ỨNG DỤNG KỸ THUẬT SINH THÁI GIẢM NHẸ TÁC ĐỘNG CỦA NGẬP LỤT TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Sinh thái học
Luận án "Ứng dụng kỹ thuật sinh thái giảm nhẹ tác động của ngập lụt tại Thành phố Hồ Chí Minh" tập trung giải quyết vấn đề ngập lụt đô thị nghiêm trọng tại TP.HCM, vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng. Nghiên cứu này đánh giá hiện trạng và nguy cơ ngập lụt thông qua mô hình hóa (MIKE NAM, MIKE FLOOD, MIKE URBAN) và các kịch bản biến đổi khí hậu (RCP 4.5 và RCP 8.5) để xây dựng bản đồ ngập lụt chi tiết.
Nội dung chính của luận án bao gồm việc đề xuất và đánh giá tính khả thi của các giải pháp ứng dụng kỹ thuật sinh thái nhằm giảm thiểu tình trạng ngập. Cụ thể, nghiên cứu đã thực hiện tính toán thí điểm tại phường Bình An (nay thuộc phường An Khánh, Thành phố Thủ Đức) bằng cách tích hợp dữ liệu hiện trạng sử dụng đất và quy hoạch đến năm 2030. Các giải pháp sinh thái được đề xuất nhấn mạnh việc tăng cường mảng xanh, hạn chế bê tông hóa, sử dụng vật liệu thấm, duy trì hệ thống thoát nước định kỳ và xây dựng hồ điều tiết ngầm.
Kết quả cho thấy tình trạng ngập lụt tại TP.HCM ngày càng phức tạp, với nhiều điểm ngập kéo dài từ 60 đến 120 phút và độ sâu 0.2-0.4m. Dự báo đến năm 2030, số điểm, thời gian, độ sâu và diện tích ngập sẽ tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, việc áp dụng các kỹ thuật sinh thái đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, giúp giảm đáng kể thời gian ngập (từ 45-60 phút xuống còn 5-17 phút) và giảm nguy cơ lũ lụt trên 85% diện tích và thể tích nước bề mặt trong các kịch bản BĐKH.
Luận án kết luận rằng các giải pháp kỹ thuật sinh thái là hợp lý và khả thi, góp phần quan trọng vào việc kiểm soát ngập lụt và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, nghiên cứu kiến nghị TP.HCM cần có cách tiếp cận toàn diện hơn, rà soát quy hoạch và tích hợp các giải pháp sinh thái vào chiến lược phát triển đô thị bền vững.