Luận án Phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học học phần hoá học đại cương vô cơ ở trường cao đẳng y tế khu vực tây nam bộ

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC HỌC PHẦN HOÁ HỌC ĐẠI CƯƠNG VÔ CƠ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ KHU VỰC TÂY NAM BỘ

Ngành:

Chuyên ngành : LL&PPDH bộ môn Hóa học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học học phần hoá học Đại cương Vô cơ ở trường Cao đẳng Y tế khu vực Tây Nam Bộ" được thực hiện trong bối cảnh đổi mới giáo dục, coi phát triển năng lực (NL) nói chung và năng lực tự học (NLTH) nói riêng là nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt trong giáo dục nghề nghiệp. Nghiên cứu xuất phát từ thực trạng dạy học Hóa học Đại cương Vô cơ (ĐCVC) ở các trường Cao đẳng Y tế (CĐYT) khu vực Tây Nam Bộ còn hạn chế trong việc phát triển NLTH cho sinh viên.

Mục đích của đề tài là nghiên cứu và đề xuất các biện pháp nhằm phát triển NLTH cho sinh viên trong học phần Hóa học ĐCVC, từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ chính: nghiên cứu cơ sở lí luận về tự học, NL và NLTH; khảo sát thực trạng phát triển NLTH của sinh viên; đề xuất cấu trúc NLTH, quy trình hoạt động tự học (HĐTH) và bộ công cụ đánh giá NLTH cho sinh viên ngành Y tế. Giả thuyết khoa học đặt ra là việc vận dụng khoa học dạy học theo dự án và dạy học thí nghiệm theo Spickler sẽ giúp phát triển NLTH và nâng cao chất lượng dạy học Hóa học ĐCVC.

Luận án đã đạt được những đóng góp mới như hệ thống hóa cơ sở lí luận về TH, HĐTH, NL và NLTH; điều tra, đánh giá thực trạng NLTH tại 6 trường CĐYT khu vực Tây Nam Bộ với sự tham gia của 24 giảng viên và 600 sinh viên. Đặc biệt, nghiên cứu đã xác định căn cứ và quy trình 5 bước để xây dựng cấu trúc NLTH của sinh viên CĐYT, bao gồm 3 năng lực thành phần và 8 tiêu chí. Hai biện pháp cụ thể đã được đề xuất để phát triển NLTH là dạy học theo dự án và dạy học thí nghiệm theo Spickler, kèm theo bộ công cụ đánh giá năng lực tự học.

Quá trình thực nghiệm sư phạm được tiến hành qua 1 vòng thăm dò và 2 vòng tác động tại 6 trường CĐYT với sự tham gia của 7 giảng viên và 655 sinh viên. Kết quả thực nghiệm đã được phân tích định tính và định lượng, khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học và tính khả thi của đề tài. Luận án kết luận rằng việc phát triển NLTH cho sinh viên thông qua dạy học học phần Hóa học ĐCVC ở trường CĐYT góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển NL trong giáo dục nghề nghiệp. Đề tài cũng kiến nghị tiếp tục triển khai quy trình HĐTH này cho các học phần khác trong ngành khoa học sức khỏe.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

• 1. Lí do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
  • 2.1. Mục đích nghiên cứu
  • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
  • 3.1. Khách thể nghiên cứu
  • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4. Phạm vi nghiên cứu
• 5. Giả thuyết khoa học
• 6. Phương pháp nghiên cứu
  • 6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
  • 6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
  • 6.3. Phương pháp thống kê toán học
• 7. Những đóng góp mới của đề tài
• 9. Cấu trúc của luận án

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN

• 1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
  • 1.1.1. Trên thế giới
  • 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Cơ sở lí luận của vấn đề phát triển năng lực tự học cho sinh viên
  • 1.2.1. Tự học và hoạt động tự học
    • 1.2.1.1. Tự học
    • 1.2.1.2. Hoạt động tự học của sinh viên
  • 1.2.2. Năng lực
    • 1.2.2.1. Khái niệm năng lực nói chung
    • 1.2.2.2. Cấu trúc chung của năng lực
    • 1.2.2.3. Năng lực của sinh viên nói chung và sinh viên ngành Y tế
  • 1.2.3. Năng lực tự học
    • 1.2.3.1. Định nghĩa năng lực tự học
    • 1.2.3.2. Cấu trúc chung của năng lực tự học
  • 1.2.4. Tổ chức hoạt động học tập nhằm phát triển năng lực tự học
  • 1.2.5. Đánh giá năng lực tự học
• 1.3. Một số lí thuyết học tập định hướng phát triển năng lực tự học
  • 1.3.1. Thuyết nhận thức
  • 1.3.2. Thuyết kiến tạo
• 1.4. Một số phương pháp dạy học phát triển năng lực tự học của sinh viên
  • 1.4.1. Dạy học theo dự án
  • 1.4.2. Phương pháp dạy học thí nghiệm theo Spickler
• 1.5. Thực trạng vấn đề phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học học phần hoá học Đại cương Vô cơ ở trường Cao đẳng Y tế khu vực Tây Nam Bộ
  • 1.5.1. Đặc điểm trường Cao đẳng Y tế khu vực tây Nam Bộ
  • 1.5.2. Mục đích khảo sát
  • 1.5.3. Đối tượng, thời gian khảo sát
  • 1.5.4. Nội dung và phương pháp khảo sát
  • 1.5.5. Kết quả khảo sát
    • 1.5.5.1. Phân tích kết quả khảo sát đối với giảng viên
    • 1.5.5.2. Phân tích kết quả khảo sát SV

