PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
LL và PPDH bộ môn Giáo dục Chính trị (Mã số: 9.14.01.11)
Luận án "PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHỐI NGÀNH KỸ THUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY" tập trung vào việc nâng cao năng lực giải quyết vấn đề (GQVĐ) cho sinh viên, đặc biệt là trong khối ngành kỹ thuật, thông qua môn Tư tưởng Hồ Chí Minh. Nghiên cứu chỉ ra rằng dạy học phát triển năng lực là xu thế tất yếu toàn cầu, tuy nhiên, thực tiễn dạy học ở Việt Nam hiện nay vẫn còn hạn chế, nặng về lý thuyết, chưa chú trọng định hướng thực tiễn và phát triển kỹ năng cá nhân, trong đó có năng lực GQVĐ.
Đề tài khẳng định môn Tư tưởng Hồ Chí Minh có nhiều ưu thế để phát triển năng lực GQVĐ cho sinh viên kỹ thuật, những người có tư duy thiên về thực nghiệm, phân tích và giải quyết vấn đề theo logic khoa học. Mục đích của luận án là đề xuất các nguyên tắc và biện pháp cụ thể nhằm phát triển năng lực GQVĐ cho sinh viên trong dạy học môn học này. Luận án đã tiến hành khảo sát thực trạng với 32 giảng viên và 570 sinh viên tại 5 trường đại học khối ngành kỹ thuật ở ba miền Bắc, Trung, Nam trong các năm học 2018-2019 và 2021-2022. Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn giảng viên và sinh viên đều nhận thức được sự cần thiết của việc phát triển năng lực GQVĐ, nhưng việc triển khai trên thực tế còn nhiều hạn chế, chưa thường xuyên và chưa thực sự hiệu quả.
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận án đã đề xuất các nguyên tắc và một số biện pháp phát triển năng lực GQVĐ, bao gồm: xây dựng mục tiêu dạy học theo hướng phát triển năng lực GQVĐ, vận dụng các phương pháp dạy học tích cực (dạy học GQVĐ, dự án, thảo luận nhóm) và các kỹ thuật dạy học (đặt câu hỏi, khăn trải bàn, động não), cùng với đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực. Các biện pháp này sau đó được kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả thông qua thực nghiệm sư phạm. Kết quả thực nghiệm đã chứng minh tính phù hợp và khả thi của các biện pháp đề xuất, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và phát triển năng lực học tập của sinh viên. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cấp lãnh đạo trường đại học, giảng viên và sinh viên để tiếp tục thúc đẩy phát triển năng lực GQVĐ.