XÁC ĐỊNH MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM VI SINH CỦA ESCHERICHIA COLI SINH BETA LACTAMASE PHỔ MỞ RỘNG Ở NGƯỜI KHỎE MẠNH TẠI CỘNG ĐỒNG, HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH, NĂM 2016
Vi sinh y học (Mã số: 62 72 01 15)
Luận án tiến sĩ này tập trung vào việc xác định một số đặc điểm vi sinh của Escherichia coli (E. coli) sinh Beta-lactamase phổ mở rộng (ESBL) ở người khỏe mạnh tại cộng đồng, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, vào năm 2016. Trong bối cảnh tình trạng kháng thuốc kháng sinh đang gia tăng toàn cầu, đặc biệt là sự lan truyền của E. coli sinh ESBL, nghiên cứu này mang ý nghĩa quan trọng do thiếu thông tin về vấn đề này tại cộng đồng Việt Nam.
Mục tiêu chính của đề tài là xác định sự lưu hành và phân tích các đặc điểm sinh học của các chủng E. coli sinh ESBL phân lập được. Nghiên cứu nổi bật với việc là một trong những khảo sát đầu tiên tại Việt Nam áp dụng các kỹ thuật tiên tiến như PFGE, Southern Blot và tiếp hợp để đánh giá khả năng lan truyền của các chủng vi khuẩn này ở khu vực nông thôn.
Kết quả cho thấy tỷ lệ lưu hành E. coli sinh ESBL trong mẫu phân người khỏe mạnh tại xã Nguyên Xá là 64,6% (137/212), và 81,1% các chủng E. coli kháng CTX là chủng sinh ESBL. Tỷ lệ này không khác biệt đáng kể theo giới tính, tuổi, trình độ học vấn hay nghề nghiệp. Về đặc điểm kháng kháng sinh, các chủng E. coli sinh ESBL kháng hoàn toàn ampicillin và kháng cao (21,2%-81%) với các kháng sinh thông dụng khác, với 86,1% là đa kháng thuốc.
Phân tích gen mã hóa ESBL chỉ ra 91,4% chủng mang gen CTX-M (phổ biến nhất là blaCTX-M-9, chiếm 66,3%) và 45,3% mang gen blaTEM. Đáng chú ý, 8% chủng E. coli sinh ESBL mang gen mcr-1 kháng colistin, một phát hiện cảnh báo về nguy cơ không còn kháng sinh điều trị. Các chủng vi khuẩn chủ yếu thuộc nhóm phát sinh loài A, D, B1 và 10,2% thuộc nhóm B2 có độc lực cao. Khoảng 46% chủng mang gen độc lực, phổ biến nhất là EAEC (21,1%) và EPEC (15,6%).
Phân tích kiểu gen bằng PFGE cho thấy sự đa dạng của các chủng nhưng cũng chỉ ra sự lây nhiễm trong hộ gia đình và cộng đồng. 92,7% chủng mang plasmid, với nhóm IncF là phổ biến nhất. Kết quả Southern Blot và tiếp hợp trong phòng thí nghiệm chứng minh khả năng truyền plasmid chứa gen mã hóa ESBL sang E. coli J53, nhấn mạnh nguy cơ lan truyền kháng kháng sinh trong cộng đồng.