VẤN ĐỀ CHỒNG LẤN TRONG BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NHÃN HIỆU THEO ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT QUỐC GIA – LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Luật quốc tế
Luận án nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề chồng lấn trong bảo hộ quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp (SHTT) đối với nhãn hiệu, phân tích cả khía cạnh lý luận và thực tiễn dựa trên các điều ước quốc tế và pháp luật quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc bảo hộ SHTT ngày càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, sự mở rộng đối tượng và phạm vi bảo hộ SHTT đã tạo tiền đề cho hiện tượng chồng lấn, khi một đối tượng sáng tạo có thể đáp ứng tiêu chí bảo hộ đồng thời của nhiều cơ chế SHTT, đặc biệt là giữa quyền tác giả và nhãn hiệu. Hiện tượng này tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ cấu trúc tổng thể của hệ thống SHTT, thúc đẩy cạnh tranh không lành mạnh và dẫn đến các tranh chấp phức tạp, kéo dài.
Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý thuyết về khả năng chồng lấn trong các quy định của một số điều ước quốc tế và pháp luật quốc gia, từ đó đánh giá tổng quát về khả năng và hệ lụy của chồng lấn trên phạm vi quốc tế và quốc gia, đồng thời đề xuất các phương hướng nhằm giải quyết hiệu quả các chồng lấn giữa quyền tác giả và quyền SHCN đối với nhãn hiệu. Luận án đã làm rõ khái niệm, đặc điểm, các kiểu chồng lấn, nguyên nhân và hệ quả của hiện tượng này. Đồng thời, nghiên cứu phân tích thực tiễn giải quyết chồng lấn tại một số quốc gia điển hình như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (Pháp, Đức), Trung Quốc và Nhật Bản để rút ra bài học kinh nghiệm.
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm quốc tế, luận án đưa ra các đề xuất về phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật SHTT Việt Nam. Các giải pháp bao gồm: bổ sung quy định về xác lập quyền, đặc biệt là đối với nhãn hiệu âm thanh và các dấu hiệu là tên/hình tượng nhân vật; xây dựng cơ chế thỏa thuận giải quyết xung đột; hoàn thiện pháp luật về quyền tác giả trên không gian số; nâng cao năng lực đội ngũ chuyên môn và nhận thức cộng đồng về SHTT. Luận án kết luận rằng chồng lấn là một hiện tượng tất yếu và cách thức ứng xử phù hợp sẽ có vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh quốc gia và sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.