THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM Y TẾ ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ (NGHIÊN CỨU THỰC TẾ TẠI TỈNH LÀO CAI)
Chính sách công
Luận án "Thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế đối với đồng bào dân tộc thiểu số (nghiên cứu thực tế tại tỉnh Lào Cai)" là tóm tắt luận án tiến sĩ chuyên ngành Chính sách công, được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam vào năm 2022. Đề tài tập trung nghiên cứu việc thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), một nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, việc triển khai chính sách này vẫn còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục.
Với mục đích hệ thống hóa lý luận, phân tích thực trạng và đánh giá kết quả thực hiện chính sách BHYT đối với đồng bào DTTS tại tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014-2021, luận án đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp chính sách nhằm nâng cao hiệu quả trong giai đoạn tiếp theo. Đối tượng nghiên cứu là chính sách và tổ chức thực hiện chính sách BHYT đối với đồng bào DTTS tỉnh Lào Cai, từ góc nhìn của chính sách công. Luận án sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, cùng các phương pháp nghiên cứu như phân tích tài liệu, điền dã dân tộc học (tại Xã Y Tý, huyện Bát Xát và xã Tân Thượng huyện Văn Bàn) và điều tra bằng bảng hỏi (181 phiếu).
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa và đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan từ góc độ chính sách công, làm rõ các vấn đề lý luận về thực hiện chính sách BHYT cho DTTS (khái niệm, vai trò, quá trình, hệ thống chủ thể), phân tích thực trạng và các vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai, kiểm tra, tuyên truyền. Đồng thời, luận án đề xuất các quan điểm, định hướng và giải pháp toàn diện để nâng cao hiệu quả chính sách BHYT cho DTTS. Các giải pháp cơ bản nhấn mạnh đổi mới và hoàn thiện nội dung chính sách, nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức thực hiện, cải thiện chất lượng dịch vụ, đổi mới cơ chế tài chính và đẩy mạnh công tác tuyên truyền.
Về ý nghĩa lý luận, luận án góp phần làm sáng tỏ các khái niệm, vai trò và nội dung về thực hiện chính sách công và BHYT đối với DTTS. Về ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu cung cấp góc nhìn cụ thể cho các nhà quản lý và nghiên cứu, đưa ra gợi mở cho việc xây dựng, đổi mới và hoàn thiện chính sách BHYT cho DTTS, đồng thời là tài liệu tham khảo giá trị.
Kết luận, việc thực hiện chính sách BHYT cho DTTS tại Lào Cai đã đạt kết quả đáng khích lệ về tỷ lệ bao phủ (gần 100%), song vẫn còn hạn chế về hiệu quả và tính bền vững. Luận án khẳng định BHYT là sự đầu tư cho con người và phát triển bền vững, cần đảm bảo công bằng, hiệu quả, có sự chủ đạo của Nhà nước và chú ý đến đặc thù văn hóa, kinh tế-xã hội của từng tộc người để nâng cao năng lực thụ hưởng BHYT ở mức tối đa.