Vai trò nhà nước đối với phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
Kinh tế chính trị (Mã số: 62 31 01 01)
Luận án "Vai trò nhà nước đối với phát triển nông nghiệp hàng hóa ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" của PPHANSAY PHENGKHAMMAY, bảo vệ năm 2014, thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết khi nền nông nghiệp Lào đã có bước chuyển mình đáng kể từ tự túc, lạc hậu sang sản xuất hàng hóa nhờ đường lối đổi mới.
Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp của kinh tế chính trị Mác-Lênin, chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, tổng kết thực tiễn và dự báo. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng vai trò của Nhà nước trong phát triển nông nghiệp hàng hóa tại Lào giai đoạn 2006-2013, từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao vai trò này.
Nội dung luận án bao gồm việc làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò Nhà nước đối với nông nghiệp hàng hóa, nhấn mạnh sự cần thiết khách quan của vai trò này trong cơ chế thị trường do tính hai mặt của kinh tế hàng hóa. Luận án phân tích các hình thức hỗ trợ của Nhà nước đối với nông dân, điển hình là chuyển giao kỹ thuật sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản, bao gồm các tiến bộ kỹ thuật, quy trình trồng trọt, chăn nuôi và giống cây trồng, vật nuôi. Để có cái nhìn đa chiều, luận án còn nghiên cứu kinh nghiệm của ba quốc gia là Việt Nam, Trung Quốc và Thái Lan về vai trò của Nhà nước trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, từ đó rút ra bài học cho Lào.
Về thực trạng, luận án chỉ ra những thuận lợi như truyền thống nông nghiệp lâu đời, vị trí địa lý, khí hậu và tài nguyên thiên nhiên đa dạng của Lào, tạo điều kiện cho phát triển nông nghiệp hàng hóa đa canh. Tuy nhiên, cũng tồn tại nhiều khó khăn và hạn chế, chủ yếu do việc thực thi các chính sách của Nhà nước về giao đất, giao rừng còn nhiều hạn chế, quy hoạch đất đai chưa tập trung, đất đai bị phân chia nhỏ lẻ, manh mún, gây cản trở cho các hộ kinh doanh nông nghiệp. Các dịch vụ nông nghiệp (cung cấp giống, vật tư, thuốc thú y, bảo vệ thực vật, máy móc) còn nhiều hạn chế.
Trên cơ sở phân tích, luận án đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện vai trò của Nhà nước. Các giải pháp này tập trung vào việc hoạch định chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa đến năm 2020, đảm bảo phù hợp với điều kiện trong nước và bối cảnh quốc tế. Đồng thời, hoàn thiện các chính sách về phát triển nguồn nhân lực, giải quyết việc làm, đầu tư, tín dụng, lưu thông hàng hóa, phát triển thị trường, giá cả, thuế nông nghiệp và bảo trợ sản xuất nông nghiệp. Luận án cũng khuyến nghị phát triển các hình thức dịch vụ nông nghiệp và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Cuối cùng, luận án nhấn mạnh vai trò của Nhà nước nên là người định hướng, phối hợp, kích thích, kiểm tra, giám sát và điều tiết các chính sách kinh tế - xã hội để bộ máy quản lý trong nông nghiệp hoạt động hiệu quả.