QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGHỀ ĐÁP ỨNG NHU CẦU XÃ HỘI TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
Quản lý Giáo dục Nghề nghiệp
Luận án "Quản lý Đào tạo Nghề Đáp ứng Nhu cầu Xã hội tại các Cơ sở Giáo dục Nghề nghiệp" do Nguyễn Hữu Văn thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thanh Bình và PGS.TS Võ Văn Lộc, cùng với phản biện từ GS.TS Phan Văn Kha, PGS.TS Mạc Văn Tiến và PGS.TS Phạm Văn Sơn, tập trung vào một vấn đề trọng yếu trong bối cảnh giáo dục nghề nghiệp ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm.
Đề tài nghiên cứu quản lý đào tạo nghề nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội dựa trên mô hình đào tạo CIPO (Context, Input, Process, Output). Luận án định nghĩa quản lý đào tạo nghề là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến quá trình hoạt động đào tạo thông qua các chức năng quản lý, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo. Phạm vi nghiên cứu giới hạn việc khảo sát lãnh đạo các cơ quan nhà nước và các cơ sở sử dụng lao động. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đào tạo nghề được phân tích bao gồm các yếu tố chủ quan và khách quan.
Về thực trạng, khảo sát tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy mức độ quan tâm của lãnh đạo, giảng viên và nhân viên đối với nhu cầu của Nhà nước, cơ sở sử dụng lao động và người học chưa thực sự tốt. Việc quản lý phát triển chương trình đào tạo nghề dù được quan tâm nhưng thường chỉ dừng lại ở mức đảm bảo quy định của cơ quan chủ quản và điều kiện sẵn có, dẫn đến chương trình đào tạo chưa thực sự tối ưu.
Trên cơ sở đánh giá thực trạng, luận án đề xuất sáu biện pháp quản lý đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu xã hội, được xây dựng theo các thành tố của quá trình đào tạo nghề và quy trình quản lý, đảm bảo tính hợp lý và phù hợp với thực tiễn. Các biện pháp này bao gồm việc thu thập thông tin nhu cầu xã hội (về số lượng, ngành nghề, trình độ, chuẩn đầu ra) từ học sinh phổ thông, cơ sở sử dụng lao động và nhà nước. Luận án cũng trình bày quy trình quản lý phát triển chương trình đào tạo, nhấn mạnh vai trò của Ban chỉ đạo và Nhóm thực thi.
Đặc biệt, luận án đi sâu vào quản lý liên kết đào tạo nghề giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở sử dụng lao động, nhằm phối hợp khai thác và huy động nguồn lực. Đối với quản lý kết quả đào tạo, đề xuất thành lập các ban chuyên trách như Ban tổ chức, Hội đồng đánh giá, Ban đề thi, Ban chuyên môn (gồm giảng viên và chuyên gia), Ban giám sát và Ban nhập liệu để đảm bảo quá trình đánh giá toàn diện. Luận án còn đề xuất cơ quan quản lý Nhà nước xây dựng hệ thống thông tin về nhu cầu sử dụng lao động để định hướng đào tạo phù hợp.
Các sơ đồ quy trình được trình bày để minh họa các khía cạnh quản lý như: quy trình quản lý phát triển đội ngũ giảng viên (tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng), quy trình quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện dạy học nghề (xác định yêu cầu, khảo sát hiện trạng), và quy trình quản lý quá trình dạy học nghề theo năng lực thực hiện (đầu vào, đầu ra, kiểm tra đánh giá, tư vấn việc làm). Luận án cũng phác thảo quy trình phát triển chương trình giảng dạy học phần và quy trình đánh giá kết quả đào tạo dựa trên năng lực.