CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ PHẪU THUẬT U MÀNG NÃO MẶT SAU XƯƠNG ĐÁ
Ngoại thần kinh – sọ não
U màng não mặt sau xương đá (UMNMSXĐ) là một loại u nội sọ hiếm gặp, chiếm khoảng 42% trong số các u màng não hố sau. Dù lành tính và phát triển chậm, các khối u này thường được phát hiện khi đã lớn, gây chèn ép các cấu trúc thần kinh quan trọng như thân não và dây thần kinh sọ, dẫn đến các triệu chứng lâm sàng đa dạng. Phẫu thuật u màng não mặt sau xương đá là một thách thức lớn do vị trí phức tạp, tiềm ẩn nhiều biến chứng và đòi hỏi phẫu thuật viên có kiến thức, kinh nghiệm chuyên sâu. Tại Việt Nam, các nghiên cứu về UMNMSXĐ còn hạn chế về số lượng ca, thời gian theo dõi và dữ liệu phục hồi chức năng thần kinh cũng như tái phát.
Nghiên cứu này, được thực hiện từ tháng 8/2014 đến tháng 12/2019 tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Đại học Y Dược TP.HCM, nhằm mục tiêu đánh giá kết quả điều trị u màng não mặt sau xương đá qua đường mổ sau xoang xích-ma bằng vi phẫu thuật và mô tả các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật. Đối tượng nghiên cứu là bệnh nhân được chẩn đoán UMNMSXĐ và phẫu thuật vi phẫu. Kết quả phẫu thuật được đánh giá dựa trên thang điểm GOS, chức năng thần kinh sọ (IV, V, VI, VII, VIII, IX, X) và kết quả chụp cộng hưởng từ sau mổ (3 tháng và 12 tháng).
Kết quả cho thấy, tỉ lệ bệnh nhân có kết quả phẫu thuật tốt (GOS 4, 5) đạt 67,5% khi xuất viện và tăng lên 95% sau 1 năm theo dõi, không ghi nhận trường hợp tử vong. Các khiếm khuyết thần kinh sọ nằm trong giới hạn cho phép. Luận án đã xác định nhiều yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả phẫu thuật, bao gồm: thời gian xuất hiện triệu chứng trên 12 tháng, có từ 3 triệu chứng trở lên khi nhập viện, yếu/tê nửa người trước mổ. Về đặc điểm khối u, các yếu tố như u ở vị trí trước và trên OTT, phù thân não, u chèn ép biến dạng cầu não hay não thất IV, và u dạng nhiều thùy cũng liên quan đến kết quả phẫu thuật kém. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra các yếu tố nguy cơ cụ thể cho tổn thương các dây thần kinh sọ V, VII, VIII, IX, X sau phẫu thuật.
Luận án đề xuất xạ phẫu gamma knife như một phương pháp điều trị bổ trợ hiệu quả cho các trường hợp lấy u bán phần, khuyến nghị thực hiện sớm sau 3 tháng nếu có mô u bắt thuốc trên CHT. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quý giá giúp phẫu thuật viên tiên lượng cuộc mổ, nâng cao an toàn phẫu thuật và hạn chế biến chứng, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.