Luận án Phát triển lĩnh vực công nghệ tài chính (FinTech) của Trung Quốc và một số hàm ý cho Việt Nam

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH (FINTECH) CỦA TRUNG QUỐC VÀ MỘT SỐ HÀM Ý CHO VIỆT NAM

Ngành:

Kinh tế Quốc tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Trong bối cảnh cách mạng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, công nghệ tài chính (FinTech) đã trở thành lĩnh vực trọng tâm của cạnh tranh và hợp tác toàn cầu. FinTech phát triển nhanh chóng, mang lại nhiều lợi ích và là xu hướng tất yếu của ngành tài chính ngân hàng. Trung Quốc nổi lên là quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này, với quy mô thị trường thanh toán kỹ thuật số và cho vay trực tuyến lớn nhất thế giới, cùng sự phát triển đa dạng các mô hình kinh doanh FinTech như bảo hiểm Internet, huy động vốn cộng đồng, đầu tư và quản lý tài sản trực tuyến, và tiền điện tử.

Luận án này tập trung phân tích thực trạng phát triển FinTech tại Trung Quốc, đánh giá các chính sách quản lý và thúc đẩy đã góp phần vào thành công của quốc gia này. Đồng thời, luận án làm rõ những thách thức và rủi ro mà sự phát triển FinTech mang lại, như rủi ro bảo mật dữ liệu, rủi ro kỹ thuật và công nghệ, vấn đề độc quyền và cạnh tranh không lành mạnh, cũng như những thách thức đối với hệ thống quản lý truyền thống. Những vấn đề này cũng sẽ là những thách thức mà các nước đi sau như Việt Nam phải đối mặt.

Mục tiêu tổng quát của luận án là làm rõ thực trạng phát triển FinTech ở Trung Quốc, đúc kết các bài học kinh nghiệm và đưa ra các hàm ý chính sách cho Việt Nam. Luận án góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận về FinTech, xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách quản lý, phát triển FinTech tại Việt Nam. Dựa trên kinh nghiệm của Trung Quốc, luận án đề xuất các giải pháp cụ thể cho Việt Nam, bao gồm tăng cường nghiên cứu, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, lập kế hoạch tổng thể, xây dựng cơ sở hạ tầng, thúc đẩy hệ sinh thái FinTech, nâng cấp chính sách an toàn tài chính và đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nhằm phát triển một hệ sinh thái FinTech đa dạng, lành mạnh và bền vững, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu: Lĩnh vực công nghệ tài chính của Trung Quốc.
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu:
  • 4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của luận án
    • 4.1. Cách tiếp cận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
  • 7. Kết cấu của Luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH CỦA TRUNG QUỐC

  • 1.1 Các nghiên cứu về lịch sử ra đời và phát triển của ngành công nghiệp FinTech ở Trung Quốc
  • 1.2 Các nghiên cứu về chính sách quản lý, phát triển FinTech của Trung Quốc và kinh nghiệm
  • 1.3 Các nghiên cứu về thực trạng phát triển FinTech ở Trung Quốc và kinh nghiệm phát triển FinTech từ Trung Quốc
  • 1.4 Nghiên cứu về các mảng thị trường ứng dụng FinTech và một số công ty FinTech hàng đầu của Trung Quốc
  • 1.5 Các nghiên cứu về những rủi ro, thách thức, tiềm năng và xu hướng phát triển của lĩnh vực FinTech ở Trung Quốc
  • 1.6. Nhận xét, đánh giá
    • 1.6.1 Các vấn đề chưa được đề cập/Khoảng trống nghiên cứu
    • 1.6.2 Các vấn đề mà Luận án sẽ kế thừa
    • 1.6.3 Những vấn đề tiếp tục được triển khai nghiên cứu trong nội dung của luận án

• Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH

  • 2.1. Khái niệm và phân loại FinTech
    • 2.1.1. Khái niệm FinTech
    • 2.1.2. Phân loại FinTech
  • 2.2. Một số nội dung cơ bản về phát triển FinTech
    • 2.2.1. Hệ sinh thái FinTech
    • 2.2.2. Các lĩnh vực hoạt động kinh doanh chính của FinTech (Hệ sinh thái các sản phẩm- dịch vụ FinTech)
  • 2.3 Các tiêu chí đánh giá sự phát triển FinTech
  • 2.4. Các nhân tố tác động đến sự phát triển của FinTech
  • 2.5. Thực tiễn phát triển lĩnh vực FinTech trên thế giới
    • 2.5.1. Lịch sử hình thành và phát triển của FinTech trên toàn cầu
    • 2.5.2. Lịch sử phát triển của FinTech tại Trung Quốc
    • 2.5.3 Phát triển FinTech tại một số quốc gia điển hình khác trên thế giới

• Chương 3: THỰC TRẠNG VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH Ở TRUNG QUỐC

