TÍN NGƯỠNG THỜ ANH HÙNG DÂN TỘC TRẦN VĂN THÀNH Ở TỈNH AN GIANG
VĂN HÓA HỌC
Luận án "Tín ngưỡng thờ anh hùng dân tộc Trần Văn Thành ở tỉnh An Giang" tập trung nghiên cứu một trong những nét văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng đất Tây Nam Bộ. Vùng đất này nổi bật với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo, nơi người dân thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền nhân và anh hùng dân tộc đã có công khai hoang, lập ấp, bảo vệ quê hương. Trong số đó, Trần Văn Thành nổi lên như một nhân vật lịch sử quan trọng tại An Giang, người đã lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt và được người dân kính trọng, tin yêu, tôn thờ, thậm chí được thiêng hóa thành "Đức Cố quản".
Mục đích chính của luận án là làm rõ nguồn gốc, đặc điểm, vai trò và giá trị văn hóa của tín ngưỡng thờ Trần Văn Thành, đồng thời phân tích sự đóng góp của tín ngưỡng này trong mối tương quan với các tín ngưỡng thờ nhân vật lịch sử khác ở tỉnh An Giang. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu đã thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như làm rõ các khái niệm công cụ, khảo sát hiện trạng vận hành của tín ngưỡng thông qua truyền thuyết, các cơ sở thờ tự (Đền thờ Trần Văn Thành, Dinh Sơn Trung, các Dinh Ông Thẻ), nghi lễ và cách thức tổ chức lễ hội. Luận án cũng tiến hành phân tích, đánh giá, so sánh tín ngưỡng thờ Trần Văn Thành với tín ngưỡng thờ các vị anh hùng khác như Nguyễn Hữu Cảnh, Thoại Ngọc Hầu, Nguyễn Trung Trực, và luận giải vai trò của tín ngưỡng này trong đời sống tinh thần của người dân địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào tỉnh An Giang, đặc biệt là các cơ sở thờ tự chính và phối thờ ông Trần Văn Thành, với dữ liệu khảo sát từ năm 2014 đến nay.
Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách chuyên sâu và hệ thống về tín ngưỡng thờ Trần Văn Thành, làm sáng tỏ quá trình hình thành, các cơ sở thờ tự, hoạt động lễ hội, nghi thức thực hành và cơ cấu quản lý. Từ đó, luận án khẳng định tín ngưỡng này đã góp phần giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống, củng cố niềm tin tích cực, xây dựng lối sống phù hợp và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cứ liệu khoa học quý giá cho việc nghiên cứu tín ngưỡng tôn thờ nhân vật lịch sử ở Nam Bộ mà còn đóng góp vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương, giáo dục tinh thần yêu nước và truyền thống "uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ.