Tên luận án:
SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1930 - 1975) Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (QUA THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM Ở KIÊN GIANG)
Ngành:
LL&PPDH bộ môn Lịch sử
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án của Lương Văn Khuê, mang tên "Sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong dạy học Lịch sử Việt Nam (1930 - 1975) ở trường Trung học phổ thông (qua thực nghiệm sư phạm ở Kiên Giang)", tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục thế kỷ XXI, đề tài khẳng định vai trò quan trọng của môn Lịch sử trong việc hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh, đặc biệt là bồi dưỡng ý thức chủ quyền, tình yêu quê hương đất nước. Nghiên cứu chỉ ra rằng các nguồn sử liệu từ nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc là bằng chứng sinh động tố cáo tội ác của chủ nghĩa đế quốc, nhưng việc khai thác và sử dụng chúng trong dạy học còn hạn chế.
Mục tiêu chính của luận án là khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng nguồn sử liệu này trong dạy học lịch sử Việt Nam giai đoạn 1930-1975 tại trường THPT, đồng thời xác định nội dung khai thác và đề xuất các hình thức, biện pháp sư phạm phù hợp. Tác giả đã thực hiện điều tra thực trạng, phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn, sau đó tiến hành thực nghiệm sư phạm tại Kiên Giang để kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
Kết quả nghiên cứu khẳng định nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc là nguồn kiến thức quý giá, có giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc, là phương tiện trực quan hữu hiệu và biện pháp sư phạm quan trọng để bồi dưỡng năng lực học tập cùng phẩm chất đạo đức cho học sinh. Luận án đã đề xuất các hình thức sử dụng trực tiếp và gián tiếp nguồn sử liệu, bao gồm bài học tại di tích, hoạt động trải nghiệm ngoại khóa, sử dụng tranh ảnh, tư liệu ảo, tổ chức hoạt động ngoại khóa tại trường. Các biện pháp này giúp học sinh tái hiện bức tranh sinh động của quá khứ, hiểu sâu bản chất lịch sử, và phát triển tư duy độc lập.
Luận án khuyến nghị các cấp quản lý giáo dục cần có chủ trương đồng bộ, khuyến khích giáo viên sưu tầm, khai thác nguồn sử liệu và biên soạn tài liệu phù hợp. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành chức năng để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học lịch sử tại thực địa, bảo tàng và di tích.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
-
1. Tính cấp thiết của đề tài
-
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- 2.1. Đối tượng nghiên cứu
- 2.2. Phạm vi nghiên cứu
-
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 3.1. Mục đích nghiên cứu
- 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
-
4. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Cơ sở phương pháp luận của đề tài
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
-
5. Giả thuyết khoa học
-
6. Đóng góp của đề tài
-
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
-
8. Cấu trúc của luận án
-
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
-
1.1. Những nghiên cứu về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc
- 1.1.1. Trên thế giới
- 1.1.2. Trong nước
-
1.2. Những nghiên cứu về sử dụng các nguồn SL nói chung, nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc nói riêng trong DHLS
- 1.2.1. Những nghiên cứu về sử dụng nguồn SL trong DHLS trên thế giới
- 1.2.2. Những nghiên cứu về sử dụng nguồn SL trong DHLS ở Việt Nam
-
1.3. Nhận xét chung
-
1.4. Những vấn đề Luận án kế thừa từ những công trình đã công bố
-
1.5. Những vấn đề đặt ra Luận án tiếp tục giải quyết
-
Chương 2: VẤN ĐỀ SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
-
2.1. Cơ sở lý luận
- 2.1.1. Quan niệm
- 2.1.2. Phân loại nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc
- 2.1.3. Cơ sở xuất phát của việc sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường phổ thông
- 2.1.4. Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT
-
2.2. Cơ sở thực tiễn
- 2.2.1. Khái quát thực trạng việc dạy học lịch sử ở trường THPT
- 2.2.2. Thực trạng việc sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS ở trường THPT
-
Chương 3: NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1930 – 1975) Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
-
3.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung Lịch sử Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT
- 3.1.1. Vị trí
- 3.1.2. Mục tiêu
- 3.1.3. Nội dung cơ bản của Lịch sử Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT theo Chương trình hiện hành
- 3.1.4. Mối liên hệ giữa nguồn SL nhà từ Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong dạy học các chủ đề, chuyên đề lịch sử của Chương trình năm 2018
- 3.1.5. Những yêu cầu khi khai thác nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT
-
3.2. Nội dung nguốn SL của nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc có thể và cần khai thác sử dụng trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT
- 3.2.1. Khái quát về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc
- 3.2.1.1. Nhà tù Côn Đảo
- 3.3.1.2. Nhà tù Phú Quốc
- 3.2.3. Nội dung nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc có thể và cần phải khai thác sử dụng để DHLS Việt Nam (1930 – 197) ở trường THPT
-
3.3. Các hình thức tổ chức DHLS Việt Nam (1930 - 1975) với nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc ở trường THPT
- 3.3.1. Sử dụng trực tiếp nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT
- 3.3.1.1. Tiến hành bài học Lịch sử tại DTLS
- 3.3.1.2. Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho HS thông qua tham quan ngoại khóa tại di tích.
- 3.3.2. Sử dụng gián tiếp nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930-1975) ở trường THPT
- 3.3.2.1. Sử dụng tranh ảnh, tư liệu về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DH bài nội khóa trên lớp
- 3.3.2.2. Sử dụng di tích nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc ảo để tổ chức tham quan trải nghiệm ngoại khóa cho học sinh.
- 3.3.2.3. Sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo, Phú Quốc để tổ chức các hoạt động ngoại khóa tại trường PT
-
Chương 4: CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU CỦA NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG BÀI HỌC NỘI KHÓA TRÊN LỚP PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (1930 – 1975) Ở TRƯỜNG THPT (THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM)
-
4.1. Một số yêu cầu cơ bản khi lựa chọn biện pháp sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc
-
4.2. Một số biện pháp sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong bài nội khóa trên lớp phần lịch sử Việt (1930 – 1975) ở trường THPT
- 4.2.1. Sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc kết hợp với tài liệu tham khảo khác để khởi động quá trình nhận thức
- 4.2.2. Sử dụng các nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc kết hợp với tài liệu tham khảo để hình thành kiến thức mới
- 4.2.3. Sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc để củng cố, luyện tập cho học sinh
- 4.2.4. Hướng dẫn HS sưu tầm nguồn SL nhà tù Côn Đảo, Phú Quốc để kết nối với cuộc sống thông qua bài tập về nhà
- 4.2.5. Sử dụng linh hoạt nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong KTĐG kết quả học tập của HS
-
4.3. Thực nghiệm sư phạm toàn phần
- 4.3.1. Mục đích thực nghiệm
- 4.3.2. Đối tượng, địa bàn, giáo viên thực nghiệm
- 4.3.3. Nội dung thực nghiệm
- 4.3.4. Phương pháp thực nghiệm
- 4.3.5. Kết quả thực nghiệm
- 4.3.6. Nhận xét chung về thực nghiệm sư phạm
-
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