Luận án Thương mại hóa kết quả đề tài nghiên cứu khoa học ở các trường đại học công lập Việt Nam

Tên luận án:

Thương mại hóa kết quả đề tài nghiên cứu khoa học ở các trường đại học công lập Việt Nam

Ngành:

(Thông tin không được cung cấp trực tiếp trong văn bản.)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học (KQNC) từ các trường đại học công lập tại Việt Nam, một mối quan tâm ngày càng lớn trên thế giới và ở Việt Nam. Hoạt động thương mại hóa KQNC được củng cố vai trò của trường đại học, tạo cơ hội hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả thương mại hóa KQNC ở Việt Nam vẫn còn hạn chế, chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư và tiềm năng, đồng thời nguồn thu từ hoạt động này còn nhỏ, chưa phát huy vai trò trụ cột tài chính bền vững cho các trường đại học. Các nghiên cứu trước đây thường chỉ dừng ở việc đánh giá thực trạng và phân tích cơ chế chính sách, thiếu tính hệ thống và khảo sát thực nghiệm ở khía cạnh cá nhân nhà khoa học.

Mục tiêu của luận án là (1) hệ thống hóa cơ sở lý luận và các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định thương mại hóa KQNC của giảng viên/nhà khoa học tại các trường đại học; (2) tìm hiểu thực trạng thương mại hóa KQNC của giảng viên/nhà khoa học tại các trường đại học công lập khối kỹ thuật ở Việt Nam; (3) xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng; (4) tìm ra các nhân tố tác động; và (5) đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm thúc đẩy hoạt động này. Đối tượng nghiên cứu là cơ sở lý luận và thực tiễn về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định thương mại hóa KQNC trong các trường đại học công lập khối kỹ thuật tại Việt Nam, với phạm vi thời gian từ 2011-2016 và không gian là các trường này.

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp định tính (phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (thống kê mô tả, phân tích khám phá nhân tố, kiểm định độ tin cậy, tương quan, hồi quy) với dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2018 và dữ liệu thứ cấp từ tài liệu, nghiên cứu trước.

Đóng góp mới của luận án bao gồm việc xác định rào cản thương mại hóa (thể chế và thị trường), tìm thấy ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng tiếp cận nguồn tài trợ, và xây dựng mô hình nghiên cứu đặc thù với 04 nhân tố chính: vốn xã hội, động lực thương mại hóa, tiếp cận nguồn tài trợ, rào cản thương mại hóa, cùng các đặc điểm cá nhân. Về thực tiễn, luận án đánh giá khách quan thực trạng và cơ chế chính sách, đồng thời đề xuất 07 nhóm giải pháp và khuyến nghị toàn diện cho Chính phủ, các bộ, ngành, trường đại học và giảng viên/nhà khoa học.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Câu hỏi nghiên cứu
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
  • 4.1.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 4.1.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu
  • 5.1.1. Phương pháp nghiên cứu
  • 5.1.2. Thông tin/dữ liệu
  • 6. Những đóng góp mới của luận án
  • 6.1.1. Đóng góp về lý luận
  • 6.1.2. Đóng góp về thực tiễn
  • 7. Kết cấu của luận án

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tổng quan các nghiên cứu
  • 1.1.1. Các nghiên cứu về thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 1.1.2. Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng tới thương mại hóa kết quả nghiên cứu của giảng viên các trường đại học
  • 1.1.2.1. Các nghiên cứu về các yếu tố là vốn xã hội và đặc điểm giảng viên
  • 1.1.2.2. Các nghiên cứu về các yếu tố động lực tài chính của các nhà khoa học
  • 1.1.2.3. Các nghiên cứu về các yếu tố đến tiếp cận nguồn tài trợ
  • 1.1.2.4. Các nghiên cứu về các yếu tố liên quan đến rào cản thương mại hóa
  • 1.2. Khoảng trống nghiên cứu
  • 1.3. Cơ sở lý thuyết về thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 1.3.1. Khái niệm kết quả nghiên cứu khoa học
  • 1.3.2. Thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 1.3.3. Đặc điểm của thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 1.3.4. Vai trò và lợi ích thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 1.3.4.1. Phát triển kinh tế xã hội
  • 1.3.4.2. Tăng nguồn lực tài chính cho tự chủ đại học
  • 1.3.4.3. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
  • 1.3.4.4. Phát triển các tổ chức chuyển giao công nghệ
  • 1.3.4.5. Nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ quốc gia
  • 1.3.5. Các hình thức thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 1.3.6. Các lý thuyết và thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 1.3.6.1. Lý thuyết về chuyển giao công nghệ
  • 1.3.6.2. Lý thuyết về thương mại hóa
  • 1.3.6.3. Lý thuyết tự quyết định
  • 1.3.6.4. Lý thuyết về ảnh hưởng của vốn con người, vốn xã hội tới kết quả thương mại hóa và các rào cản
  • 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 1.6.1. Đặc điểm giảng viên/nhà khoa học
  • 1.6.2. Vốn xã hội của giảng viên/nhà khoa học
  • 1.6.3. Động lực tài chính của giảng viên/nhà khoa học
  • 1.6.4. Tiếp cận nguồn tài chính cho nghiên cứu
  • 1.6.5. Các nhân tố liên quan đến rào cản thương mại hóa kết quả nghiên cứu

• CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Quy trình thực hiện nghiên cứu
  • 2.2. Xây dựng mô hình và giả thuyết nghiên cứu
  • 2.2.1. Xây dựng mô hình và thang đo
  • 2.3. Thiết kế nghiên cứu
  • 2.3.1. Thiết kế thang đo nghiên cứu
  • 2.3.2. Kết quả đánh giá sơ bộ thang đo
  • 2.4. Mẫu nghiên cứu và phương pháp thu thập dữ liệu
  • 2.5. Phương pháp phân tích số liệu
  • 2.5.1. Các phương pháp phân tích dữ liệu thứ cấp
  • 2.5.2. Phương pháp phân tích dữ liệu sơ cấp
  • 2.5.2.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
  • 2.5.2.2. Đánh giá tính tin cậy thang đo
  • 2.5.2.3. Phân tích khám phá nhân tố
  • 2.5.2.4. Phân tích khẳng định nhân tố
  • 2.5.2.5. Phân tích hồi quy tuyến tính
  • 2.5.2.6. Phân tích hồi quy logistic đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến xác suất thương mại hóa của giảng viên.

• CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG VỀ THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP KHỐI KỸ THUẬT VIỆT NAM

  • 3.1. Tổng quan về các trường Đại học công lập khối kỹ thuật ở Việt Nam
  • 3.1.1. Giới thiệu chung về các trường Đại học công lập khối kỹ thuật Việt Nam
  • 3.1.2. Tiềm lực khoa học công nghệ của các trường Đại học công lập khối kỹ thuật ở Việt Nam
  • 3.1.2.1. Nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học và công nghệ
  • 3.1.2.2. Cơ sở vật chất cho nghiên cứu
  • 3.1.2.3. Nguồn kinh phí cho thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3.1.2.4. Đơn vị chuyên trách của các trường hỗ trợ hoạt động chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 3.1.3. Thực trạng thương mại hóa kết quả nghiên cứu ở các trường Đại học công lập khối kỹ thuật Việt Nam
  • 3.1.3.1. Sản phẩm nghiên cứu khoa học
  • 3.1.3.2. Chuyển giao công nghệ và thương mại hoá kết quả nghiên cứu
  • 3.1.4. Cơ chế, chính sách khoa học công nghệ và thương mại hoá kết quả nghiên cứu đối với các trường Đại học công lập Việt Nam
  • 3.1.5. Đánh giá chung về thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 3.1.5.1. Kết quả đạt được
  • 3.1.5.2. Thuận lợi
  • 3.1.5.3. Hạn chế
  • 3.1.5.4. Nguyên nhân các hạn chế

• CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 4.1. Thống kê mô tả mẫu
  • 4.2. Kết quả phân tích khám phá nhân tố và kiểm định thang đo
  • 4.2.1. Kết quả phân tích nhân tố khám phá với các biến quan sát của biến động lực tài chính
  • 4.2.2. Kết quả phân tích khám phá nhân tố các biến quan sát phản ánh rào cản thương mại hóa
  • 4.3. Điều chỉnh mô hình nghiên cứu
  • 4.4. Kết quả phân tích nhân tố khẳng định
  • 4.5. Phân tích tương quan
  • 4.6. Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố trong mô hình đến quyết định thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 4.7. Ước lượng ảnh hưởng của vốn xã hội tới khả năng tiếp cận nguồn tài chính

• CHƯƠNG 5 THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KHUYẾN NGHỊ

  • 5.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
  • 5.1.1 Về thực trạng nghiên cứu khoa học và thương mại hóa kết quả nghiên cứu
  • 5.1.2 Về ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định thương mại hóa KQNC của giảng viên/ nhà khoa học các trường ĐHCL khối kỹ thuật Việt Nam.
  • 5.1.3 Về các yếu tố ảnh hưởng khả năng tiếp cận nguồn tài trợ
  • 5.2. Các khuyến nghị nhằm thúc đẩy thương mại hóa KQNC của giảng viên các trường đại học công lập khối kĩ thuật ở Việt Nam
  • 5.2.1. Tạo động lực nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cho giảng viên
  • 5.2.2. Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên
  • 5.2.3. Tăng cường các hợp tác và liên kết trường đại học - doanh nghiệp
  • 5.2.4. Phát triển vốn xã hội của giảng viên
  • 5.2.5. Giảm các rào cản thể chế trong nhà trường và các cơ quan tài trợ khoa học
  • 5.2.6. Đổi mới cơ chế tài chính cho nghiên cứu khoa học
  • 5.2.7. Gắn nghiên cứu với định hướng thị trường
  • 5.3. Kiến nghị
  • 5.3.1 Với Chính phủ
  • 5.3.2. Kiến nghị với các bộ
  • 5.3.3. Các trường đại học
  • 5.3.4. Giảng viên/nhà khoa học
  • 5.4. Một số hạn chế của nghiên cứu và định hướng nghiên cứu tiếp theo
  • 5.4.1. Một số hạn chế của nghiên cứu
  • 5.4.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo