Tên luận án:
SỰ BIẾN ĐỔI CỦA HỆ THỐNG ĐẢNG CHÍNH TRỊ TRONG QUÁ TRÌNH DÂN CHỦ HÓA Ở MỘT SỐ NƯỚC ASEAN QUA NGHIÊN CỨU CÁC TRƯỜNG HỢP INDONESIA, MALAYSIA VÀ THÁI LAN
Ngành:
CHÍNH TRỊ HỌC
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị trong quá trình dân chủ hóa ở một số nước ASEAN qua nghiên cứu các trường hợp Indonesia, Malaysia và Thái Lan" tập trung nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa hệ thống đảng chính trị và quá trình dân chủ hóa. Luận án khẳng định hệ thống đảng chính trị là một thiết chế quan trọng trong nền dân chủ, vừa chịu tác động của quá trình dân chủ hóa, vừa có vai trò ảnh hưởng đến sự vận động và chất lượng của nền dân chủ.
Mục đích chính của nghiên cứu là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị trong quá trình dân chủ hóa, thông qua việc khảo sát thực trạng tại Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Nghiên cứu đặt ra các câu hỏi trọng tâm về cách thức hệ thống đảng chính trị ở ba quốc gia này biến đổi và tác động của sự biến đổi đó đến quá trình dân chủ hóa.
Để thực hiện mục tiêu này, luận án hệ thống hóa các vấn đề lý luận về dân chủ, dân chủ hóa và hệ thống đảng chính trị; phân tích sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị trong quá trình dân chủ hóa ở các nước khảo sát; so sánh những điểm tương đồng và khác biệt giữa ba nước. Từ đó, luận án rút ra những nhận xét khái quát về quá trình dân chủ hóa trong khu vực ASEAN và đưa ra các gợi mở có giá trị tham chiếu cho Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình lãnh đạo chính trị và xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đặc biệt trong bối cảnh công cuộc Đổi Mới.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị và quá trình dân chủ hóa phụ thuộc vào các yếu tố đặc thù của mỗi nền dân chủ như tôn giáo, sắc tộc, giới tinh hoa, tầng lớp trung lưu và các thiết chế phi bầu cử. Luận án cũng nhận định rằng hầu như không có yếu tố chung nào có thể áp dụng để phân tích sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị ở cả ba nước.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
- 1.1. Những vấn đề lý luận về sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị trong quá trình dân chủ hóa
- 1.1.1. Hệ thống đảng chính trị
- 1.1.2. Vai trò của hệ thống đảng chính trị với quá trình dân chủ hóa
- 1.2. Những nghiên cứu về sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị trong quá trình dân chủ hóa ở Indonesia, Malaysia và Thái Lan
- 1.2.1. Hệ thống đảng chính trị Indonesia trong quá trình dân chủ hóa
- 1.2.2. Hệ thống đảng chính trị Malaysia trong quá trình dân chủ hóa
- 1.2.3. Hệ thống đảng chính trị Thái Lan trong quá trình dân chủ hóa
- 1.3. Những giá trị gợi mở cho quá trình dân chủ hóa tại Việt Nam
- 1.4. Những nội dung đã được các tác giả nghiên cứu trong các công trình đã được công bố và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.4.1. Những nội dung đã được các tác giả nghiên cứu trong các công trình đã được công bố
- 1.4.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA HỆ THỐNG ĐẢNG CHÍNH TRỊ TRONG QUÁ TRÌNH DÂN CHỦ HÓA
- 2.1. Một số cách tiếp cận và các khái niệm công cụ của luận án
- 2.1.1. Dân chủ
- 2.1.2. Dân chủ hóa
- 2.1.3. Hệ thống đảng chính trị
- 2.2. Tác động của quá trình dân chủ hóa đến hệ thống đảng chính trị
- 2.2.1. Thể chế chính trị
- 2.2.2. Trong hệ thống bầu cử
- 2.2.3. Trong văn hóa chính trị
- 2.2.4. Phương thức tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước
- 2.3. Hệ thống đảng chính trị tác động đến quá trình dân chủ hóa
- 2.3.1. Đối với những giá trị dân chủ
- 2.3.2. Đối với hệ thống chính trị
- 2.3.3. Đối với văn hóa chính trị
- Chương 3: SỰ BIẾN ĐỔI CỦA HỆ THỐNG ĐẢNG CHÍNH TRỊ TRONG QUÁ TRÌNH DÂN CHỦ HÓA TẠI INDONESIA, MALAYSIA VÀ THÁI LAN
- 3.1. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia trong quá trình dân chủ hóa
- 3.1.1. Quá trình dân chủ hóa ở Indonesia
- 3.1.2. Quá trình dân chủ hóa tác động đến hệ thống đảng chính trị Indonesia
- 3.1.3. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia dưới tác động của quá trình dân chủ hóa
- 3.1.3.1. Hệ thống bầu cử và luật bầu cử dẫn đến sự phân mảnh và gia tăng mức độ thể chế hóa hệ thống đảng chính trị Indonesia
- 3.1.3.2. Quá trình dân chủ hóa dẫn đến sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia trên yếu tố về sự phân cực và sự tương tác giữa các đảng
- 3.1.4. Vai trò của hệ thống đảng chính trị Indonesia đối với quá trình dân chủ hóa
- 3.1.4.1. Hệ thống đảng chính trị Indonesia đóng góp cho việc củng cố dân chủ thông qua các giá trị dân chủ bầu cử
- 3.1.4.2. Hệ thống đảng chính trị Indonesia góp phần hình thành văn hóa chính trị đồng thuận
- 3.2. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Malaysia trong quá trình dân chủ hóa
- 3.2.1. Quá trình dân chủ hóa ở Malaysia
- 3.2.2. Quá trình dân chủ hóa tác động đến hệ thống đảng chính trị Malaysia
- 3.2.3. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Malaysia dưới tác động của quá trình dân chủ hóa
- 3.2.3.1. Văn hóa chính trị thỏa hiệp dẫn đến sự thay đổi các loại hình hệ thống đảng chính trị dựa trên chính trị liên minh
- 3.2.3.2. Thể chế chính trị ưu tiên cho phát triển tác động đến sự hình thành hệ thống đảng chính trị được thể chế hóa
- 3.2.4. Vai trò của hệ thống đảng chính trị Malaysia đối với quá trình dân chủ hóa
- 3.2.4.1. Hệ thống đảng chính trị đóng góp cho củng cố dân chủ và hình thành giá trị dân chủ
- 3.2.4.1. Hệ thống đảng được thể chế hóa cao góp phần hình thành văn hóa chính trị dân chủ
- 3.3. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Thái Lan trong quá trình dân chủ hóa
- 3.3.1. Quá trình dân chủ hóa ở Thái Lan
- 3.3.2. Quá trình dân chủ hóa tác động đến hệ thống đảng chính trị Thái Lan
- 3.3.3. Sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Thái Lan dưới tác động của quá trình dân chủ hóa
- 3.3.3.1. Không coi trọng sự khác biệt về hệ tư tưởng, sự phân cực không quá lớn trong hệ thống đảng
- 3.3.3.2. Bị ảnh hưởng của chủ nghĩa bảo trợ, nên mức độ thể chế hóa yếu và sự phân mảnh cao của hệ thống đảng chính trị
- 3.3.4. Vai trò của hệ thống đảng chính trị Thái Lan đối với quá trình dân chủ hóa
- 3.3.4.1. Chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa bảo trợ, hệ thống đảng chính trị Thái Lan đóng vai trò kém tích cực đối với các giá trị dân chủ
- 3.3.4.2. Hệ thống đảng chính trị với mức độ thể chế hóa yếu đóng vai trò hạn chế đối với việc hình thành văn hóa chính trị dân chủ
- Chương 4: MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VÀ GỢI MỞ CÓ TÍNH THAM CHIẾU QUA SỰ BIẾN ĐỔI CỦA HỆ THỐNG ĐẢNG CHÍNH TRỊ INDONESIA, MALAYSIA VÀ THÁI LAN TRONG QUÁ TRÌNH DÂN CHỦ HÓA
- 4.1. Nhận xét quá trình dân chủ hóa khu vực Đông Nam Á và sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia, Malaysia và Thái Lan
- 4.1.1. Quá trình dân chủ hóa ở các nước khu vực Đông Nam Á nói chung và các nước khảo sát có sự tác động qua lại, thúc đẩy lẫn nhau
- 4.1.2. Nhận xét sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia, Malaysia và Thái Lan
- 4.1.2.1. Tồn tại sự phân cực chính trị trong các nền dân chủ Indonesia, Malaysia và Thái Lan
- 4.1.2.2. Vai trò của hệ thống đảng chính trị Indonesia, Malaysia và Thái Lan được định hình trong quá trình dân chủ hóa
- 4.2. Một số gợi mở có tính tham chiếu từ sự biến đổi của hệ thống đảng chính trị Indonesia, Malaysia và Thái Lan đối với quá trình dân chủ hóa ở Việt Nam
- 4.2.1. Dân chủ hóa gắn với Đổi Mới ở Việt Nam là một quá trình tất yếu khách quan
- 4.2.2. Một số gợi mở có tính tham chiếu đối với quá trình lãnh đạo chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình dân chủ hóa
- 4.2.2.1. Một đảng thống nhất và một chính phủ mạnh là sự đảm bảo cho thành công của quá trình dân chủ hóa
- 4.2.2.2. Muốn có dân chủ hóa trên toàn xã hội, trước hết phải dân chủ hóa trong bản thân đảng cầm quyền
- 4.2.2.3. Xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả trong quá trình dân chủ hóa
- 4.2.2.4. Cần giảm thiểu sự phân cực chính trị trong quá trình dân chủ hóa
- 4.2.2.5. Đề cao sự tham gia tích cực của công dân, các tổ chức của xã hội công dân