công chung là 40,4%. HCTBM liên quan đến các tác nhân không phải EBV có tỷ lệ sống cao nhất (82,1%). Đối với HCTBM liên quan đến EBV có tải lượng EBV DNA dưới 10^4 cps/ml, tỷ lệ sống còn là 66,7% khi điều trị kháng sinh phổ rộng và hồi sức tích cực. Tuy nhiên, với tải lượng EBV DNA trên 10^4 cps/ml, tiên lượng dè dặt, tỷ lệ sống còn sau 6 tháng chỉ 3,9%, hóa trị chỉ có tác dụng kéo dài thời gian sống mà không chữa khỏi hoàn toàn.