Luận án Lý thuyết cấu trúc cạnh tranh ngành với việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay.

Tên luận án:

Lý thuyết cấu trúc cạnh tranh ngành với việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay.

Ngành:

Kinh tế học (Kinh tế Vi mô) - Mã số: 62.31.01.01

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu lý thuyết cấu trúc cạnh tranh ngành nhằm mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTMVN). Về mặt học thuật và lý luận, nghiên cứu đã làm sáng tỏ vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh, đưa ra quan điểm chung về cạnh tranh là quá trình kinh tế mà các chủ thể kinh tế ganh đua, tìm mọi biện pháp để chiếm lĩnh thị trường nhằm nâng cao vị thế của mình. Luận án sử dụng số liệu thực tế giai đoạn 2008-2013 để phân tích các lực lượng quyết định mức độ cạnh tranh trong ngành Ngân hàng tại Việt Nam, bao gồm mức độ cạnh tranh của các đối thủ hiện tại, mối đe dọa của người gia nhập tiềm năng, mối đe dọa của các sản phẩm thay thế và sức mạnh của người mua. Nghiên cứu cũng phân tích và chứng minh mối quan hệ chặt chẽ giữa cấu trúc cạnh tranh ngành (gồm mức độ cạnh tranh, thị phần, rào cản gia nhập) với năng lực cạnh tranh của các NHTMVN (gồm tốc độ tăng trưởng và hiệu quả tài chính). Để đánh giá hiệu quả hoạt động, luận án áp dụng phương pháp mô tả thống kê kết hợp phương pháp bao dữ liệu (DEA) và phương pháp biên ngẫu nhiên (SFA), đồng thời sử dụng mô hình Tobit và hồi quy để kiểm định mối quan hệ cùng chiều giữa các yếu tố cấu trúc cạnh tranh ngành như rào cản gia nhập, tốc độ tăng trưởng, thị phần với hiệu quả tài chính.

Trên cơ sở các phát hiện, luận án đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại. Đối với Chính phủ, các giải pháp đề xuất bao gồm hoàn thiện luật cạnh tranh để tạo hành lang pháp lý hiệu lực và đảm bảo bình đẳng, xây dựng vai trò độc lập của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) với Chính phủ, tăng cường thanh tra, giám sát để giảm thiểu thất thoát, lãng phí và ngăn ngừa tham nhũng, tiêu cực, cũng như thay đổi thể chế để các tổ chức tín dụng quốc tế có thể mua lại, sáp nhập hoặc gia tăng sở hữu vốn cổ phần nhằm đẩy nhanh xử lý nợ xấu. Đối với NHNN, luận án kiến nghị tăng cường giám sát hoạt động của hệ thống theo nguyên tắc, chuẩn mực quốc tế và không can thiệp sâu bằng các mệnh lệnh hành chính, rà soát các cơ chế chính sách theo hướng thị trường, tạo môi trường lành mạnh, đồng thời cương quyết thực hiện sáp nhập, hợp nhất các ngân hàng yếu kém. Các NHTM được khuyến nghị nâng cao năng lực tài chính, chủ động liên doanh liên kết để tận dụng nguồn vốn, công nghệ và trình độ quản lý từ các nước có hệ thống ngân hàng phát triển, cũng như phát triển thị trường mục tiêu theo thế mạnh và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ theo chiều sâu để chiếm lĩnh thị phần.