Luận án Các yếu tố ảnh hưởng tới xuất khẩu gạo của Việt Nam

Tên luận án:

Các yếu tố ảnh hưởng tới xuất khẩu gạo của Việt Nam

Ngành:

Thông tin ngành không được cung cấp rõ ràng trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu "Các yếu tố ảnh hưởng tới xuất khẩu gạo của Việt Nam" trong bối cảnh gạo là lương thực thiết yếu, có ý nghĩa chính trị, xã hội, văn hóa sâu sắc, đặc biệt tại Châu Á. Việt Nam đã trở thành một trong ba nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới từ năm 1989, nhưng hoạt động xuất khẩu hiện tại chủ yếu giải quyết lượng dư thừa, chưa thực sự hiệu quả về kinh tế và xã hội bền vững. Vấn đề này phát sinh do ngành lúa gạo chưa nhận diện đầy đủ các yếu tố tác động, cùng với những khoảng trống trong các nghiên cứu trước đây, như việc bỏ qua yếu tố thể chế, ít quan tâm đến yếu tố cầu, và hạn chế về phương pháp định lượng.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là xác định và đánh giá các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới xuất khẩu gạo của Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả. Nghiên cứu này hình thành khung lý thuyết và phương pháp luận dựa trên thị trường gạo quốc tế và tổng quan thực nghiệm, đồng thời sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích truyền thống và định lượng (mô hình lực hấp dẫn cấu trúc - MHLHDCT và ước lượng cực đại tựa Poisson - PPML). Đối tượng nghiên cứu là xuất khẩu gạo của Việt Nam sang 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, với phạm vi thời gian từ 1961 đến 2021, tập trung phân tích định lượng giai đoạn 2001-2021.

Luận án đóng góp mới về mặt học thuật khi chỉ ra rằng yếu tố thể chế có ảnh hưởng mạnh nhất đến thương mại gạo do tính "đặc biệt", "nhạy cảm" và "chiến lược quốc tế" của mặt hàng này, đồng thời đề xuất vận dụng MHLHDCT và PPML để có kết quả chính xác và đáng tin cậy hơn. Các phát hiện chính xác định các yếu tố tích cực bao gồm tiêu dùng cuối cùng về lương thực của nước nhập khẩu, GDP Việt Nam, thị hiếu về gạo trắng hạt dài và các loại gạo thơm/đặc sản, cùng với các hiệp định FTA. Các yếu tố tiêu cực bao gồm việc nước nhập khẩu coi gạo là mặt hàng đặc biệt áp dụng rào cản thuế/phi thuế cao, và khoảng cách địa lý từ TP.HCM đến thủ đô nước nhập khẩu. Dựa trên những phát hiện này, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm định hướng phát triển ngành lúa gạo bền vững, cải thiện chuỗi cung ứng, xây dựng thương hiệu, và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. Cơ sở thực nghiệm-Thị trường gạo quốc tế
• Chương 2. Tổng quan nghiên cứu
• Chương 3. Phương pháp luận nghiên cứu
• Chương 4. Thực trạng xuất khẩu gạo của Việt Nam giai đoạn 1989-2021;
• Chương 5. Phân tích thực nghiệm
• Chương 6. Kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp