Tên luận án:
THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI CHO CỘNG ĐỒNG NGƯ DÂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ HIỆN NAY
Ngành:
Chính trị học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án Tiến sĩ khoa học Chính trị với đề tài “THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI CHO CỘNG ĐỒNG NGƯ DÂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ HIỆN NAY” do Lê Thị Thanh Hiếu thực hiện tại Trường Đại học Vinh năm 2021, tập trung nghiên cứu sự cần thiết và thực trạng triển khai các chính sách an sinh xã hội (ASXH) cho cộng đồng ngư dân tại các tỉnh Bắc Trung Bộ.
Nghiên cứu khẳng định vị trí quan trọng của ASXH trong phát triển kinh tế - xã hội quốc gia và chỉ ra rằng, mặc dù đã có những nỗ lực, quá trình thực thi chính sách ASXH cho ngư dân vùng Bắc Trung Bộ (bao gồm Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế) vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế. Những hạn chế này xuất phát từ việc một số chính sách chưa thực sự phù hợp với thực tế địa phương, công tác quản lý nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu, sự suy giảm nguồn lợi thủy sản, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, nhận thức chưa đầy đủ về vai trò chính sách ASXH, và trình độ học vấn của ngư dân còn thấp.
Mục tiêu của luận án là đề xuất các quan điểm và giải pháp khoa học nhằm tăng cường hiệu quả thực thi chính sách ASXH cho cộng đồng ngư dân ở Bắc Trung Bộ trong giai đoạn hiện nay. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã tổng quan, đánh giá tình hình nghiên cứu; hệ thống hóa, bổ sung khung lý thuyết về thực thi chính sách ASXH; khảo sát, đánh giá thực trạng thực thi chính sách ASXH từ năm 2016 đến 2021; và đề xuất các quan điểm, giải pháp tăng cường thực thi chính sách trong thời gian tới.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa và bổ sung các vấn đề lý luận về thực thi chính sách ASXH, làm rõ mô hình và đặc thù của việc triển khai chính sách này cho cộng đồng ngư dân Việt Nam, bao gồm các chính sách hỗ trợ khẩn cấp, vay vốn khôi phục sản xuất, bảo hiểm y tế, hỗ trợ học phí, lao động, việc làm và phát triển du lịch. Về mặt thực tiễn, luận án đánh giá cụ thể quá trình thực thi chính sách, chỉ ra thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, góp phần thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Đảng về chính sách xã hội và chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam. Luận án gồm 4 chương và 11 tiết, ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.
Mục lục chi tiết:
- A. MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
- 4.1. Cơ sở lý luận
- 4.2. Cơ sở thực tiễn
- 4.3. Phương pháp nghiên cứu
- 4.3.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- 4.3.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 4.3.3. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
- 5. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 5.1. Giả thuyết nghiên cứu
- 5.2. Câu hỏi nghiên cứu
- 6. Đóng góp mới của đề tài
- 6.1. Về mặt lý luận
- 6.2. Về mặt thực tiễn
- 7. Kết cấu nội dung
- B. NỘI DUNG
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
- 1.1. Các công trình nghiên cứu về chính sách công
- 1.1.1. Các nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về chính sách công
- 1.1.2. Các nghiên cứu của các tác giả trong nước về chính sách công
- 1.2. Các công trình về chính sách an sinh xã hội, thực thi chính sách an sinh xã hội, thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 1.2.1. Nhóm công trình nghiên cứu về chính sách an sinh xã hội và thực thi chính sách an sinh xã hội
- 1.2.1.1. Các nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về an sinh xã hội, chính sách an sinh xã hội, thực thi chính sách an sinh xã hội
- 1.2.1.2. Các nghiên cứu của các tác giả trong nước về an sinh xã hội, chính sách an sinh xã hội, thực thi chính sách an sinh xã hội
- 1.2.2. Nhóm công trình nghiên cứu về thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 1.3. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố liên quan đến đề tài và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.3.1. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố liên quan đến đề tài
- 1.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
- Kết luận chương 1
- CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI CHO CỘNG ĐỒNG NGƯ DÂN
- 2.1. An sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.1.1. An sinh xã hội
- 2.1.2. Khái niệm, mô hình chính sách an sinh xã hội
- 2.1.2.1. Khái niệm chính sách an sinh xã hội
- 2.1.2.2. Mô hình chính sách an sinh xã hội trên thế giới và Việt Nam
- 2.1.3. Một số chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- Khái niệm ngư dân
- Khái niệm cộng đồng ngư dân
- 2.2. Thực thi chính sách an sinh xã hội và các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.1. Tổ chức thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.2. Sự cần thiết thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.3. Chủ thể và quy trình thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.3.1. Chủ thể thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.3.2. Quy trình thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân
- 2.2.4.1. Ảnh hưởng của hệ thống thể chế chính sách
- 2.2.4.2. Ảnh hưởng của thể chế tổ chức bộ máy
- 2.2.4.3. Ảnh hưởng của đối tượng thụ hưởng chính sách
- 2.2.4.4. Ảnh hưởng của môi trường tự nhiên (bão, lụt, hạn hán, biến đổi khí hậu)
- 2.2.4.5. Thách thức do tài nguyên biển bị khai thác quá mức dẫn đến suy kiệt và ô nhiễm môi trường biển
- Kết luận chương 2
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI CHO CỘNG ĐỒNG NGƯ DÂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ
- 3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội vùng ven biển các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.1.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
- 3.1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
- 3.1.2. Cộng đồng ngư dân vùng Bắc Trung Bộ
- 3.2. Thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ thời gian qua
- 3.2.1. Thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ theo quy trình chính sách
- 3.2.1.1. Xây dựng, lập kế hoạch triển khai thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.1.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến về nội dung chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.1.3. Phân công và phối hợp thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.1.4. Duy trì và điều chỉnh chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.1.5. Kiểm tra, tổng kết, đánh giá thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.2. Tình hình thực thi một số chính sách an sinh xã hội cụ thể đối với cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.2.2.1. Chính sách hỗ trợ khẩn cấp
- 3.2.2.2. Kết quả chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ thiệt hại
- 3.2.2.3. Chính sách cho vay vốn khôi phục sản xuất
- 3.2.2.4. Chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế và hỗ trợ học phí
- 3.2.3.5. Chính sách lao động, việc làm
- 3.2.3.6. Chính sách khôi phục, phát triển du lịch
- 3.3. Đánh giá quá trình thực thi chính sách ASXH cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 3.3.1. Kết quả đạt được của quá trình thực thi chính sách ASXH cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ và nguyên nhân
- Kết luận chương 3
- CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC THI CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI CHO CỘNG ĐỒNG NGƯ DÂN CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ
- 4.1. Dự báo những thuận lợi và khó khăn tác động đến thực thi chính sách an sinh xã hội cho ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.1.1. Thuận lợi đối với thực thi chính sách cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.1.2. Khó khăn tác động đến thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.2. Quan điểm tăng cường thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân Bắc Trung Bộ
- 4.3. Các nhóm giải pháp tăng cường thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.3.1. Tăng cường quá trình thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.3.2. Khắc phục trở ngại trong thực thi chính sách an sinh xã hội cho cộng đồng ngư dân các tỉnh Bắc Trung Bộ
- 4.3.3. Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cộng đồng ngư dân Bắc Trung Bộ
- Kết luận chương 4
- C. KẾT LUẬN