Tên luận án:
THẾ CHẤP NHÀ Ở THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM
Ngành:
Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự (Mã số: 9380103)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Thế chấp nhà ở theo quy định của pháp luật Việt Nam" của Trần Nguyễn Thị Tâm Đan, thuộc chuyên ngành Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự (Mã số: 9380103), được thực hiện tại Trường Đại học Luật Hà Nội vào năm 2023. Đề tài nghiên cứu này xuất phát từ tính cấp thiết trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phát triển nhanh chóng, nhu cầu vay vốn cao, trong khi pháp luật về thế chấp nhà ở còn nhiều thiếu khuyết, chưa cụ thể và mâu thuẫn. Các công trình trước đây chưa xác định rõ cơ sở lý luận, bản chất, ý nghĩa pháp lý và thực trạng của thế chấp nhà ở.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ các vấn đề lý luận về thế chấp nhà ở, tìm hiểu thực tế áp dụng luật thực định để giải quyết tranh chấp, từ đó góp phần hoàn chỉnh lý luận khoa học và đề xuất giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật. Luận án tập trung vào các vấn đề lý luận, luận cứ khoa học về nhà ở và thế chấp nhà ở, các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành (như BLDS 1995, 2005, 2015, Luật Đất đai, Luật nhà ở) và so sánh với một số quốc gia. Phạm vi nghiên cứu giới hạn từ BLDS 1995 và Luật Nhà ở 2005.
Những điểm mới của luận án bao gồm việc là công trình đầu tiên phân tích toàn diện, đầy đủ và có hệ thống về thế chấp nhà ở. Luận án góp phần hình thành và làm rõ cơ sở lý luận, bao gồm khái niệm, đặc điểm, bản chất và tiêu chí phân loại thế chấp nhà ở. Đồng thời, luận án đánh giá có hệ thống thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện, chỉ ra những bất cập, thiếu sót của các quy định hiện hành, đặc biệt là những điểm mới của BLDS 2015 và Nghị định số 21 về biện pháp bảo đảm nghĩa vụ. Trên cơ sở đó, luận án đưa ra các định hướng tổng thể và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về thế chấp nhà ở tại Việt Nam, bao gồm việc sửa đổi quy định về năng lực chủ thể, nội dung hợp đồng, hình thức đăng ký và quyền truy đòi.
Kết cấu luận án gồm ba chương: Chương 1 trình bày cơ sở lý luận về thế chấp nhà ở; Chương 2 phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về thế chấp nhà ở; và Chương 3 đề cập thực tiễn áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở cùng với một số kiến nghị, giải pháp hoàn thiện.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THẾ CHẤP NHÀ Ở
- 1.1. Nhận diện chung và đặc điểm của thế chấp
- 1.1.1. Nhận diện chung về thế chấp
- 1.1.2. Đặc điểm của thế chấp
- 1.2. Khái niệm, đặc điểm và phân loại nhà ở
- 1.2.1. Khái niệm nhà ở
- 1.2.2. Đặc điểm của nhà ở
- 1.2.3. Phân loại nhà ở
- 1.3. Khái niệm, đặc điểm và bản chất của thế chấp nhà ở
- 1.3.1. Khái niệm thế chấp nhà ở
- 1.3.2. Đặc điểm thế chấp nhà ở
- 1.3.3. Bản chất của thế chấp nhà ở
- 1.4. Phân loại thế chấp nhà ở
- 1.4.1. Căn cứ mục đích thế chấp nhà ở
- 1.4.2. Căn cứ đối tượng của biện pháp thế chấp nhà ở
- 1.4.3. Căn cứ chủ thể thế chấp nhà ở
- 1.4.4. Căn cứ thoả thuận của các bên thế chấp
- 1.5.1. Khung pháp luật điều chỉnh về thế chấp nhà ở
- 1.5.1. Nhóm các quy định liên quan đến hợp đồng thế chấp nhà ở - căn cứ xác lập biện pháp thế chấp nhà ở
- 1.5.2. Nhóm các quy định về nhà ở thế chấp
- 1.5.3. Nhóm các quy định liên quan đến phạm vi và thời hạn bảo đảm của biện pháp thế chấp nhà ở
- 1.5.4. Nhóm các quy định liên quan đến đăng ký biện pháp thế chấp nhà ở và hiệu lực đối kháng với người thứ ba của biện pháp thế chấp nhà ở
- 1.5.5. Nhóm các quy định liên quan đến xử lý nhà ở thế chấp và chấm dứt thế chấm nhà ở
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
- CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THẾ CHẤP NHÀ Ở
- 2.1. Căn cứ xác lập biện pháp thế chấp nhà ở là hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.1. Chủ thể của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.3. Hình thức của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.4. Hiệu lực của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.4.1. Các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.4.2. Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.1.4.3. Hợp đồng thế chấp nhà ở vô hiệu và hậu quả pháp lý
- 2.2. Đối tượng của thế chấp nhà ở
- 2.2.1. Điều kiện để nhà ở được thế chấp
- 2.2.2. Các loại nhà ở thế chấp
- 2.2.3. Xác định giá trị của nhà ở thế chấp
- 2.3. Phạm vi bảo đảm của biện pháp thế chấp nhà ở
- 2.3.1. Xác lập phạm vi bảo đảm của biện pháp thế chấp nhà ở
- 2.3.2. Các loại nghĩa vụ được bảo đảm bằng thế chấp nhà ở
- 2.4. Hiệu lực của hợp đồng và hiệu lực đối kháng của biện pháp thế chấp nhà ở
- 2.4.1. Hiệu lực của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 2.4.2. Hiệu lực đối kháng với người thứ ba của biện pháp thế chấp nhà ở
- 2.5. Xử lý tài sản thế chấp là nhà ở
- 2.5.1. Các trường hợp xử lý nhà ở thế chấp
- 2.5.2. Tình trạng pháp lý của quyền sử dụng đất khi xử lý nhà ở thế chấp
- 2.5.3. Phương thức xử lý nhà ở thế chấp
- 2.5.4. Thứ tự ưu tiên thanh toán từ việc xử lý nhà ở thế chấp
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
- CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ THẾ CHẤP NHÀ Ở VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
- 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở
- 3.1.1. Khái quát thực tiễn về thế chấp nhà ở
- 3.1.2. Một số hạn chế, bất cập trong quá trình giải quyết tranh chấp
- 3.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở
- 3.2.1. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thế chấp nhà ở
- 3.2.1.1. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về chủ thể của biện pháp thế chấp nhà ở
- 3.2.1.2. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về nội dung của hợp đồng thế chấp nhà ở
- 3.2.1.3. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về hình thức của hợp đồng TCNO và việc đăng ký TCNO
- 3.2.1.3. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về hiệu lực của hợp đồng TCNO
- 3.2.1.4. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về đối tượng của biện pháp thế chấp nhà ở
- 3.2.1.5. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về phạm vi bảo đảm của biện pháp thế chấp nhà ở
- 3.2.1.6. Những bất cập và kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật về quyền truy đòi và thứ tự ưu tiên thanh toán của bên nhận thế chấp nhà ở
- 3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở
- 3.2.2.1. Nhận diện nguyên nhân của hạn chế, thiếu sót trong quá trình áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở
- 3.2.2.2. Một số giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về thế chấp nhà ở
- KẾT LUẬN CHƯƠNG 3