Luận án Quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công

Tên luận án:

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

Ngành:

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 9340403

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công" của Nguyễn Quang Sáng (2023) tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Đề tài xuất phát từ vai trò ngày càng quan trọng của giáo dục đại học (GDĐH) trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy kinh tế quốc gia, và yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GDĐH ở Việt Nam. Thực trạng cho thấy chất lượng, hiệu quả GDĐH còn thấp, hệ thống còn thiếu liên thông, và công tác quản lý chưa tận dụng hết nguồn lực xã hội. Đặc biệt, xã hội hóa dịch vụ công (XHH DVC) đặt ra nhiều thách thức mới cho quản lý nhà nước (QLNN) về GDĐH, đòi hỏi phải giải quyết các vấn đề như nâng cao chất lượng dịch vụ công mà không làm giảm vai trò vĩ mô của Nhà nước, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội.

Mục đích nghiên cứu của luận án là hệ thống hóa lý luận về XHH DVC và QLNN về GDĐH trong điều kiện XHHDVC, đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về GDĐH tại Việt Nam. Luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng hợp tài liệu nghiên cứu, luận giải các nội dung lý luận cơ bản, điều tra khảo sát thực trạng QLNN về GDĐH khi XHH dịch vụ công để xác định ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân.

Luận án đóng góp mới về lý luận bằng việc đề xuất khái niệm QLNN đối với GDĐH trong điều kiện XHH DVC, chỉ ra các nội dung cơ bản và yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện QLNN. Về thực tiễn, luận án tổng hợp, so sánh, đánh giá hoạt động QLNN về GDĐH trước và sau XHH DVC, xác định ưu điểm, hạn chế, bất cập và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể về thể chế, bộ máy, xã hội hóa giáo dục và các chính sách khác.

Kết luận của luận án nhấn mạnh rằng QLNN về GDĐH trong điều kiện XHH DVC không thể duy trì cơ chế quản lý tập trung, độc quyền như trước, mà cần chuyển đổi sang vai trò quản lý vĩ mô, định hướng, kiến tạo môi trường thuận lợi, và kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Luận án đã khảo sát, phân tích 6 nội dung quản lý nhà nước về GDĐH trong điều kiện XHH DVC, chỉ ra những thành tựu và hạn chế, đồng thời nhận diện các nguyên nhân chủ quan và khách quan, làm cơ sở vững chắc cho việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về GDĐH, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

8. Kết cấu của Luận án

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
• Chương 2: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
• Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công ở Việt Nam
• Chương 4: Định hướng, giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công

CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

• 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 1.1.1. Các công trình ngoài nước
  • 1.1.2. Các công trình trong nước

• 1.2. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 1.2.1. Các công trình ngoài nước
  • 1.2.2. Các công trình trong nước

• 1.3. MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KHOẢNG TRỐNG TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG II. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DỊCH VỤ CÔNG VÀ XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 2.1.1. Khái niệm dịch vụ công
  • 2.1.2. Xã hội hóa dịch vụ công
    • 2.1.2.1. Khái niệm xã hội hóa dịch vụ công
    • 2.1.2.2. Sự cần thiết phải xã hội hóa dịch vụ công
    • 2.1.2.3. Đặc điểm của xã hội hóa dịch vụ công

• 2.2. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 2.2.1. Khái quát về quản lý Nhà nước về giáo dục đại học
    • 2.2.1.1. Khái niệm về Giáo dục đại học
    • 2.2.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
    • 2.2.1.3. Những yêu cầu đặt ra đối với quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
  • 2.2.2. Sự cần thiết của quản lý Nhà nước về GDĐH trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
  • 2.2.3. Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
    • 2.2.3.1. Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách về giáo dục đại học
    • 2.2.3.2. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về giáo dục đại học
    • 2.2.3.3. Huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực để phát triển giáo dục đại học
    • 2.2.3.4. Kiểm định chất lượng giáo dục đại học
    • 2.2.3.5. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về giáo dục đại học
    • 2.2.3.6. Quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về giáo dục đại học

• 2.3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 2.3.1. Yếu tố chính trị
  • 2.3.2. Hệ thống pháp luật
  • 2.3.3. Năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức
  • 2.3.4. Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất
  • 2.3.5. Truyền thông và công nghệ thông tin
  • 2.3.6. Hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa

• 2.4. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

  • 2.4.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công ở một số quốc gia
    • 2.4.1.1. Kinh nghiệm xây dựng mô hình quản lý nhà nước về giáo dục đại học
    • 2.4.1.2. Về chính sách huy động tài chính
    • 2.4.1.3. Về chính sách đảm bảo quyền tự chủ trong thực hiện các hoạt động quản lý đào tạo
    • 2.4.1.4. Kinh nghiệm trong kiểm định chất lượng giáo dục đại học
  • 2.4.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam

CHƯƠNG III. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG Ở VIỆT NAM

• 3.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM

  • 3.1.1. Về mạng lưới
  • 3.1.2. Về quy mô
  • 3.1.3. Về giảng viên

• 3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 3.2.1. Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách về GDĐH
    • 3.2.1.1. Về ban hành và tổ chức thực hiện VBQPPL
    • 3.2.1.2. Về ban hành và thực hiện chính sách GDĐH
  • 3.2.2. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về giáo dục đại học
  • 3.2.3. Huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực để phát triển giáo dục đại học
    • 3.2.3.1. Quản lý và huy động nguồn lực tài chính
    • 3.2.3.2. Về quản lý và huy động nguồn nhân lực giáo dục đại học
  • 3.2.4. Kiểm định chất lượng giáo dục đại học
  • 3.2.5. Thanh tra, kiểm tra đối với giáo dục đại học
  • 3.2.6. Quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về giáo dục đại học

• 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 3.3.1. Kết quả đạt được
  • 3.3.2. Những hạn chế
  • 3.3.3. Nguyên nhân hạn chế

CHƯƠNG IV. ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

• 4.1. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG CỦA ĐẢNG VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 4.1.1. Quan điểm, định hướng về giáo dục
  • 4.1.2. Định hướng quản lý giáo dục đại học trong điều kiện xã hội hóa dịch vụ công
    • 4.1.2.1. Hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục đại học cần quán triệt các quan điểm của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học
    • 4.1.2.2. Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội
    • 4.1.2.3. Mở rộng và đa dạng hóa toàn hệ thống giáo dục đại học song hành với đầu tư trọng điểm một số lĩnh vực mũi nhọn trong các trường đại học nghiên cứu
    • 4.1.2.4. Hoàn thiện quản lý nhà nước về giáo dục đại học phải trên cơ sở đẩy mạnh tự chủ đại học theo tiến trình hội nhập và phát triển

• 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TRONG ĐIỀU KIỆN XÃ HỘI HÓA DỊCH VỤ CÔNG

  • 4.2.1. Đổi mới vai trò quản lý của nhà nước kết hợp với mở rộng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục đại học
  • 4.2.2. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về giáo dục đại học
  • 4.2.3. Hoàn thiện chính sách phát triển giáo dục đại học
  • 4.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát hoạt động của giáo dục đại học
  • 4.2.5. Tăng cường phân cấp quản lý, nâng cao năng lực của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong quản lý nhà nước về giáo dục đại học
    • 4.2.5.1. Tăng cường phân cấp quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học
    • 4.2.5.2. Xóa bỏ cơ chế “bộ chủ quản” đối với các trường đại học công lập
  • 4.2.6. Thành lập các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục đại học độc lập
  • 4.2.7. Tăng cường xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.2.7.1. Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.2.7.2. Bảo đảm các điều kiện đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục đại học
    • 4.2.7.3. Huy động nguồn lực xã hội đầu tư và tham gia vào phát triển giáo dục đại học
    • 4.2.7.4. Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục với tăng cường hợp tác quốc tế trong giáo dục
    • 4.2.7.5. Thể chế hóa vai trò, quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên trong xã hội hóa giáo dục đại học