TÁC ĐỘNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐỐI VỚI KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP - TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU NGÀNH DỆT MAY KHU VỰC PHÍA NAM, VIỆT NAM
Quản Trị Kinh Doanh
Luận án "Tác động của vốn xã hội đối với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp - Trường hợp nghiên cứu ngành dệt may khu vực phía Nam, Việt Nam" của Bùi Văn Thời, thuộc chuyên ngành Quản trị kinh doanh, được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2021. Nghiên cứu này xuất phát từ những khoảng trống trong lý thuyết và thực tiễn về vai trò của vốn xã hội (VXH) đối với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành dệt may tại Việt Nam. Các nghiên cứu trước đây thường chỉ xem xét các yếu tố riêng lẻ của VXH hoặc chưa khám phá mối quan hệ đồng thời giữa VXH (lãnh đạo, bên trong, bên ngoài) với kết quả kinh doanh thông qua vai trò trung gian của tiếp thu kiến thức và đổi mới sản phẩm.
Mục tiêu chính của luận án là xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của vốn xã hội lãnh đạo, vốn xã hội bên trong và vốn xã hội bên ngoài đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp dệt may, có tính đến vai trò trung gian của tiếp thu kiến thức và đổi mới sản phẩm. Từ đó, đề tài đưa ra các hàm ý quản trị nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đối tượng nghiên cứu là ảnh hưởng của VXH đến kết quả kinh doanh, với đối tượng điều tra là các công ty dệt may có bộ phận R&D tại khu vực phía Nam Việt Nam, và đối tượng cung cấp thông tin là lãnh đạo cấp cao và cấp trung. Phạm vi nghiên cứu về không gian là các tỉnh phía Nam (TP.HCM, Miền Tây, Miền Đông Nam Bộ), với dữ liệu thị trường được thu thập từ tháng 12/2018 đến tháng 05/2019.
Luận án xây dựng khung lý thuyết dựa trên Lý thuyết vốn xã hội, Thuyết kiến thức/Quan điểm dựa trên tri thức và Lý thuyết đổi mới của tổ chức. Qua nghiên cứu định tính khám phá mô hình, đề tài nhấn mạnh đổi mới sản phẩm là yếu tố quan trọng nhất trong ngành dệt may, chịu tác động bởi tiếp thu kiến thức và mạng lưới quan hệ (VXH bên trong, bên ngoài), đồng thời khẳng định vai trò thúc đẩy của VXH lãnh đạo. Nghiên cứu định lượng khám phá ban đầu sử dụng kỹ thuật PLS-SEM củng cố dự đoán về ảnh hưởng tích cực của VXH lãnh đạo đến VXH bên trong và bên ngoài. Luận án đề xuất mô hình với 8 giả thuyết, chỉ ra mối quan hệ trực tiếp và cùng chiều giữa các thành phần của vốn xã hội, tiếp thu kiến thức, đổi mới sản phẩm và kết quả kinh doanh.
Phương pháp nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn: xây dựng lý thuyết khoa học (nghiên cứu khám phá định tính và định lượng) và kiểm định lý thuyết khoa học (nghiên cứu định lượng sơ bộ và chính thức). Nghiên cứu định tính sử dụng thảo luận tay đôi với 10 chuyên gia để hiệu chỉnh thang đo. Nghiên cứu định lượng sơ bộ với 158 mẫu và nghiên cứu định lượng chính thức với 293 mẫu khảo sát (chọn mẫu thuận tiện, phân bổ theo hạn ngạch) được thực hiện để kiểm định độ tin cậy (Cronbach’s alpha) và giá trị của thang đo (EFA, CFA). Kết quả CFA cho thấy các mô hình đo lường đạt yêu cầu về tính đơn hướng, giá trị phân biệt, giá trị hội tụ, giá trị nội dung, giá trị liên hệ lý thuyết và độ tin cậy.