Tên luận án:
VỐN XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC LÀM VÀ THU NHẬP CỦA HỘ GIA ĐÌNH
Ngành:
Kinh tế học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Vốn xã hội tác động đến việc làm và thu nhập của hộ gia đình" của Phạm Tấn Hòa, được thực hiện tại Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 10 năm 2021, tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa vốn xã hội (VXH), việc làm và thu nhập hộ gia đình (HGĐ) tại khu vực Đồng Tháp Mười, tỉnh Long An. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng VXH mang lại nhiều lợi ích kinh tế, song còn tồn tại nhiều tranh luận về khái niệm và thang đo lường, đặc biệt là các nghiên cứu ứng dụng lý thuyết VXH để giải thích các vấn đề kinh tế ở Việt Nam còn khiêm tốn. Các nghiên cứu trước đây về thu nhập HGĐ chủ yếu dùng dữ liệu thứ cấp, còn về việc làm dùng dữ liệu sơ cấp, chưa có nghiên cứu nào đồng thời giải quyết ba vấn đề VXH, việc làm và thu nhập của HGĐ trên quy mô đủ lớn.
Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: tìm hiểu tác động của các loại VXH (cá nhân, HGĐ, khía cạnh cấu trúc và tri nhận) đến thu nhập và đa dạng hóa thu nhập của HGĐ, cả tác động trực tiếp và gián tiếp thông qua việc làm; khám phá sự khác biệt về VXH, thu nhập và đa dạng hóa thu nhập của HGĐ theo đặc điểm cá nhân và HGĐ; và nghiên cứu mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và thu nhập của HGĐ, từ đó đề xuất khuyến nghị chính sách phát triển kinh tế HGĐ gắn với sinh kế bền vững.
Luận án sử dụng phương pháp định tính và định lượng, với dữ liệu khảo sát 1.197 HGĐ tại 7/9 huyện vùng Đồng Tháp Mười, Long An, thu thập từ tháng 05 đến tháng 10 năm 2020. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (CRA), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và mô hình cấu trúc tuyến tính tổng quát (CB-SEM).
Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình lý thuyết đề xuất có độ phù hợp và mức độ giải thích cao. Các loại VXH khác nhau có tác động khác nhau đến thu nhập và đa dạng hóa thu nhập của HGĐ. Cụ thể, VXH cá nhân tác động trực tiếp đến thu nhập và đa dạng hóa thu nhập HGĐ yếu hơn so với tác động gián tiếp thông qua việc làm. VXH HGĐ khía cạnh cấu trúc tác động mạnh mẽ đến thu nhập, trong khi khía cạnh tri nhận tác động mạnh mẽ đến đa dạng hóa thu nhập. Đặc điểm cá nhân và HGĐ cũng có ảnh hưởng đáng kể. Đặc biệt, đa dạng hóa thu nhập có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến thu nhập hộ gia đình. Luận án góp phần lấp đầy khoảng trống nghiên cứu về VXH ở cấp độ HGĐ, đồng thời ứng dụng kết hợp lý thuyết VXH, kinh tế học và khung sinh kế bền vững để cung cấp khung phân tích toàn diện. Những đóng góp này cung cấp cơ sở cho các chiến lược, chính sách nhằm củng cố và gia tăng VXH, từ đó nâng cao thu nhập và khả năng đa dạng hóa thu nhập của HGĐ.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN .....................................................................................1
- 1.1. Bối cảnh nghiên cứu .....................................................................................1
- 1.1.1. Bối cảnh lý thuyết .....................................................................................1
- 1.1.2. Bối cảnh thực tiễn .....................................................................................2
- 1.2. Mục tiêu nghiên cứu .....................................................................................3
- 1.3. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu .....................................4
- 1.4. Khoảng trống nghiên cứu và điểm mới của luận án ...............................4
- 1.5. Kết cấu luận án ............................................................................................6
- CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHUNG PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐẾN VIỆC LÀM VÀ THU NHẬP CỦA HỘ GIA ĐÌNH ...........................................................................................................................7
- 2.1. Các khái niệm ...............................................................................................7
- 2.1.1. Vốn xã hội ................................................................................................7
- 2.1.2. Việc làm và sự hài lòng về việc làm ......................................................8
- 2.1.3. Thu nhập và thu nhập hộ gia đình .........................................................9
- 2.1.4. Đa dạng hóa thu nhập hộ gia đình ........................................................9
- 2.1.5. Phân loại vốn xã hội ..............................................................................10
- 2.2. Các lý thuyết về vốn xã hội, việc làm và thu nhập ................................15
- 2.2.1. Lý thuyết về vốn xã hội ..........................................................................15
- 2.2.2. Những điểm thống nhất và khác biệt trong các lý thuyết .................21
- 2.2.3. Các lý thuyết về vốn xã hội và việc làm ...........................................23
- 2.2.4. Các lý thuyết về việc làm và thu nhập ...............................................24
- 2.2.5. Lý thuyết khung sinh kế bền vững ......................................................24
- 2.3. Các nghiên cứu trước liên quan đến vốn xã hội, việc làm và thu nhập ..25
- 2.4. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu ............................................................27
- 2.4.1. Mô hình nghiên cứu ..............................................................................28
- 2.4.2. Giả thuyết nghiên cứu ...........................................................................28
- CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU .........................35
- 3.1. Qui trình thực hiện nghiên cứu .................................................................35
- 3.2. Nghiên cứu định tính .................................................................................35
- 3.3. Thang đo nghiên cứu chính thức ..............................................................36
- 3.4. Dữ liệu và phương pháp thu thập dữ liệu ................................................37
- 3.4.1. Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu .....................................................37
- 3.4.2. Thu thập dữ liệu .....................................................................................37
- 3.5. Phương pháp phân tích dữ liệu ................................................................37
- CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU ............................................38
- 4.1. Thống kê mẫu nghiên cứu ........................................................................38
- 4.2. Kiểm định thang đo ...................................................................................38
- 4.2.1. Kết quả Cronbach's Alpha (CRA) .....................................................38
- 4.2.2. Kết quả EFA ..........................................................................................38
- 4.2.3. Kết quả CRA sau EFA ..........................................................................38
- 4.3. Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) ........................................................38
- 4.4. Kết quả phân tích SEM .............................................................................39
- 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu ..................................................................42
- CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ...........................................44
- 5.1. Kết luận .......................................................................................................44
- 5.2. Các khuyến nghị ........................................................................................46
- 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo ..................................................48