Luận án Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Tên luận án:

PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT, KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành:

Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án Tiến sĩ Luật học với đề tài "Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh" của Nguyễn Thị Thanh Bình, thuộc ngành Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm, được hoàn thành tại Học viện Khoa học Xã hội vào năm 2023. Đề tài xuất phát từ sự cấp thiết của việc phòng ngừa các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế (XPTTQLKT) trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) là một trong những địa phương đóng vai trò đầu tàu kinh tế nhưng đang phải đối diện với tình hình tội phạm, đặc biệt là các tội XPTTQLKT trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại (SX,KD,TM) ngày càng phức tạp.

Mục đích nghiên cứu của luận án là phòng ngừa hiệu quả tình hình các tội XPTTQLKT trong lĩnh vực SX,KD,TM trên địa bàn TP.HCM trong thời gian tới. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ chính: tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước; nghiên cứu lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung và các tội XPTTQLKT nói riêng; phân tích thực trạng phòng ngừa các tội này tại TP.HCM từ năm 2012 đến 2022 để đánh giá hiệu quả, xác định hạn chế và nguyên nhân; đồng thời dự báo tình hình và đề xuất các giải pháp tăng cường phòng ngừa trong thời gian tới.

Phạm vi nghiên cứu của luận án bao gồm các vấn đề lý luận, pháp lý và thực tiễn hoạt động phòng ngừa tình hình các tội XPTTQLKT trong lĩnh vực SX,KD,TM được quy định tại mục 1 chương XVIII, gồm 12 tội danh, từ Điều 188 đến Điều 199 BLHS 2015 sửa đổi bổ sung 2017, tập trung vào địa bàn TP.HCM với số liệu thống kê được thu thập từ năm 2012 đến năm 2022. Luận án đã đóng góp mới về khoa học bằng cách hệ thống hóa và đánh giá tổng quan nghiên cứu, hoàn thiện lý luận phòng ngừa, cung cấp bức tranh đầy đủ, khoa học về tình hình tội phạm XPTTQLKT tại TP.HCM trong giai đoạn 2012-2022, và đưa ra các dự báo cùng giải pháp cụ thể.

Các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận trong việc hoàn thiện lý luận tội phạm học và phòng ngừa tội phạm kinh tế, đồng thời mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý nhà nước trong hoạch định chính sách, xây dựng biện pháp phòng ngừa hiệu quả, và cho các nhà nghiên cứu, học viên, sinh viên quan tâm đến lĩnh vực này. Luận án khẳng định phòng ngừa các tội XPTTQLKT là công cuộc đấu tranh của toàn chính quyền, toàn dân, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ để xây dựng một xã hội an toàn, công bằng và phát triển bền vững.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Luận án
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu lý luận phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 1.1.2. Tình hình nghiên cứu về thực trạng và giải pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
  • 1.2. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
  • 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
  • 1.4. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
    • 1.4.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 1.4.2. Giả thuyết nghiên cứu

• Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT, KINH DOANH, THƯƠNG MẠI

  • 2.1. Khái niệm, mục đích, ý nghĩa của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại.
    • 2.1.1 Khái niệm phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại.
    • 2.1.2. Mục đích, ý nghĩa của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
  • 2.2. Chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 2.2.1. Chủ thể lãnh đạo hoạt động phòng ngừa tình hình
    • 2.2.2. Chủ thể thực hiện hoạt động phòng ngừa tình hình
  • 2.3. Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 2.3.1. Nội dung phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 2.3.2. Biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
  • 2.4. Các nguyên tắc phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 2.4.1. Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
    • 2.4.2. Nguyên tắc nhân đạo
    • 2.4.3. Nguyên tắc cụ thể hóa
    • 2.4.4. Nguyên tắc phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể phòng ngừa tình hình
    • 2.4.5. Nguyên tắc khoa học

• Chương 3: TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VÀ THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT, KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 3.1. Đặc điểm địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.1.1. Đặc điểm địa lý, dân cư, kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.1.2. Tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2012 đến năm 2022
      • 3.1.2.1. Mức độ của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2012 đến năm 2022
      • 3.1.2.2. Diễn biến của tình hình các tội XPTTQLKT trong lĩnh vực SX,KD,TM trên địa bàn TP.HCM từ năm 2012 đến năm 2022
      • 3.1.2.3. Cơ cấu của tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2012 đến năm 2022
  • 3.2. Thực trạng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.2.1. Thực trạng về cơ sở chính trị - pháp lý cho hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.2.2. Thực trạng tổ chức lực lượng và phối hợp giữa các lực lượng phòng ngừa
    • 3.2.3. Thực trạng áp dụng các biện pháp phòng ngừa tình hình tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
  • 3.3. Hạn chế và nguyên nhân những hạn chế trong phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.3.1. Những hạn chế trong phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
    • 3.3.2. Nguyên nhân những hạn chế trong phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

• Chương 4: DỰ BÁO TÌNH HÌNH VÀ CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT, KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 4.1. Dự báo tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới
    • 4.1.1. Cơ sở của dự báo
    • 4.1.2. Nội dung của dự báo
  • 4.2. Giải pháp hoàn thiện cơ sở pháp lý cho phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
  • 4.3. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường phối hợp giữa các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 4.3.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng ngừa tình hình
    • 4.3.2. Tăng cường phối hợp giữa các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 4.3.3. Tăng cường các biện pháp nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
  • 4.4. Tăng cường triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại
    • 4.4.1. Giải pháp về kinh tế – xã hội
    • 4.4.2. Giải pháp về văn hóa – giáo dục
    • 4.4.3. Giải pháp về tổ chức, quản lý Nhà nước về an ninh trật tự.