TÁC ĐỘNG CỦA TÍN DỤNG VI MÔ ĐỐI VỚI THU NHẬP CỦA CÁC HỘ NGHÈO Ở KHU VỰC ĐÔNG NAM BỘ
TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Luận án tiến sĩ kinh tế này tập trung nghiên cứu tác động của tín dụng vi mô (TDVM) đối với thu nhập của các hộ nghèo tại khu vực Đông Nam Bộ. Đề tài xuất phát từ sự cần thiết kiểm định luận điểm về vai trò của TDVM trong công tác giảm nghèo, đặc biệt trong bối cảnh các nghiên cứu trước đây còn nhiều tranh cãi về mức độ tác động của TDVM đến thu nhập hộ gia đình và thiếu các nghiên cứu chuyên sâu tại khu vực Đông Nam Bộ. Nghiên cứu này mang tính cấp thiết khi cả nước đang thực hiện đánh giá lại công tác giảm nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016-2020.
Mục tiêu chung của luận án là kiểm định giả thuyết về tác động của TDVM đến thu nhập của các hộ nghèo, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận TDVM của họ, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao thu nhập thông qua việc tăng cường tiếp cận TDVM. Các mục tiêu cụ thể bao gồm nghiên cứu mức độ tác động của TDVM đến thu nhập, tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận TDVM và đưa ra các khuyến nghị giải pháp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hộ nghèo tại các tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai và Tây Ninh, sử dụng dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011-2017 và khảo sát năm 2016.
Về phương pháp luận, nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận hệ thống, kết hợp phương pháp định tính (khảo lược tài liệu, phỏng vấn 15 chuyên gia) và định lượng (phân tích thống kê, mô hình hồi quy tuyến tính đa biến để đánh giá tác động đến thu nhập và mô hình Binary Logistic để xác định yếu tố tiếp cận TDVM). Kích thước mẫu tối thiểu được xác định là 395 hộ.
Những đóng góp chính của luận án bao gồm việc đúc kết và đánh giá toàn diện tác động của TDVM, khẳng định đây là công cụ hữu hiệu trong chiến lược giảm nghèo. Luận án cũng tổng hợp các cơ sở lý thuyết liên quan, chứng minh sự khác biệt về thu nhập giữa nhóm hộ có và không vay vốn TDVM, đồng thời nhấn mạnh vai trò bổ trợ của các hoạt động phi tài chính và yếu tố vốn xã hội trong việc nâng cao hiệu quả giảm nghèo và khả năng tiếp cận tín dụng. Kết quả kiểm định cho thấy quy mô vốn vay, số người phụ thuộc, quy mô lao động và các chính sách phi tài chính có tác động có ý nghĩa thống kê đến thu nhập của hộ nghèo. Vốn xã hội, tần suất tham gia sinh hoạt hội họp, và thu nhập cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận TDVM.
Luận án đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao thu nhập cho hộ nghèo thông qua TDVM, bao gồm tăng cường quy mô khoản vay, giải quyết vấn đề lao động và việc làm, tăng cường các chính sách phi tài chính, đẩy lùi tín dụng đen, phát huy nội lực địa phương, mở rộng vốn xã hội và gia tăng khả năng tiếp cận TDVM.