Tên luận án:
QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN MÔ HÌNH CIPO
Ngành:
Quản lý giáo dục
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án nghiên cứu về quản lý dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn thành phố Hà Nội, sử dụng tiếp cận mô hình CIPO (Context - Input - Process - Output/Outcome) của UNESCO. Đề tài xuất phát từ thực trạng chất lượng dạy học môn Vật lý ở cấp THPT tại Hà Nội chưa cao, và công tác quản lý còn chưa đi đúng hướng, trong khi nhu cầu về chất lượng giáo dục ngày càng tăng.
Mục đích nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý dạy học môn Vật lý theo mô hình CIPO nhằm nâng cao chất lượng. Luận án đã xây dựng khung lý luận về quản lý dạy học theo mô hình CIPO, xác định các khái niệm công cụ và làm phong phú thêm lý luận về quản lý dạy học môn Vật lý trong bối cảnh hiện nay. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu đã khắc họa bức tranh chung về thực trạng quản lý dạy học môn Vật lý tại các trường THPT Hà Nội, bao gồm các yếu tố đầu vào, quá trình, đầu ra và bối cảnh ảnh hưởng.
Kết quả khảo sát cho thấy thực trạng quản lý các yếu tố đầu vào, quá trình dạy học, và các yếu tố đầu ra đều được đánh giá ở mức khá hoặc trung bình, với một số hạn chế về việc thực hiện nội dung chương trình, quản lý hoạt động dự giờ, cơ sở vật chất, và kiểm tra đánh giá cuối cấp. Các yếu tố bối cảnh như chủ thể quản lý, giáo viên, học sinh, và môi trường (bên trong và bên ngoài nhà trường) đều có ảnh hưởng đáng kể.
Trên cơ sở những phân tích này, luận án đề xuất 9 biện pháp quản lý dạy học môn Vật lý, được chia thành ba nhóm: quản lý đầu vào, quản lý quá trình và quản lý đầu ra. Một trong các biện pháp là "Đổi mới quản lý hoạt động dạy của giáo viên Vật lý và hoạt động học của học sinh" đã được thử nghiệm và cho thấy hiệu quả tích cực, nâng cao chất lượng quản lý dạy học môn Vật lý tại các trường THPT. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Ban giám hiệu trường THPT, và giáo viên Vật lý/tổ trưởng chuyên môn Vật lý để cải thiện công tác quản lý dạy học.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ DẠY HỌC
- 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu về dạy học các môn học
- 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài về dạy học các môn học
- 1.1.1.1. Hướng nghiên cứu dạy học lấy người học làm trung tâm
- 1.1.1.2. Hướng nghiên cứu hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
- 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam về dạy học các môn học
- 1.1.2.1. Các nghiên cứu chung về dạy học
- 1.1.2.2. Các nghiên cứu tiếp cận theo định hướng phát triển năng lực của người học
- 1.1.3. Những nghiên cứu ở Việt Nam về dạy học môn Vật lý
- 1.2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu quản lý dạy học các môn học
- 1.2.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài về quản lý dạy học các môn học
- 1.2.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam về quản lý hoạt động dạy học
- 1.3. Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
- 1.3.1. Những luận điểm cần kế thừa, phát triển
- 1.3.2. Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết
- CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN MÔ HÌNH CIPO
- 2.1. Dạy học môn Vật lý ở trường Trung học phổ thông
- 2.1.1. Khái niệm môn Vật lý
- 2.1.2. Khái niệm về dạy học môn Vật lý ở trường trung học phổ thông
- 2.1.2.1. Khái niệm về dạy học
- 2.1.2.2. Khái niệm dạy học ở trường trung học phổ thông
- 2.1.2.3. Khái niệm dạy học môn Vật lý ở trường Trung học phổ thông
- 2.2. Những yêu cầu dạy học môn Vật lý ở trường trung học phổ thông theo chương trình giáo dục phổ thông 2018
- 2.2.1. Mục tiêu của dạy học môn Vật lý ở cấp trung học phổ thông
- 2.2.2. Nội dung dạy học môn Vật lý tại trường
- 2.2.3. Phương pháp dạy học môn Vật lý ở trường Trung học phổ thông
- 2.2.4. Hoạt động dạy học của giáo viên Hoạt động học của học sinh.
- 2.2.4.1. Đặc điểm hoạt động dạy học ở trường Trung học phổ thông
- 2.2.4.2. Hình thức dạy học của giáo viên Vật lý trong trường trung học phổ thông
- 2.2.4.3. Hoạt động học của học sinh
- 2.2.5. Các phương tiện dạy học môn Vật lý
- 2.3. Mô hình CIPO và vận dụng trong quản lý dạy học ở trường Trung học phổ thông
- 2.3.1. Khái quát và đặc điểm của mô hình CIPO
- 2.3.1.1. Khái quát về mô hình CIPO
- 2.3.1.2. Đặc điểm của mô hình CIPO
- 2.3.1.3. Sự phù hợp khi vận dụng mô hình CIPO trong quản lý dạy học ở trường trung học phổ thông
- 2.4. Quản lý dạy học môn Vật lý ở trường trung học phổ thông theo tiếp cận mô hình CIPO
- 2.4.1. Khái niệm quản lý và các chức năng của quản lý
- 2.4.1.1 Khái niệm quản lý
- 2.4.1.2. Các chức năng của quản lý
- 2.4.1.3. Khái niệm quản lý dạy học ở trường trung học phổ thông
- 2.4.2. Vận dụng mô hình CIPO trong quản lý dạy học môn Vật lý ở các trường trung học phổ thông
- 2.4.2.1. Quản lý các yếu tố đầu vào
- 2.4.2.2. Quản lý các yếu tố quá trình dạy học môn Vật lý
- 2.4.2.3. Quản lý các yếu tố đầu ra
- 2.4.3. Các yếu tố bối cảnh ảnh hưởng tới quản lý dạy học môn Vật lý tai trường trung học phổ thông
- 2.4.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng thuộc về chủ thể quản lý
- 2.4.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng thuộc về giáo viên
- 2.4.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng thuộc về môi trường sư phạm
- CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN MÔ HÌNH CIPO
- 3.1. Khái quát về giáo dục phổ thông thành phố Hà Nội
- 3.1.1. Khái quát về số trường và số lượng học sinh
- 3.1.2. Khái quát về trình độ đào tạo của giáo viên Hà Nội
- 3.2. Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng
- 3.2.1. Tổ chức nghiên cứu
- 3.2.1.1. Khách thể và địa bàn nghiên cứu
- 3.2.1.2. Phương pháp nghiên cứu
- 3.3. Thực trạng quá trình dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông thành phố Hà Nội
- 3.3.1. Thực trạng về mức độ thực hiện mục tiêu dạy học môn Vật Lý
- 3.3.2. Thực trạng về mức độ thực hiện chương trình, nội dung dạy học môn Vật lý
- 3.3.3. Thực trạng về mức độ thực hiện hoạt động dạy của giáo viên Vật lý
- 3.3.4. Thực trạng về hoạt động học của học sinh
- 3.3.5. Thực trạng điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ dạy học Vật lý tại các trường trung học phổ thông
- 3.3.6. Thực trạng về sự phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài nhà trường trong dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông
- 3.4. Thực trạng quản lý dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông thành phố Hà Nội theo mô hình CIPO
- 3.4.1. Thực trạng quản lý các yếu tố đầu vào
- 3.4.2. Thực trạng về quản lý các yếu tố quá trình dạy học môn Vật lý theo mô hình CIPO
- 3.4.3. Thực trạng quản lí các yếu tố đầu ra
- 3.4.4. Thực trạng các yếu tố bối cảnh ảnh hưởng quản lý dạy học môn Vật lý tại trường trung học phổ thông thành phố Hà Nội
- 3.4.4.1. Thực trạng ảnh hưởng của yếu tố chủ thể quản lý
