Luận án Những vấn đề pháp lý về tập đoàn kinh tế tại Việt Nam

Tên luận án:

NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM

Ngành:

LUẬT KINH TẾ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Những vấn đề pháp lý về tập đoàn kinh tế tại Việt Nam" của Vũ Phương Đông, chuyên ngành Luật Kinh tế, nghiên cứu sâu về các vấn đề pháp lý liên quan đến Tập đoàn kinh tế (TĐKT) tại Việt Nam, nhằm mục đích phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật. Bối cảnh nghiên cứu là sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam trong 25 năm qua, kéo theo nhu cầu liên kết, tập trung vốn và kinh doanh đa ngành. Các mô hình tổ chức kinh tế truyền thống không còn đáp ứng đủ, khiến TĐKT trở thành mô hình tất yếu.

Luận án chỉ ra rằng, mặc dù TĐKT nhà nước đã được thí điểm thành lập và có quy định pháp luật, nhiều tập đoàn vẫn hoạt động kém hiệu quả, gây gánh nặng cho ngân sách. Đối với TĐKT tư nhân, dù có vai trò ngày càng quan trọng, khung pháp lý hiện hành còn thiếu hệ thống và chưa cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Mục tiêu chính của luận án là làm rõ bản chất kinh tế và pháp lý của TĐKT, phân tích quá trình phát triển, các yếu tố chi phối, và nội dung cơ bản của pháp luật về TĐKT. Tác giả cũng khảo cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam về các khía cạnh liên kết, thành lập, quyền, nghĩa vụ, giám sát và chấm dứt hoạt động của TĐKT.

Kết luận khẳng định TĐKT là một tập hợp liên kết giữa các pháp nhân kinh doanh độc lập thông qua hợp đồng. Luận án so sánh TĐKT nhà nước và tư nhân, chỉ ra sự khác biệt về phương thức hình thành, quản lý và mục tiêu, với pháp luật TĐKT nhà nước mang tính hành chính và cụ thể hơn, trong khi TĐKT tư nhân cần khung pháp lý tự do và công bằng. Các giải pháp đề xuất bao gồm: thống nhất khái niệm TĐKT, làm rõ đặc điểm pháp lý và các loại thành viên; hoàn thiện quy định về mô hình công ty mẹ - công ty con, thủ tục thành lập, chế độ hợp nhất thuế, và tái cấu trúc TĐKT nhà nước một cách hiệu quả, minh bạch, có lộ trình cụ thể, đồng thời đề xuất thành lập cơ quan quản lý TĐKT nhà nước chuyên trách.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận án
  • 3. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 6. Kết cấu của luận án
  • Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
  • Chương 2: Những vấn đề lý luận về tập đoàn kinh tế và pháp luật tập đoàn kinh tế
  • Chương 3: Thực trạng pháp luật về tập đoàn kinh tế ở Việt Nam
  • Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về tập đoàn kinh tế tại Việt Nam

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

• CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT TẬP ĐOÀN KINH TẾ

  • 2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 2.1.1. Khái niệm tập đoàn kinh tế
  • 2.1.2. Đặc điểm của tập đoàn kinh tế
  • 2.1.2.1. Tập đoàn kinh tế được hình thành từ liên kết giữa các chủ thể kinh doanh độc lập tạo thành một tổ hợp
  • 2.1.2.2. Tập đoàn kinh tế là tổ hợp có danh tính và không có tư cách pháp nhân
  • 2.1.2.3. Tập đoàn kinh tế có cơ cấu tổ chức phức tạp, nhiều cấp
  • 2.1.2.4. Tập đoàn kinh tế lớn về quy mô, sử dụng nhiều lao động, phạm vi hoạt động rộng, kinh doanh đa ngành, doanh thu cao.
  • 2.1.3. Phân loại các hình thức liên kết trong tập đoàn kinh tế
  • 2.1.4. Vai trò của tập đoàn kinh tế trong nền kinh tế thị trường
  • 2.1.5. Mô hình tập đoàn kinh tế một số quốc gia trên thế giới
  • 2.2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 2.2.1. Quan niệm về pháp luật tập đoàn kinh tế
  • 2.2.2. Nội dung pháp luật về tập đoàn kinh tế
  • 2.2.3. Khái quát quá trình phát triển pháp luật tập đoàn kinh tế ở Việt Nam
  • 2.2.4. Những yếu tố chi phối hệ thống pháp luật về tập đoàn kinh tế
  • 2.2.3.1. Thể chế kinh tế
  • 2.2.3.2. Quy mô và mức độ phát triển của thị trường
  • 2.2.3.3. Văn hóa, tập quán kinh doanh

• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM

  • 3.1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUAN NIỆM TẬP ĐOÀN KINH TẾ VÀ THÀNH LẬP TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 3.1.1. Thực trạng pháp luật về quan niệm tập đoàn kinh tế
  • 3.1.2. Thực trạng pháp luật về thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.1.2.1. Điều kiện, tiêu chuẩn thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.1.2.2. Quy trình thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.2.3. Thực trạng pháp luật về hình thành tập đoàn kinh tế tư nhân
  • 3.2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CÁC HÌNH THỨC LIÊN KẾT TRONG TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 3.2.1. Thực trạng pháp luật về liên kết vốn trong tập đoàn kinh tế
  • 3.2.1.1. Liên kết vốn trong tập đoàn kinh tế Nhà nước
  • 3.2.1.2. Liên kết vốn trong tập đoàn kinh tế tư nhân
  • 3.2.2. Thực trạng pháp luật các hình thức liên kết khác trong Tập đoàn kinh tế
  • 3.2.2.1. Liên kết về quyền sở hữu công nghiệp trong tập đoàn kinh tế
  • 3.2.2.2. Liên kết thông qua quyền khai thác tài nguyên
  • 3.2.2.3. Liên kết thông qua việc công ty mẹ nắm giữ thị trường của công ty thành viên
  • 3.3. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, ĐIỀU HÀNH TRONG TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 3.3.1. Thực trạng pháp luật về quản lý, điều hành trong tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.3.1.1. Cơ cấu tổ chức trong tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.3.1.2. Quyền hạn và trách nhiệm của công ty mẹ với công ty con và công ty thành viên
  • 3.3.1.3. Các giao dịch và liên kết chủ yếu giữa công ty mẹ và công ty con, công ty thành viên trong tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.3.2. Thực trạng pháp luật về quản lý điều hành trong tập đoàn kinh tế tư nhân
  • 3.3.2.1. Cơ cấu tổ chức trong nội bộ tập đoàn kinh tế tư nhân
  • 3.3.2.2. Quan hệ công ty mẹ, công ty con trong tập đoàn
  • 3.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TẬP ĐOÀN KINH TẾ
  • 3.4.1. Những biện pháp quản lý và giám sát áp dụng chung cho tập đoàn kinh tế tại Việt Nam
  • 3.4.1.1. Quản lý và giám sát bằng báo cáo tài chính hợp nhất
  • 3.4.1.2. Quản lý và giám sát bằng chính sách thuế
  • 3.4.1.3. Quản lý và giám sát bằng quy định của hệ thống pháp luật cạnh tranh
  • 3.4.2. Thực trạng quản lý và giám sát đối với tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 3.5. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CHẤM DỨT HOẠT ĐỘNG THEO MÔ HÌNH TẬP ĐOÀN KINH TẾ

• CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM

  • 4.1. QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM
  • 4.1.1. Đảm bảo tính phù hợp với điều kiện kinh tế của Việt Nam
  • 4.1.2. Hoàn thiện pháp luật về tập đoàn kinh tế phù hợp với xu hướng phát triển của tập đoàn kinh tế tại Việt Nam
  • 4.1.3. Hoàn thiện pháp luật về tập đoàn kinh tế ở Việt Nam nhằm đảm bảo quyền tự do kinh doanh và môi trường cạnh tranh lành mạnh
  • 4.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TẬP ĐOÀN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM
  • 4.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện về mô hình tập đoàn kinh tế
  • 4.2.1.1. Quy định rõ khái niệm pháp lý về tập đoàn kinh tế
  • 4.2.1.2. Hoàn thiện quy định pháp luật về mô hình công ty mẹ - công ty con
  • 4.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện về quản lý, điều hành trong tập đoàn kinh tế
  • 4.2.2.1. Thủ tục thông báo thành lập tập đoàn kinh tế
  • 4.2.2.2. Hoàn thiện mô hình quản trị với tập đoàn kinh tế tư nhân
  • 4.2.2.3. Chế độ hợp nhất thuế đối với công ty mẹ - công ty con
  • 4.2.2.4. Tái cấu trúc tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 4.2.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện về quản lý, giám sát tập đoàn kinh tế
  • 4.2.3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến tập đoàn kinh tế
  • 4.2.3.2. Cơ quan quản lý tập đoàn kinh tế nhà nước
  • 4.2.3.3. Nâng cao hiệu quả giám sát hoạt động của tập đoàn kinh tế trên thị trường

• KẾT LUẬN