QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ AN TOÀN, VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ VIỆT NAM
Quản lý Nhà nước
Luận án, được hoàn thành tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2021 bởi Đàm Khắc Cử, tập trung nghiên cứu về Quản lý Nhà nước (QLNN) về An toàn, Vệ sinh Lao động (ATVSLĐ) trong các Doanh nghiệp Giao thông Đường bộ (DN GTĐB) tại Việt Nam.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý thuyết và thực tiễn của QLNN về ATVSLĐ trong DN GTĐB Việt Nam, đồng thời đề xuất các phương hướng và giải pháp cụ thể. Luận án mô tả thực trạng QLNN về ATVSLĐ trong các DN GTĐB tại Việt Nam, ghi nhận bốn thành công đáng kể: hệ thống văn bản pháp lý về ATVSLĐ đã có tính hệ thống và toàn diện; hoạt động tổ chức thực hiện khung khổ pháp lý và chính sách về ATVSLĐ đã được cải thiện; và các hoạt động thanh tra, kiểm tra đã có những bước tiến.
Tuy nhiên, công trình cũng chỉ ra những khía cạnh chưa được nghiên cứu làm rõ, đặc biệt là việc nhà nước cần hoạch định nội dung gì trong Luật và các văn bản dưới luật để đảm bảo yêu cầu về ATVSLĐ phù hợp với trình độ phát triển kinh tế và thuần phong mỹ tục. Các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN về ATVSLĐ bao gồm đặc thù ngành Giao thông Vận tải, điều kiện kinh tế-xã hội, khả năng của nhà nước, bộ máy QLNN về ATVSLĐ và các cam kết quốc tế. Luận án nhấn mạnh ATVSLĐ là hệ thống các giải pháp tổ chức, quản lý, kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật, và QLNN về ATVSLĐ đòi hỏi sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình hoạch định và triển khai.
Thực trạng cho thấy, dù các DN GTĐB đã nỗ lực trong phòng ngừa tai nạn lao động (TNLĐ) và bệnh nghề nghiệp (BNN), đầu tư phương tiện và tuân thủ kiểm định, vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Cụ thể là khung khổ pháp lý và chính sách chưa thực sự đồng bộ, hoạt động tổ chức QLNN còn bất cập, việc triển khai văn bản pháp lý mới còn chậm, và công tác tuyên truyền, huấn luyện còn hạn chế. Các cơ quan quản lý nhà nước chưa cải tiến hiệu quả phương thức thanh tra, kiểm tra, chưa tạo đủ áp lực để doanh nghiệp thiết lập và vận hành tốt hệ thống đảm bảo ATVSLĐ. Ngoài ra, nhiều DN GTĐB còn gặp khó khăn về kinh phí cho các hoạt động thông tin, tuyên truyền và huấn luyện.
Để khắc phục những tồn tại này, luận án đề xuất các giải pháp như sửa đổi chế độ, chính sách bồi dưỡng bằng hiện vật, thay đổi cách tính và bổ sung phương pháp xác định điều kiện lao động để bảo vệ sức khỏe người lao động. Đồng thời, cần có quy định rõ ràng về việc thực hiện các chương trình, dự án hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp trong các hoạt động liên quan đến ATVSLĐ, và đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị, phương pháp quản lý ATVSLĐ. Các cơ quan như Bộ Giao thông Vận tải, UBND tỉnh, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tham mưu và tổ chức thực hiện.