Luận án Nghiên cứu tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại tỉnh Bến Tre: Thực tiễn và bài học kinh nghiệm

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÁI CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH BẾN TRE: THỰC TIỄN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Ngành:

Phát triển Nông thôn

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tái cơ cấu nông nghiệp tại tỉnh Bến Tre: Thực tiễn và bài học kinh nghiệm" của Lâm Văn Lĩnh, chuyên ngành Phát triển Nông thôn, năm 2021, tập trung vào việc đánh giá quá trình thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp (TCCNN) tại tỉnh Bến Tre. Nghiên cứu được đặt trong bối cảnh TCCNN là vấn đề tương đối mới ở Việt Nam, có sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng miền và phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu (BĐKH), hạn mặn, dịch bệnh.

Mục tiêu tổng quát của luận án là nghiên cứu TCCNN theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững cho tỉnh Bến Tre, qua đó thúc đẩy tiến trình phát triển nông thôn và cải thiện thu nhập cho người dân. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá thực trạng TCCNN của tỉnh, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này, và rút ra bài học kinh nghiệm cùng đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy TCCNN hiệu quả hơn.

Về phương pháp nghiên cứu, luận án áp dụng cách tiếp cận từ thực tiễn, sử dụng các phương pháp phân tích tổng hợp, điều tra xã hội học, phỏng vấn chuyên gia (KIP), phỏng vấn nhóm (PRA) và phân tích SWOT. Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ 540 nông hộ tại ba huyện đại diện cho ba vùng sinh thái đặc trưng của tỉnh là Mỏ Cày Bắc (vùng ngọt), Giồng Trôm (vùng ngọt-lợ) và Thạnh Phú (vùng mặn-lợ). Các phương pháp phân tích dữ liệu chính là thống kê mô tả, so sánh và hồi quy nhị phân Binary Logistic.

Kết quả nghiên cứu cho thấy thực trạng TCCNN của các nông hộ không đồng đều, phụ thuộc vào điều kiện sinh thái từng vùng và nguồn lực thực tế. Các huyện Mỏ Cày Bắc và Giồng Trôm có chuyển dịch mạnh trong lĩnh vực trồng trọt (chuyển đổi đất lúa sang dừa, cây ăn trái), trong khi huyện Thạnh Phú có tỷ lệ chuyển đổi cao nhất trong lĩnh vực thủy sản. Đất đai sản xuất của nông hộ còn manh mún, nhỏ lẻ, và phần lớn nông hộ thiếu liên kết tiêu thụ sản phẩm, tiềm ẩn nhiều rủi ro thị trường. Các yếu tố có ý nghĩa thống kê ảnh hưởng đến quá trình TCCNN bao gồm giới tính, trình độ học vấn, diện tích đất, chính sách khuyến khích tiêu thụ sản phẩm, giá cả thị trường, ảnh hưởng thiên tai dịch bệnh và hiểu biết về BĐKH (tùy theo vùng sinh thái).

Từ những phân tích này, luận án rút ra các bài học kinh nghiệm về việc phát huy lợi thế sinh thái, tầm quan trọng của liên kết sản xuất, nhu cầu về nguồn lực đầu tư và áp dụng chiến lược dựa trên phân tích SWOT. Đồng thời, đề xuất các giải pháp cụ thể cho từng vùng sinh thái, tập trung vào phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực phù hợp và các mô hình sản xuất hiệu quả, nhằm nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thực hiện thành công TCCNN cho tỉnh Bến Tre.