“Thái độ nghề nghiệp quân sự của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay"
Tâm lý học sư phạm quân sự
Luận án nghiên cứu về "Thái độ nghề nghiệp quân sự của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay". Đề tài xuất phát từ nhận định thái độ nghề nghiệp là yếu tố then chốt quyết định chất lượng và thành công công việc, đặc biệt trong hoạt động quân sự có tính đặc thù và ý nghĩa xã hội to lớn. Việc giáo dục và phát triển thái độ nghề nghiệp quân sự tích cực cho học viên sĩ quan là cấp thiết, nhất là khi nhiều học viên đối mặt với khó khăn, chán nản trong quá trình học tập và rèn luyện. Đồng thời, tại Việt Nam, chưa có công trình nào chuyên sâu nghiên cứu về vấn đề này.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thái độ nghề nghiệp quân sự của học viên sĩ quan cấp phân đội, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm phát triển thái độ tích cực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ: tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, làm rõ các vấn đề lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng thái độ nghề nghiệp quân sự cùng các yếu tố ảnh hưởng, và đề xuất biện pháp phát triển.
Luận án tập trung vào khách thể là học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội, giảng viên và cán bộ quản lý tại các học viện, trường sĩ quan quân đội. Đối tượng nghiên cứu là biểu hiện, mức độ và các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ nghề nghiệp quân sự của học viên. Phạm vi nghiên cứu bao gồm ba mặt biểu hiện của thái độ (nhận thức, tình cảm, hành vi) và các yếu tố ảnh hưởng, khảo sát trên 450 học viên, 60 cán bộ và 52 giảng viên thuộc 4 cơ sở đào tạo quân sự, với số liệu thu thập từ năm 2018 đến 2023.
Giả thuyết khoa học cho rằng thái độ nghề nghiệp quân sự của học viên hiện ở mức tích cực cao nhưng chưa đồng đều, có sự khác biệt giữa các nhóm học viên ở các năm đào tạo, và các yếu tố chủ quan ảnh hưởng mạnh hơn yếu tố khách quan. Luận án cũng giả định rằng có thể phát triển thái độ này thông qua các biện pháp giáo dục nhận thức, phát triển động cơ, chính sách đãi ngộ, rèn luyện ý chí và xây dựng môi trường sư phạm thuận lợi.
Cơ sở lý luận của luận án dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng về giáo dục đào tạo và các nguyên tắc phương pháp luận của tâm lý học mác xít. Cơ sở thực tiễn là các nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ quốc phòng và thực trạng hoạt động học tập, rèn luyện của học viên. Luận án sử dụng tổng hợp 8 phương pháp nghiên cứu tâm lý học.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng khái niệm, thao tác hóa khái niệm thái độ nghề nghiệp quân sự thành các chỉ báo đo lường được, xác định biểu hiện và tiêu chí đánh giá. Về thực tiễn, luận án đã xây dựng bộ công cụ khảo sát, làm sáng tỏ thực trạng và yếu tố ảnh hưởng, đồng thời đề xuất các biện pháp phát triển thái độ, cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý và học viên. Luận án có ý nghĩa lý luận sâu sắc trong việc bổ sung lý luận khoa học tâm lý, tâm lý học sư phạm quân sự và ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc xây dựng chiến lược đào tạo, giúp học viên tự điều chỉnh thái độ nghề nghiệp.