Luận án – Thiết kế bài tập phân bậc theo thang Bloom trong dạy học phân hóa ở tiểu học

Tên luận án:

THIẾT KẾ BÀI TẬP PHÂN BẬC THEO THANG BLOOM TRONG DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TIỂU HỌC

Ngành:

Lí luận và lịch sử giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ "Thiết kế bài tập phân bậc theo thang Bloom trong dạy học phân hóa ở tiểu học" của tác giả Vũ Thu Hằng, thuộc chuyên ngành Lí luận và lịch sử giáo dục, tập trung giải quyết nhu cầu đổi mới giáo dục tiểu học tại Việt Nam. Luận án được thực hiện trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông 2018 yêu cầu đào tạo con người có các năng lực và phẩm chất phù hợp, đồng thời nhận thấy sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, trong đó dạy học phân hóa (DHPH) là một xu thế tất yếu.

Nghiên cứu xuất phát từ thực trạng phần lớn giáo viên tiểu học (GVTH) thường sử dụng hệ thống bài tập đại trà, chưa nhận thức đầy đủ về bài tập phân bậc (BTPB) theo thang Bloom trong DHPH cũng như gặp khó khăn trong việc thiết kế và sử dụng chúng. Các công trình nghiên cứu trước đây đã đề cập đến DHPH nhưng ít đi sâu vào lí luận và quy trình thiết kế BTPB cho các môn học ở tiểu học.

Mục đích chính của luận án là trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về BTPB trong DHPH, xây dựng quy trình thiết kế BTPB theo thang Bloom nhằm hỗ trợ GVTH vận dụng để thiết kế BTPB trong các môn học, từ đó phân loại mức độ nhận thức và điều chỉnh quá trình dạy học đáp ứng yêu cầu cần đạt về năng lực và phẩm chất cho học sinh (HS) tiểu học. Luận án giả thuyết rằng việc xây dựng quy trình thiết kế BTPB khoa học và thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học.

Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lí luận và thực tiễn về BTPB trong DHPH ở tiểu học, làm rõ khái niệm, vai trò, đặc điểm và phân loại BTPB. Tác giả đã đề xuất một quy trình thiết kế BTPB gồm 7 bước: xác định mục tiêu học tập, phân tích nhu cầu học tập của HS, phân tích nội dung học tập, mã hóa nội dung học tập vào bài tập, lựa chọn phương thức sử dụng bài tập, tổ chức hoạt động thực hành cho HS, và phản hồi – điều chỉnh. Quy trình này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc đảm bảo mục tiêu dạy học, tính hệ thống, tính phân hóa và vừa sức đối với HS, và tính tích cực của HS.

Khảo sát thực trạng cho thấy GVTH có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của DHPH và BTPB nhưng việc thiết kế và sử dụng BTPB còn hạn chế, chủ yếu do thiếu hiểu biết sâu sắc về thang Bloom, thiếu thời gian và tài liệu hướng dẫn. Thực nghiệm sư phạm trên diện rộng tại Hà Nội, Lào Cai, Ninh Bình với các môn Toán 5 và Khoa học 4 đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của quy trình đề xuất. Kết quả cho thấy nhận thức và năng lực của GV được nâng cao, HS tích cực hơn trong học tập và kết quả học tập được cải thiện rõ rệt, khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học.

Luận án khuyến nghị các cơ quan quản lý giáo dục cấp nhà nước và cấp quận, huyện cần xây dựng chính sách hỗ trợ GV, chỉ đạo triển khai nghiên cứu và vận dụng BTPB rộng rãi. Đồng thời, các cơ sở giáo dục tiểu học cần chủ động nghiên cứu, bồi dưỡng, tập huấn cho GV về quy trình này để nâng cao chất lượng giáo dục tổng thể.