Trách nhiệm hình sự của người dưới 18 tuổi phạm tội dưới góc độ so sánh luật
Thông tin ngành không được cung cấp rõ ràng trong văn bản.
Luận án này nghiên cứu về trách nhiệm hình sự (TNHS) của người dưới 18 tuổi phạm tội, xuất phát từ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với thế hệ trẻ và chủ trương giảm hình phạt tù, mở rộng các biện pháp không tước tự do. Thực tiễn áp dụng pháp luật hiện hành cho thấy sự chênh lệch lớn giữa hình phạt và các biện pháp tư pháp, với hình phạt tù vẫn chiếm tỷ lệ cao (92,7% trong giai đoạn 2015-2024), đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng và đảm bảo lợi ích tốt nhất cho người dưới 18 tuổi phạm tội.
Mục đích chính của luận án là xây dựng một hệ thống lí luận cơ bản về TNHS của người dưới 18 tuổi phạm tội và đề xuất các phương hướng cụ thể nhằm hoàn thiện quy định trong Bộ luật Hình sự (BLHS) Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ như: xây dựng hệ thống lí luận bao gồm định nghĩa, đặc điểm, bản chất, nội dung, phạm vi, hình thức và cơ sở quy định TNHS; tiến hành so sánh quy định về TNHS của người dưới 18 tuổi trong pháp luật hình sự của Việt Nam với Đức, Canada, Trung Quốc và Singapore; và luận giải sâu sắc các yêu cầu, phương hướng hoàn thiện quy định của BLHS Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu bao gồm lí luận về TNHS của người dưới 18 tuổi phạm tội, cùng các quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật hình sự của các quốc gia được so sánh. Luận án được thực hiện dựa trên nền tảng phép biện chứng của chủ nghĩa Marx, sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh luật học, nghiên cứu đa ngành và xử lí thông tin logic.
Những đóng góp mới của luận án thể hiện ở việc xây dựng định nghĩa rõ ràng về TNHS của người dưới 18 tuổi, phân tích bản chất, nội dung, phạm vi, hình thức và các cơ sở quy định. Luận án cũng phân tích và đánh giá so sánh các quy định pháp luật của năm quốc gia theo các tiêu chí về hình phạt, biện pháp tư pháp và án tích. Trên cơ sở đó, luận án đưa ra các kiến nghị có giá trị khoa học và thực tiễn nhằm đa dạng hóa hệ thống hình phạt (như mở rộng hình phạt không tước tự do, thu hẹp hình phạt tù, giảm mức phạt tù tối đa), đa dạng hóa hệ thống biện pháp tư pháp, và hoàn thiện quy định về phạm vi không có án tích cho người dưới 18 tuổi, đồng thời hài hòa với chuẩn mực quốc tế và kinh nghiệm các nước.