Luận án Bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực: Trường hợp các nước đang phát triển khu vực ASEAN

Tên luận án:

BẤT ỔN TÀI CHÍNH VÀ KHU VỰC KINH TẾ THỰC: TRƯỜNG HỢP CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN KHU VỰC ASEAN

Ngành:

Tài chính – Ngân hàng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này được thực hiện với mục tiêu chính là xác định các giai đoạn bất ổn tài chính và phân tích mối quan hệ giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực tại năm quốc gia đang phát triển thuộc khu vực ASEAN. Nghiên cứu bắt đầu bằng việc đo lường mức độ bất ổn tài chính thông qua chỉ số căng thẳng tài chính (FSI), được phát triển dựa trên các nghiên cứu của Balakrishnan và cộng sự (2011) cùng Cevik, Dibooglu, & Kutan (2013), áp dụng cho nhóm các nước đang phát triển. Chỉ số FSI này được xây dựng cho từng quốc gia trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2005 đến tháng 6 năm 2020, cho thấy khả năng phản ánh hiệu quả sự biến động trong khu vực tài chính.

Tiếp theo, luận án sử dụng mô hình Markov-switching tự hồi quy để nhận diện đặc điểm của các giai đoạn bất ổn tài chính tại từng quốc gia. Kết quả cho thấy, bốn quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan có hai giai đoạn bất ổn tài chính rõ rệt: giai đoạn bất ổn cao và giai đoạn bất ổn thấp (hay giai đoạn bình thường). Riêng Việt Nam có ba giai đoạn: bất ổn cao, bất ổn vừa và bất ổn thấp. Đáng chú ý, xác suất duy trì giai đoạn bất ổn cao khá thấp, dao động từ gần 0% ở Thái Lan đến 20% ở Việt Nam. Các nước Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan có xu hướng nhanh chóng chuyển từ giai đoạn bất ổn cao sang giai đoạn bình thường, trong khi Việt Nam lại duy trì giai đoạn bất ổn vừa trong một khoảng thời gian dài.

Cuối cùng, nghiên cứu đi sâu vào mối quan hệ tác động giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực. Kết quả chỉ ra rằng mối quan hệ này có tính chất phụ thuộc trạng thái: mức độ tác động của bất ổn tài chính lên khu vực kinh tế thực mạnh mẽ và kéo dài hơn đáng kể khi hệ thống tài chính ở trạng thái bất ổn cao so với trạng thái bất ổn thấp. Ngoài ra, khi có cú sốc giảm căng thẳng tài chính, khu vực kinh tế thực có sự cải thiện và hệ thống tài chính phục hồi nhanh hơn ở trạng thái bất ổn cao so với trạng thái bất ổn thấp.

Mục lục chi tiết:

• TÓM TẮT ................................................................................................................................................................................i
• CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN...........................................................................................................................1
• 1.1. Lý do nghiên cứu................................................................................................................................................................1
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu.......................................................................................................................................................3
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu..........................................................................................................................................................4
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...............................................................................................................................4
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu..................................................................................................4
• 1.6. Đóng góp của nghiên cứu.............................................................................................................................................5
• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG GIỮA BẤT ỔN TÀI CHÍNH VÀ KHU VỰC KINH TẾ THỰC......................................................................................................................................................................................6
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về bất ổn tài chính.............................................................................................................................6
• 2.1.1. Các khái niệm về bất ổn tài chính.............................................................................................................6
• 2.1.2. Các đặc điểm của bất ổn tài chính.............................................................................................................6
• 2.1.3. Các lý thuyết về bất ổn tài chính.............................................................................................................6
• 2.2. Tổng quan nghiên cứu về đo lường bất ổn tài chính...............................................................................................6
• 2.2.1. Các nghiên cứu về đo lường bất ổn tài chính.........................................................................................6
• 2.2.2. Các nghiên cứu đo lường bất ổn tài chính bằng chỉ số căng thẳng tài chính...............................7
• 2.2.3. Các nghiên cứu về xác định giai đoạn bất ổn tài chính....................................................................7
• 2.2.4. Thảo luận các khoảng trống nghiên cứu..................................................................................................7
• 2.3. Cơ sở lý thuyết về khu vực kinh tế thực...................................................................................................................8
• 2.3.1. Các khái niệm về khu vực kinh tế thực...................................................................................................8
• 2.3.2. Các phương pháp đo lường khu vực kinh tế thực................................................................................8
• 2.4. Cơ sở lý thuyết về tác động giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực..................................................8
• 2.4.1. Lý thuyết quyền chọn thực..........................................................................................................................8
• 2.4.2. Lý thuyết chu kỳ tín dụng.........................................................................................................................8
• 2.4.3. Lý thuyết cơ chế gia tốc tài chính............................................................................................................8
• 2.5. Tổng quan nghiên cứu về tác động giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực..................................9
• 2.5.1. Các nghiên cứu về tác động giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực..................................9
• 2.5.2. Thảo luận các khoảng trống nghiên cứu................................................................................................11
• CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU................................................................................................................12
• 3.1. Phương pháp xây dựng chỉ số căng thẳng tài chính cho nước đang phát triển khu vực ASEAN................................................................................................................................................................................12
• Bước 1: Đo lường các chỉ số tài chính đơn lẻ.................................................................................................12
• Bước 3: Phương pháp đánh giá hiệu quả của chỉ số căng thẳng tài chính.............................................12
• 3.2. Phương pháp đo lường giai đoạn bất ổn tại các nước đang phát triển khu vực ASEAN.................12
• 3.2.1. Mô hình nghiên cứu...................................................................................................................................12
• 3.2.2. Trình tự thực hiện mô hình hồi qui Markov-switching..................................................................12
• 3.3. Phương pháp đánh giá tác động bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực đối với các nước đang phát triển khu vực ASEAN.......................................................................................................................13
• 3.3.1. Mô hình nghiên cứu...................................................................................................................................13
• 3.3.2. Các giả thuyết nghiên cứu trong mô hình..........................................................................................13
• 3.3.3. Trình tự thực hiện hồi qui mô hình TVAR......................................................................................14
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu.....................................................................................................................................................14
• CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU............................................................................................................................16
• 4.1. Xây dựng chỉ số căng thẳng tài chính....................................................................................................................16
• 4.1.1. Thống kê mô tả..........................................................................................................................................16
• 4.1.2. Kết quả đánh giá hiệu quả chỉ số căng thẳng tài chính....................................................................16
• 4.1.2.1. Các sự kiện căng thẳng tài chính trong giai đoạn 2005-2020......................................16
• 4.1.2.2. Kết quả đánh giá hiệu quả chỉ số FSI của các nước nghiên cứu..................................16
• 4.2. Kết quả đo lường giai đoạn bất ổn tài chính.......................................................................................................18
• 4.2.1. Các kiểm định trước hồi qui mô hình..................................................................................................18
• 4.2.2. Kết quả hồi qui mô hình Makov-switching...................................................................................18
• 4.2.3. Thảo luận kết quả.....................................................................................................................................19
• 4.3. Quan hệ tác động giữa bất ổn tài chính và khu vực kinh tế thực..................................................................22
• 4.3.1. Mô tả đặc điểm dữ liệu nghiên cứu.......................................................................................................22
• 4.3.2. Các kiểm định trước hồi qui..................................................................................................................22
• 4.3.3. Kết quả hồi qui mô hình.........................................................................................................................22
• 4.3.4. Kết quả phân tích hàm phản ứng đẩy.................................................................................................24
• 4.3.4.1. Tác động của cú sốc tài chính.............................................................................................24
• 4.3.4.2. Tác động của các loại cú sốc tài chính.............................................................................24
• CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH............................................................................................28
• 5.1. Các kết luận chính của nghiên cứu........................................................................................................................28
• 5.1.1. Đo lường bất ổn tài chính bằng chỉ số căng thẳng tài chính............................................................28
• 5.1.2. Xác định giai đoạn bất ổn tài chính.......................................................................................................28
• 5.1.3. Mối quan hệ tác động giữa bất ổn tài chính đối và khu vực kinh tế thực...................................28
• 5.2. Hàm ý chính sách......................................................................................................................................................29
• 5.2.1. Bối cảnh hội nhập tài chính của các nước trong khu vực kinh tế ASEAN...............................29
• 5.2.2. Các hàm ý chính sách đối với nước trong khu vực ASEAN.........................................................29
• 5.2.2.1. Các chính sách nhằm duy trì ổn định tài chính..............................................................29
• 5.2.2.2. Hàm ý chính sách trong giai đoạn bất ổn tài chính cao..............................................30
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo................................................................................................................30
• 5.3.1. Hạn chế của luận án..................................................................................................................................30
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu mở rộng....................................................................................................................31