CHƯƠNG 2. PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC HỌC PHẦN HOÁ HỌC ĐẠI CƯƠNG VÔ CƠ Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ KHU VỰC TÂY NAM BỘ

• 2.1. Phân tích cấu trúc và mục tiêu chương trình học phần hoá học Đại cương Vô cơ
  • 2.1.1. Cấu trúc chương trình học phần hoá học Đại cương Vô cơ
  • 2.1.2. Mục tiêu chương trình học phần hoá học Đại cương Vô cơ
    • 2.1.2.1. Về kiến thức
    • 2.1.2.2. Kĩ năng
    • 2.1.2.3. Thái độ
    • 2.1.2.4. Định hướng phát triển các năng lực
• 2.2. Xây dựng cấu trúc năng lực tự học của sinh viên Cao đẳng Y tế
  • 2.2.1. Quy trình xây dựng cấu trúc năng lực tự học
  • 2.2.2. Cấu trúc năng lực tự học của sinh viên Cao đẳng y tế
  • 2.2.3. Mức độ biểu hiện các tiêu chí năng lực tự học của sinh viên Cao đẳng Y tế
• 2.3. Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực tự học của sinh viên
  • 2.3.1. Xây dựng phiếu khảo sát sau thực nghiệm
  • 2.3.2. Xây dựng bảng kiểm quan sát
    • 2.3.2.1. Bảng kiểm quan sát dùng đánh giá sinh viên dành cho giảng viên
    • 2.3.2.2. Phiếu tự đánh giá của sinh viên
    • 2.3.2.3. Đánh giá thông qua bài kiểm tra đặc biệt
      • 2.3.3.1. Qui trình thiết kế bài kiểm tra đặc biệt
      • 2.3.3.2. Đề kiểm tra minh họa
• 2.4. Các nguyên tắc phát triển năng lực tự học của sinh viên trong dạy học học phần hóa học Đại cương Vô cơ ở trường Cao đẳng Y tế
  • 2.4.1. Bảo đảm mục tiêu học phần
  • 2.4.2. Bảo đảm tính kế thừa nội dung kiến thức
  • 2.4.3. Phù hợp với phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ
  • 2.4.4. Đảm bảo tính thực tiễn
  • 2.4.5. Đảm bảo phát huy năng lực tự học của sinh viên
• 2.5. Quy trình tổ chức hoạt động tự học Hóa học Đại cương Vô cơ
• 2.6. Các biện pháp phát triển năng lực tự học Hóa học ĐCVC ở trường Cao đẳng Y tế
  • 2.6.1. Biện pháp 1: Sử dụng dạy học theo dự án
    • 2.6.1.1. Mối quan hệ giữa quá trình DHTDA với các biểu hiện của năng lực tự học
    • 2.6.1.2. Qui trình tổ chức hoạt động dạy học theo dự án nhằm phát triển năng lực tự học
    • 2.6.1.3. Xây dựng hệ thống chủ đề dự án trong dạy học Hóa học Đại cương Vô cơ
    • 2.6.1.4. Kế hoạch dạy học sử dụng phương pháp dạy học theo dự án để phát triển năng lực tự học học phần hóa học Đại cương Vô cơ
  • 2.6.2. Biện pháp 2: Sử dụng phương pháp dạy thí nghiệm Hóa học theo Spickler
    • 2.6.2.1. Mối quan hệ giữa qui trình thí nghiệm Spickler với biểu hiện năng lực tư học
    • 2.6.2.2. Qui trình tổ chức hoạt động day học thí nghiệm theo Spickler
    • 2.6.2.3. Kế hoạch dạy sử dụng phương pháp dạy thí nghiệm hóa học theo Spickler nhằm phát triển năng lực tự học cho sinh viên

CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM

• 3.1. Khái quát về thực nghiệm
  • 3.1.1. Mục đích thực nghiệm
  • 3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
  • 3.1.3. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
  • 3.1.4. Nội dung thực nghiệm
  • 3.1.5. Tiến trình thực nghiệm sư phạm
  • 3.1.6. Phương pháp xử lí kết quả thực nghiệm
• 3.2. Kết quả thực nghiệm
  • 3.2.1. Thực nghiệm thăm dò
    • 3.2.1.1. Biện pháp 1: Sử dụng dạy học theo dự án
    • 3.2.1.2. Biện pháp 2: Sử dụng phương pháp dạy thí nghiệm theo Spickler
  • 3.2.2. Thực nghiệm tác động
    • 3.2.2.1. Biện pháp 1: Sử dụng dạy học theo dự án
    • 3.2.2.2. Biện pháp 2: Sử dụng phương pháp dạy thí nghiệm theo Spickler

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• 1. Kết luận
• 2. Kiến nghị