- 3.4.4.2. Thực trạng ảnh hưởng của yếu tố đối tượng quản lý
- 3.4.4.3. Thực trạng ảnh hưởng của yếu tố môi trường
- 3.5. Đánh giá chung thực trạng quản lí dạy học môn Vật lý tại các trường trung học phổ thông Hà Nội
- 3.5.1. Ưu điểm
- 3.5.2. Nhược điểm
- 3.5.3. Nguyên nhân của thực trạng quản lí dạy học môn Vật lý ở trường THPT
- CHƯƠNG 4 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN VẬT LÝ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN CIPO
- 4.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- 4.1.1. Nguyên tắc tuân thủ quy định pháp luật của Nhà nước
- 4.1.2. Nguyên tắc mục tiêu, toàn diện
- 4.1.3. Nguyên tắc khả thi, hiệu quả
- 4.1.4. Nguyên tắc tính hệ thống, kế thừa và phát triển
- 4.2. Một số biện pháp quản lí dạy học môn Vật lý tại trường trung học phổ thông theo tiếp cận mô hình CIPO
- 4.2.1. Một số biện pháp quản lý đầu vào
- 4.2.1.1. Biện pháp 1: Tổ chức khảo sát đánh giá phân loại chất lượng đầu vào của học sinh
- 4.2.1.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo tổ chức nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Vật lý THPT
- Biện pháp 3: Chỉ đạo đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị dạy học nguồn lực tài chính
- 4.2.2. Một số biện pháp quản lý quá trình dạy học môn Vật lý theo tiếp cận mô hình CIPO
- Biện pháp 4: Tăng cường quản lý hoạt động dạy của giáo viên hoạt động học của học sinh
- Biện pháp 5: Chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Vật lý
- Biện pháp 6: Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn qua nghiên cứu bài học và theo chuyên đề
- Biện pháp 7: Xây dựng môi trường dạy-học văn hóa nhà trường
- 4.2.3. Nhóm biện pháp quản lý đầu ra
- Biện pháp 8: Chỉ đạo kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thường xuyên và cuối năm cuối cấp
- Biện pháp 9: Chỉ đạo kiểm soát chất lượng môn vật lý khi học sinh vào lớp 11,12, xét tuyển vào Đại học, Cao đẳng hoặc học nghề
- 4.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
- 4.3.1. Mục đích khảo nghiệm
- 4.3.2. Nội dung và phương pháp khảo nghiệm
- 4.3.3. Mẫu khảo nghiệm
- 4.3.4. Kết quả khảo nghiệm
- 4.3.2.1. Kết quả khảo nghiệm nhóm biện pháp quản lí đầu vào, quá trình và đầu ra:
- 4.3.5. Đánh giá kết quả khảo nghiệm
- 4.4. Thử nghiệm biện pháp đổi mới quản lý hoạt động dạy của giáo viên Vật lý và hoạt động học của học sinh trung học phổ thông thành phố Hà Nội theo mô hình CIPO
- 4.4.1. Mục đích thử nghiệm
- 4.4.2. Giả thuyết thử nghiệm
- 4.4.3. Địa bàn, khách thể và thời gian thử nghiệm
- 4.4.4. Phương pháp thử nghiệm
- 4.4.5. Các giai đoạn thử nghiệm
- 4.4.6. Phương pháp và tiến trình thử nghiệm
- 4.4.7. Kết quả thử nghiệm
- 4.4.8. Đánh giá chung kết quả thử nghiệm
- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. KẾT LUẬN
- 1.1. Kết luận về mặt lý luận
- 1.2. Kết luận về mặt thực tiễn
- 2. KHUYẾN NGHỊ
- 2.1. Đối với Bộ GD&ĐT
- 2.2. Đối với Sở GD&ĐT Hà Nội
- 2.3. Đối với Hiệu trưởng Ban giám hiệu trường THPT
- 2.4. Khuyến nghị đối với giáo viên Vật lý, tổ trưởng chuyên môn Vật lý