VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN CÓ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT (Mã số: 62 38 01 01)
Luận án "Vi phạm pháp luật trong đầu tư xây dựng cơ bản có vốn ngân sách nhà nước ở Việt Nam" tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết, xuất phát từ thực trạng vi phạm pháp luật và tội phạm ngày càng gia tăng, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản (ĐTXDCB) có vốn ngân sách nhà nước (NSNN) tại Việt Nam giai đoạn 2010-2014. Tình trạng này gây thất thoát tài sản nhà nước nghiêm trọng, phá vỡ quy hoạch, tạo áp lực tài chính và làm hư hỏng một bộ phận đội ngũ cán bộ, gây bất bình trong xã hội. Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu và nỗ lực pháp lý, các vi phạm vẫn diễn ra tinh vi và phức tạp, đòi hỏi một tư duy mới và các giải pháp tổng thể.
Mục đích của luận án là tìm kiếm các giải pháp mang tính khoa học và ứng dụng để phòng, chống vi phạm pháp luật trong ĐTXDCB có vốn NSNN. Để đạt được mục tiêu này, luận án làm sáng tỏ cơ sở lý luận về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này, bao gồm khái niệm, đặc điểm ĐTXDCB có vốn NSNN, khái niệm và đặc điểm vi phạm pháp luật, nội dung vi phạm, cùng các điều kiện chính trị và pháp luật đảm bảo phòng, chống. Luận án cũng hệ thống hóa thực trạng vi phạm pháp luật từ năm 2010 đến 2014, phân tích nguyên nhân chủ quan và khách quan, đồng thời luận giải các quan điểm và giải pháp.
Nghiên cứu chỉ ra rằng vi phạm pháp luật xảy ra ở tất cả các giai đoạn của quá trình đầu tư, từ khâu chủ trương đầu tư, khảo sát thiết kế, đền bù giải phóng mặt bằng, triển khai và điều hành kế hoạch, lựa chọn nhà thầu đến thi công xây lắp, gây ra lãng phí và thất thoát nghiêm trọng. Các nguyên nhân chính bao gồm pháp luật chưa cụ thể, chi tiết, khó thực hiện; năng lực cán bộ quản lý yếu; cùng các yếu tố văn hóa, kinh tế và lợi ích cá nhân, nhóm. Luận án khẳng định đây là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện về vấn đề này. Các đóng góp mới về mặt khoa học bao gồm việc xây dựng khái niệm khoa học về vi phạm pháp luật trong ĐTXDCB có vốn NSNN, chỉ rõ đặc điểm, hình thức, và các điều kiện phòng chống. Luận án cũng phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các quan điểm, giải pháp phòng, chống hiệu quả. Về ý nghĩa thực tiễn, luận án cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu, giảng dạy luật học và hỗ trợ các cơ quan có thẩm quyền trong việc xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật, cũng như thực hiện các biện pháp phòng, chống vi phạm, góp phần bảo đảm kỷ cương, trật tự trong lĩnh vực này.
Luận án gồm 4 chương, 14 tiết: