Luận án – Rèn luyện kĩ năng dạy học tích hợp cho giáo viên môn Toán ở trường trung học phổ thông

Tên luận án:

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Ngành:

Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Rèn luyện kĩ năng dạy học tích hợp cho giáo viên môn Toán ở trường Trung học phổ thông" được thực hiện trong bối cảnh Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh việc giáo dục Toán học cần tạo dựng sự kết nối giữa các ý tưởng Toán học, giữa Toán học với các môn học khác và đời sống thực tiễn, trong đó dạy học tích hợp (DHTH) là một xu thế quan trọng. Nghiên cứu này đã tổng hợp và làm rõ các vấn đề lý luận liên quan đến tích hợp (TH), DHTH, kĩ năng (KN) và kĩ năng nghề nghiệp, đặc biệt là kĩ năng dạy học môn Toán.

Trên cơ sở đó, luận án đã nghiên cứu và đề xuất 6 kĩ năng DHTH cốt lõi mà giáo viên Toán ở trường THPT cần đạt được để có thể thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp hiệu quả. Qua khảo sát thực tế giáo viên Toán tại các trường THPT, các kĩ năng DHTH được đề xuất được xác nhận là phù hợp với thực tiễn giáo dục Việt Nam, mặc dù vẫn còn những hạn chế trong năng lực DHTH của giáo viên, đặc biệt về kiến thức lý luận và cách thức tổ chức.

Từ nền tảng lý luận và thực tiễn vững chắc, luận án đã đề xuất 4 biện pháp sư phạm cụ thể nhằm rèn luyện kĩ năng DHTH cho giáo viên Toán THPT. Các biện pháp này được minh họa chi tiết thông qua các chủ đề tích hợp trong môn Toán như "Thống kê và sức khỏe", "Cấp số cộng và cấp số nhân", "Giải bài toán bằng cách lập phương trình hoặc hệ phương trình", "Vectơ" và "Lượng giác".

Việc tổ chức thực nghiệm sư phạm đã giúp kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp này. Kết quả thực nghiệm cho thấy các kĩ năng DHTH đề xuất có tính khả thi và các biện pháp sư phạm đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần nâng cao năng lực cho giáo viên tham gia. Luận án khẳng định giả thuyết khoa học đã được chấp nhận, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu hoàn thành, với tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn giáo dục, đồng thời cung cấp các ví dụ và tài liệu thực nghiệm sư phạm như nguồn tham khảo hữu ích cho giáo viên.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lí do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
  • 4. Giả thuyết khoa học
  • 5. Nội dung, nhiệm vụ nghiên cứu
  • 6. Những đóng góp mới của luận án
    • 6.1. Về mặt lí luận
    • 6.2. Về mặt thực tiễn
  • 7. Những vấn đề đưa ra bảo vệ
  • 8. Phương pháp nghiên cứu
    • 8.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
    • 8.2. Điều tra, khảo sát thực tiễn
    • 8.3. Phương pháp chuyên gia
    • 8.4. Phương pháp thống kê toán học
    • 8.5. Thực nghiệm sư phạm
  • 9. Phạm vi nghiên cứu
  • 10. Cấu trúc của luận án

• Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

  • 1.1. Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan
    • 1.1.1. Về kĩ năng
      • 1.1.1.1. Kĩ năng, kĩ năng nghề nghiệp
      • 1.1.1.2. Kĩ năng dạy học toán
    • 1.1.2. Về tích hợp và dạy học tích hợp
      • 1.1.2.1. Tích hợp trong giáo dục/dạy học
      • 1.1.2.2. Dạy học tích hợp
      • 1.1.2.3. Thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp
      • 1.1.2.4. Mục tiêu của dạy học tích hợp
      • 1.1.2.5. Một số hình thức tích hợp trong môn Toán ở Việt Nam
  • 1.2. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến đề tài
    • 1.2.1. Một số nghiên cứu về dạy học tích hợp
      • 1.2.1.1. Một số nghiên cứu về dạy học tích hợp ở nước ngoài
      • 1.2.1.2. Một số nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trong nước
    • 1.2.2. Một số nghiên cứu về rèn luyện kĩ năng dạy học
  • 1.3. Đề xuất các nhóm kĩ năng dạy học tích hợp môn Toán ở THPT
  • 1.4. Kết luận chương I

• Chương 2: TÌM HIỂU THỰC TRẠNG VỀ KĨ NĂNG DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG THPT

  • 2.1. Mục đích khảo sát
  • 2.2. Đối tượng và công cụ khảo sát
  • 2.3. Nội dung khảo sát đối với giáo viên dạy môn Toán
  • 2.4. Phương pháp khảo sát
  • 2.5. Kết quả khảo sát và phân tích
    • 2.5.1. Theo phiếu hỏi
    • 2.5.2. Theo phỏng vấn sâu
      • 2.5.2.1. Phỏng vấn cán bộ quản lí nhà trường
      • 2.5.2.2. Phỏng vấn giáo viên giảng dạy
  • 2.6. Kết luận chương 2

• Chương 3: BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TOÁN Ở TRƯỜNG THPT

  • 3.1. Định hướng đề xuất các biện pháp
    • 3.1.1. Đáp ứng được mục tiêu dạy học Toán ở trường THPT
    • 3.1.2. Đảm bảo tính thống nhất giữa lí thuyết và thực hành
    • 3.1.3. Các biện pháp đưa ra phải có tính khả thi và hiệu quả trong điều kiện chương trình các môn học, cũng như cơ sở vật chất của trường
  • 3.2. Các biện pháp sư phạm nhằm rèn luyện cho giáo viên môn Toán ở trường THPT kĩ năng dạy học theo hướng tích hợp
    • 3.2.1. Biện pháp 1: Giúp giáo viên hiểu về dạy học tích hợp, nhất là kĩ năng DHTH, thông qua tự học, tự rèn luyện là chính
      • 3.2.1.1. Mục đích của biện pháp
      • 3.2.1.2. Cách thức thực hiện
    • 3.2.2. Biện pháp 2: Rèn kĩ năng thiết kế chủ đề tích hợp
      • 3.2.2.1. Mục đích của biện pháp
      • 3.2.2.2. Cách thức thực hiện
    • 3.2.3. Biện pháp 3: Rèn kĩ năng tổ chức dạy học tích hợp môn Toán thông qua hình thức trải nghiệm
      • 3.2.3.1. Mục đích của biện pháp
      • 3.2.3.2. Cách thức thực hiện
    • 3.2.4. Biện pháp 4: Rèn kĩ năng nghiên cứu chủ đề bài học tích hợp qua sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học
      • 3.2.4.1 Mục đích của biện pháp
      • 3.2.4.2. Cách thức thực hiện
  • 3.3. Kết luận chương 3

• Chương 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

  • 4.1. Mục đích, yêu cầu thực nghiệm
  • 4.2. Đối tượng thực nghiệm
  • 4.3. Nội dung thực nghiệm
  • 4.4. Cách thức thực hiện
    • 4.4.1 Thực nghiệm 1
    • 4.4.2. Thực nghiệm 2
  • 4.5. Cách thức đánh giá
  • 4.6. Đánh giá kết quả thực nghiệm
    • 4.6.1. Đánh giá định tính
    • 4.6.2. Đánh giá định lượng
  • 4.7. Kết luận chương 4

• KẾT LUẬN