Luận án Tương trợ tư pháp về hình sự theo pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn

Tên luận án:

TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP VỀ HÌNH SỰ THEO PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM – NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Ngành:

Luật quốc tế (Mã số: 9 38 01 08)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Tương trợ tư pháp về hình sự theo pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam – Những vấn đề lý luận và thực tiễn" tập trung vào nhu cầu cấp thiết về hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, có tổ chức và có yếu tố nước ngoài. Luận án khẳng định tương trợ tư pháp hình sự (TTTPHS) là hoạt động không thể thiếu để giải quyết các vụ án hình sự liên quan. Mặc dù Việt Nam đã nỗ lực xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về TTTPHS, các quy định hiện hành vẫn còn những hạn chế và bất cập so với các cam kết quốc tế, cũng như thiếu hướng dẫn chi tiết.

Mục đích chính của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận về TTTPHS, phân tích thực trạng pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam, đồng thời đánh giá thực tiễn thi hành để đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTTPHS. Luận án đã đóng góp vào việc làm rõ khái niệm, đặc điểm, bản chất, nguồn gốc và các nguyên tắc điều chỉnh hoạt động TTTPHS, phân biệt TTTPHS với dẫn độ và các hình thức hợp tác khác.

Nghiên cứu cũng hệ thống hóa và phân tích các quy định pháp luật quốc tế về TTTPHS, đối chiếu với pháp luật Việt Nam để chỉ ra những tương đồng, khác biệt và hạn chế. Luận án phác thảo bức tranh thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành TTTPHS ở Việt Nam, chỉ ra những hạn chế về lý thuyết tiếp cận, cấu trúc pháp luật, và các vướng mắc cụ thể trong quá trình thực hiện. Dù ghi nhận những kết quả tích cực, luận án cũng chỉ ra những khó khăn còn tồn tại.

Trên cơ sở lý luận, pháp luật và thực tiễn, luận án đề xuất phương hướng và kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Tương trợ tư pháp 2007, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và kiến nghị xây dựng một Luật TTTPHS riêng với cấu trúc 7 chương để quy định rõ trình tự, thủ tục. Các giải pháp cụ thể bao gồm tăng cường đàm phán, ký kết Hiệp định TTTPHS, nâng cao vai trò của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, tăng cường phối hợp liên ngành tư pháp và với nước ngoài, nâng cao nhận thức, bổ sung nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin nhằm khắc phục những khó khăn và nâng cao hiệu quả TTTPHS tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1. Đánh giá các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố có liên quan đến các vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 1.1.1. Đánh giá những công trình liên quan đến những vấn đề lý luận về tương trợ tư pháp hình sự
    • 1.1.2. Đánh giá những công trình liên quan đến quy định pháp luật tương trợ tư pháp hình sự
    • 1.1.3. Đánh giá những công trình liên quan đến thực tiễn tương trợ tư pháp hình sự
  • 1.2. Hệ thống các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu của luận án
    • 1.2.1. Những vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu trong luận án
    • 1.2.2. Hướng nghiên cứu của luận án

• CHƯƠNG 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP HÌNH SỰ

  • 2.1. Khái niệm tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.1.1. Định nghĩa tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.1.2. Đặc điểm tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.1.3. Phân biệt tương trợ tư pháp hình sự với dẫn độ, chuyển giao người bị đang chấp hành án phạt tù và các hình thức hợp tác khác
      • 2.1.3.1. Tương trợ tư pháp hình sự và dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù
      • 2.1.3.2. Tương trợ tư pháp hình sự và các hình thức hợp tác khác
  • 2.2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.2.1. Nguồn pháp luật tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.2.2. Nguyên tắc tương trợ tư pháp hình sự
      • 2.2.2.1. Nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế điều chỉnh quan hệ tương trợ tư pháp hình sự
      • 2.2.2.2. Các nguyên tắc đặc thù điều chỉnh hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
  • 2.2.3. Các hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
    • 2.2.3.1. Hoạt động tương trợ tư pháp hình sự truyền thống
    • 2.2.3.2. Hoạt động tương trợ tư pháp phi truyền thống
  • 2.3. Vai trò, ý nghĩa của tương trợ tư pháp hình sự

• CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VỀ TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP HÌNH SỰ

  • 3.1. Cơ sở pháp lý quốc tế điều chỉnh hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
  • 3.2. Nội dung nguyên tắc pháp luật quốc tế điều chỉnh quan hệ tương trợ tư pháp hình sự
  • 3.3. Phạm vi các hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
  • 3.4. Nội dung quy định pháp luật quốc tế về các hoạt động tương trợ tư pháp hình sự
    • 3.4.1. Hoạt động tương trợ tư pháp hình sự truyền thống
    • 3.4.2. Hoạt động tương trợ tư pháp hình sự phi truyền thống
  • 3.5. Các trường hợp từ chối tương trợ tư pháp hình sự
  • 3.6. Cơ quan có thẩm quyền thực hiện tương trợ tư pháp hình sự
  • 3.7. Hồ sơ và cách thức ủy thác tư pháp hình sự

• CHƯƠNG 4. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT, THỰC TIỄN THỊ HÀNH VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP HÌNH SỰ Ở VIỆT NAM

  • 4.1. Thực trạng pháp luật tương trợ tư pháp hình sự ở Việt Nam
    • 4.1.1. Nội dung pháp luật điều chỉnh hoạt động tương trợ tư pháp hình sự ở Việt Nam
    • 4.1.2. Một số hạn chế, bất cập trong quy định pháp luật tương trợ tư pháp hình sự
  • 4.2. Thực tiễn thi hành pháp luật tương trợ tư pháp hình sự ở Việt Nam
    • 4.2.1. Một số kết quả đạt được trong hoạt động tương trợ tư pháp hình sự ở Việt Nam
    • 4.2.2. Một số hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành các quy định về tương trợ tư pháp hình sự
  • 4.3. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định pháp luật tương trợ tư pháp hình sự
    • 4.3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật tương trợ tư pháp hình sự
    • 4.3.2. Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về tương trợ tư pháp hình sự
      • 4.3.2.1. Kiến nghị sửa đổi một số quy định pháp luật về tương trợ tư pháp hình sự
      • 4.3.2.2. Kiến nghị xây dựng Luật tương trợ tư pháp hình sự
    • 4.3.3. Kiến nghị một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tương trợ tư pháp hình sự