TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
LL&PPDH bộ môn Địa lý (Mã số: 62.14.01.11)
Luận án "Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học Địa lí 12 Trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực" của Trần Xuân Tiếp tập trung giải quyết những hạn chế trong việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) môn Địa lí lớp 12 hiện nay. Các hạn chế được xác định bao gồm việc nhiều giáo viên thiếu kiến thức và kỹ năng, học sinh chưa quen với hình thức học tập trải nghiệm, chương trình môn Địa lí hiện hành ít dành thời gian cho HĐNGLL, và sự thiếu vắng các nghiên cứu cụ thể về tổ chức HĐNGLL theo định hướng phát triển năng lực (NL).
Mục tiêu chính của luận án là xác định cách thức tổ chức HĐNGLL trong dạy học Địa lí lớp 12 nhằm đổi mới mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp, góp phần phát triển năng lực chung và năng lực chuyên biệt môn Địa lí cho học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy học Địa lí trong nhà trường phổ thông. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ như nghiên cứu và xác lập cơ sở lí luận, khảo sát thực trạng, xác định mục tiêu, nguyên tắc, quan điểm, quy trình và thiết kế 04 HĐNGLL tiêu biểu.
Những điểm mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận, thực tiễn về tổ chức HĐNGLL theo định hướng phát triển NL; xác định rõ mục tiêu, nguyên tắc, quy trình tổ chức HĐNGLL; và thiết kế chi tiết 04 HĐNGLL tiêu biểu. Luận án cũng đã tiến hành thực nghiệm sư phạm tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh và TP. Hồ Chí Minh để kiểm chứng tính hiệu quả và khả thi của cách thức tổ chức HĐNGLL đề xuất.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc tăng cường tổ chức HĐNGLL và hoạt động trải nghiệm trong dạy học Địa lí 12 theo định hướng phát triển NL là cần thiết, đáp ứng yêu cầu đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông. Các HĐNGLL được thiết kế đảm bảo nguyên tắc tăng cường hoạt động học tập trải nghiệm, tính tích hợp, khuyến khích học sinh chủ động và cân đối trong chương trình. Quy trình tổ chức HĐNGLL được xây dựng theo quan điểm công nghệ dạy học, bao gồm ba giai đoạn: Chuẩn bị, Tổ chức học sinh thực hiện và Đánh giá kết quả. Thực nghiệm sư phạm đã khẳng định hiệu quả và khả thi của các hình thức HĐNGLL được đề xuất, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Địa lí.