Luận án Vận dụng các chuẩn mực kế toán liên quan đến hoạt động ngoại hối nhằm hoàn thiện kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

Vận dụng các chuẩn mực kế toán liên quan đến hoạt động ngoại hồi nhằm hoàn thiện kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay

Ngành:

Kế toán

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Vận dụng các chuẩn mực kế toán liên quan đến hoạt động ngoại hồi nhằm hoàn thiện kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay" đã đạt được ba kết luận chính, góp phần quan trọng vào lĩnh vực kế toán ngoại tệ.

Thứ nhất, luận án đã thực hiện nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống hóa và phân tích các đặc điểm đặc thù của hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) và thanh toán quốc tế. Nghiên cứu này bao gồm việc xem xét các chuẩn mực kế toán quốc tế (CMKT) và CMKT tài chính của Mỹ liên quan đến kế toán chênh lệch tỷ giá (CLTG) trong hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) của các doanh nghiệp XNK. Đồng thời, luận án cũng đi sâu vào các đặc điểm đặc thù trong hoạt động phòng ngừa rủi ro (PNRR) tỷ giá, bao gồm việc ghi nhận tổn thất dự kiến của các khoản mục phi tiền tệ có gốc ngoại tệ và nghiệp vụ sử dụng các công cụ tài chính phái sinh (CCTCPS) theo các CMKT quốc tế và CMKT tài chính của Mỹ. Từ đó, luận án đã rút ra những kinh nghiệm quan trọng cho Việt Nam. Các kết quả nổi bật ở phần này bao gồm việc đưa ra kết luận về thời điểm ghi nhận doanh thu xuất khẩu, giá trị hàng mua nhập khẩu, quyền được thu hoặc nghĩa vụ phải thanh toán bằng ngoại tệ trong giao dịch XNK, cũng như phân tích sự chuyển dịch chủ thể trong quan hệ thanh toán quốc tế và ảnh hưởng của nó đến công tác kế toán. Luận án cũng nghiên cứu tổn thất của các khoản mục phi tiền tệ có gốc ngoại tệ như hàng tồn kho để xuất khẩu và các khoản đầu tư tài chính dài hạn bằng ngoại tệ, làm cơ sở đánh giá tổn thất, đề xuất biện pháp PNRR tỷ giá và phương pháp kế toán các nghiệp vụ này. Đặc biệt, luận án đã hệ thống hóa các nội dung chủ yếu về kế toán PNRR tỷ giá bằng CCTCPS theo Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) số 9 và các quy định quốc tế liên quan.

Thứ hai, luận án đã tiến hành nghiên cứu thực trạng, phân tích các ưu điểm và tồn tại, cùng với các nguyên nhân dẫn đến các tồn tại trong công tác kế toán CLTG ở cả hoạt động SXKD và hoạt động PNRR tỷ giá tại các doanh nghiệp XNK. Phân tích này được thực hiện dựa trên khuôn khổ pháp lý của Việt Nam và trong thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp XNK tại Việt Nam.

Thứ ba, dựa trên những phân tích trên, luận án đã đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm hoàn thiện kế toán CLTG trong hoạt động SXKD và trong hoạt động PNRR tỷ giá của các doanh nghiệp XNK ở Việt Nam. Các giải pháp này được trình bày trên cả hai khía cạnh: hoàn thiện khuôn khổ pháp lý (như một điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thực hiện) và cải thiện thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp XNK. Luận án nhấn mạnh rằng các giải pháp này không chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp XNK đã khảo sát mà còn có tiềm năng được vận dụng rộng rãi cho các doanh nghiệp có hoạt động tương tự trên toàn quốc.