Tên luận án:
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÌNH HUỐNG TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHÁP LUẬT TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Ngành:
Lí luận và PPDH bộ môn Giáo dục chính trị
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu việc vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật thuộc môn Giáo dục công dân (GDCD) ở trường trung học phổ thông. Môn GDCD đóng vai trò chủ đạo trong giáo dục ý thức và hành vi công dân, với nội dung pháp luật ngày càng được chú trọng trong chương trình GDCD 2018. Tuy nhiên, việc dạy học pháp luật hiện tại còn hạn chế do các phương pháp truyền thống và thiếu nghiên cứu toàn diện về vận dụng phương pháp tình huống cho nội dung này ở cấp THPT.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các nguyên tắc, biện pháp vận dụng phương pháp tình huống nhằm nâng cao chất lượng dạy học nội dung pháp luật trong môn GDCD cấp THPT theo định hướng phát triển năng lực. Giả thuyết khoa học cho rằng, nếu các nguyên tắc và biện pháp này được vận dụng hiệu quả, dạy học pháp luật sẽ phát huy tính tích cực của học sinh, đáp ứng yêu cầu về phẩm chất, năng lực và nâng cao chất lượng giáo dục GDCD.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa và làm phong phú thêm các vấn đề lý luận về phương pháp tình huống nói chung và trong dạy học pháp luật GDCD nói riêng. Về thực tiễn, nghiên cứu đã khảo sát, đánh giá thực trạng vận dụng phương pháp tình huống tại 21 trường THPT ở Đà Nẵng, từ đó đề xuất các nguyên tắc, biện pháp cụ thể, góp phần nâng cao chất lượng dạy học GDCD theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- 4. KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- 4.1. Khách thể nghiên cứu
- 4.2. Đối tượng nghiên cứu
- 4.3. Phạm vi nghiên cứu
- 5. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
- 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 6.1. Về phương pháp luận
- 6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết và phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 7. NHỮNG LUẬN ĐIỂM CẦN BẢO VỆ
- 8. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
- 8.1. Về lí luận
- 8.2. Về thực tiễn
- 9. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN
- Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÌNH HUỐNG TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHÁP LUẬT TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- 1.1. Tình hình nghiên cứu vấn đề phương pháp tình huống trong dạy học
- 1.1.1. Về tình huống trong dạy học
- 1.1.2. Về tình huống có vấn đề
- 1.1.3. Về phương pháp tình huống trong dạy học
- 1.2. Tình hình nghiên cứu vấn đề vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 1.3. Những kết quả được kế thừa và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu
- 1.3.1. Những kết quả được kế thừa trong luận án
- 1.3.2. Những vấn đề cần được nghiên cứu tiếp
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
- Chương 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÌNH HUỐNG TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHÁP LUẬT TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- 2.1. Cơ sở lí luận của vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật trong môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 2.1.1. Tình huống pháp luật trong dạy học
- 2.1.1.1. Khái niệm tình huống pháp luật trong dạy học
- 2.1.1.2. Phân loại và cấu trúc của tình huống pháp luật trong dạy học
- 2.1.1.3. Quy trình xây dựng tình huống pháp luật trong dạy học
- 2.1.2. Phương pháp tình huống và vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 2.1.2.1. Bản chất của phương pháp dạy học tình huống và vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật
- 2.1.2.2. Ưu điểm và nhược điểm của vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học pháp luật
- 2.1.2.3. Sự cần thiết của việc vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 2.1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 2.2. Thực trạng vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
- 2.2.1. Khảo sát thực trạng vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
- 2.2.1.1. Khái quát tình hình dạy học môn Giáo dục công dân ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
- 2.1.1.2. Khảo sát thực trạng vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn GDCD cấp THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
- 2.2.2. Đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra từ thực trạng vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 2.2.2.1. Đánh giá thực trạng
- 2.2.2.2. Những vấn đề đặt ra
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
- Chương 3: NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÌNH HUỐNG TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG PHÁP LUẬT MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- 3.1. Nguyên tắc vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật trong môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 3.1.1. Bảo đảm mục tiêu dạy học
- 3.1.2. Bảo đảm tình huống pháp luật phải là tình huống có vấn đề và theo quy định của pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- 3.1.3. Bảo đảm phát huy tính tích cực học tập của học sinh
- 3.1.4. Bảo đảm tính thực tiễn
- 3.1.5. Đảm bảo tính vừa sức
- 3.2. Biện pháp vận dụng phương pháp tình huống trong dạy học nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 3.2.1. Lựa chọn nội dung và xây dựng tình huống
- 3.2.1.1. Lựa chọn nội dung dạy học để thiết kế tình huống
- 3.2.1.2. Xây dựng tình huống
- 3.2.1.3. Rà soát, hoàn thiện tình huống
- 3.2.2. Tổ chức dạy học giải quyết tình huống
- 3.2.2.1. Giới thiệu tình huống
- 3.2.2.2. Phân tích tình huống
- 3.2.2.3. Giải quyết tình huống
- 3.2.3. Kiểm tra, đánh giá trong dạy học vận dụng phương pháp tình huống
- 3.2.3.1. Yêu cầu sư phạm đối với kiểm tra, đánh giá trong dạy học vận dụng phương pháp tình huống nội dung pháp luật ở môn Giáo dục công dân cấp trung học phổ thông
- 3.2.3.2. Kiểm tra, đánh giá thông qua quan sát thái độ, hành vi
- 3.2.3.3. Kiểm tra, đánh giá thông qua sản phẩm học tập
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
- Chương 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
- 4.1. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm
- 4.1.1. Mục đích thực nghiệm
- 4.1.2. Đối tượng, địa bàn và thời gian thực nghiệm
- 4.1.3. Phương pháp thực nghiệm
- 4.1.4. Tiêu chí lựa chọn, đánh giá thực nghiệm
- 4.2. Tổ chức thực nghiệm
- 4.2.1. Thiết kế giáo án thực nghiệm
- 4.2.2. Tiến hành thực nghiệm
- 4.2.2.1. Quá trình thực nghiệm
- 4.2.2.2. Khảo sát năng lực đầu vào của HS tại trường THPT Hoà Vang, Đà Nẵng
- 4.2.2.3. Thực nghiệm giai đoạn 1: thực nghiệm thăm dò (vòng 1)
- 4.2.2.4. Thực hiện giai đoạn 2: thực nghiệm tác động (vòng 1)
- 4.2.2.5 Khảo sát năng lực đầu vào của HS trường THPT Nguyễn Trãi, Đà Nẵng
- 4.2.2.6. Thực nghiệm giai đoạn 1: thực nghiệm thăm dò (vòng 2)
- 4.2.2.7. Thực hiện giai đoạn 2: thực nghiệm tác động (vòng 2)
- 4.3. Kết quả thực nghiệm
- 4.3.1. Phương pháp xử lý kết quả thực nghiệm
- TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
- PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- I. KẾT LUẬN
- II. KHUYẾN NGHỊ
- DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ CÔNG BỐ