  • 3.1. Quan điểm, chủ trương của Trung Quốc về phát triển FinTech
  • 3.2. Thực trạng phát triển FinTech ở Trung Quốc
    • 3.2.1. Phát triển quy mô của thị trường:
    • 3.2.2. Phát triển của Hệ sinh thái FinTech
      • 3.2.2.1 Phát triển hệ sinh thái các sản phẩm- dịch vụ FinTech (hay các lĩnh vực hoạt động kinh doanh chính của FinTech)
        • (1) Sự mở rộng nhanh chóng của thanh toán kỹ thuật số (thanh toán qua Internet)
        • (2) Giảm số lượng nền tảng cho vay P2P nhưng tăng khối lượng giao dịch
        • (3) Tăng trưởng và biến động của bảo hiểm Internet
        • (4) Sự phát triển của huy động vốn cộng đồng:
        • (5) Sự hình thành của dịch vụ đầu tư và quản lý tài sản trực tuyến:
        • (6) Các mô hình sản phẩm và dịch vụ tài chính trực tuyến khác
        • (7) Tiền điện tử: Đồng NDT kỹ thuật số hiện đã được thử nghiệm tại 10 thành phố của Trung Quốc bao gồm Thâm Quyến, Tô Châu, Tây An, Thành Đô, Thượng Hải, Hải Nam, Trường Sa, Tây An, Thanh Đảo, Đại Liên và Thế vận hội Mùa đông tại Bắc Kinh tháng 1 năm 2022
      • 3.2.2.2 Phát triển về thể chế, môi trường chính sách và cấu trúc thị trường
    • 3.2.3. Phát triển về ứng dụng công nghệ:
  • 3.3. Xu hướng phát triển, thách thức và các vấn đề đặt ra đối với phát triển FinTech ở Trung Quốc
    • 3.3.1. Xu hướng phát triển:
    • 3.3.2. Những thách thức và các vấn đề đặt ra đối với phát triển FinTech ở Trung Quốc
  • 3.4. Các chính sách quản lý, phát triển FinTech của Trung Quốc
    • 3.4.1. Nhóm chính sách về hoàn thiện hệ thống pháp lý cũng như môi trường, quy hoạch tổng thể cho phát triển FinTech nói chung
      • 3.4.1.1 Xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý, hệ thống quy tắc và tiêu chuẩn cho phát triển FinTech
      • 3.4.1.2 Lập kế hoạch tổng thể và chi tiết cho phát triển FinTech theo từng giai đoạn, từng thành phố trọng điểm
      • 3.4.1.3 Xây dựng hệ thống tự điều chỉnh trong ngành FinTech
    • 3.4.2 Nhóm chính sách về đầu tư vốn, công nghệ, nhân tài cho phát triển FinTech
      • 3.4.2.1 Các chính sách ưu đãi về thuế, hỗ trợ về tài chính, tín dụng
      • 3.4.2.2 Tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng cho ngành FinTech
      • 3.4.2.3 Tăng cường công tác nghiên cứu, đào tạo và giáo dục cho thị trường FinTech
    • 3.4.3. Nhóm chính sách phát triển Hệ sinh thái FinTech
      • 3.4.3.1 Xây dựng một hệ thống dịch vụ FinTech đa dạng, đa cấp, đa kênh
      • 3.4.3.2 Tăng cường các chính sách bảo vệ người tiêu dùng (khách hàng FinTech)
      • 3.4.3.3 Đẩy mạnh giao lưu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực FinTech
  • 3.5. Một số đánh giá về phát triển FinTech ở Trung Quốc
    • 3.5.1 Những lý do thúc đẩy FinTech phát triển nhanh và bùng nổ tại Trung Quốc
    • 3.5.2 Một số đánh giá về cách tiếp cận chính sách của Trung Quốc trong việc quản lý, phát triển FinTech
    • 3.5.3 Một số đánh giá về cách thức triển khai các chính sách quản lý, phát triển FinTech của Trung Quốc
    • 3.5.4 Một số đánh giá về những kết quả đạt được và các vấn đề còn tồn tại
  • 3.6. Kinh nghiệm phát triển FinTech ở Trung Quốc
    • 3.6.1. Kinh nghiệm phát triển FinTech của Chính phủ Trung Quốc
      • 3.6.1.1 Sự quản lý và hỗ trợ linh hoạt của Chính phủ: Chính phủ Trung Quốc đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp một môi trường thuận lợi cho phát triển FinTech ở nước này
      • 3.6.1.2 Phương pháp tiếp cận “thử nghiệm và điều chỉnh” qua cơ chế quản lý thử nghiệm Sandbox
      • 3.6.1.3 Xây dựng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng cho FinTech
      • 3.6.1.4 Thúc đẩy sáng tạo và đổi mới công nghệ tài chính
    • 3.6.2. Kinh nghiệm giải quyết những thách thức đối với ngành FinTech
      • 3.6.2.1 Về công tác quản lý, giám sát: Điều tiết việc gia nhập thị trường và tối ưu hóa cơ chế quản lý, giám sát
      • 3.6.2.2 Các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng
      • 3.6.2.3 Khắc phục các rủi ro tài chính và công nghệ: vấn đề an ninh mạng và bảo mật thông tin
      • 3.6.2.4 Giải quyết những thách thức về mặt cấu trúc lâu dài thông qua việc lập kế hoạch/quy hoạch tổng thể cho từng giai đoạn
    • 3.6.3 Kinh nghiệm phát triển của một số Kỳ lân FinTech ở Trung Quốc

• Chương 4: MỘT SỐ HÀM Ý CHO VIỆT NAM

  • 4.1. Khái quát thực trạng phát triển FinTech ở Việt Nam
    • 4.1.1 Sự phát triển FinTech ở Việt Nam
    • 4.1.2. Một số vấn đề và thách thức đối với sự phát triển FinTech ở Việt Nam
  • 4.2 Tác động của sự phát triển FinTech ở Trung Quốc đến Việt Nam
    • 4.2.1 “Chiến lược toàn cầu hóa” của các công ty FinTech Trung Quốc và tác động
    • 4.2.2 Tác động tiềm năng từ tiền số của Trung Quốc
  • 4.3 Một số hàm ý cho phát triển FinTech ở Việt Nam
    • 4.3.1 Về phía Chính phủ và các cơ quan quản lý
    • 4.3.2 Về phía các doanh nghiệp FinTech, các công ty phát triển công nghệ và các định chế tài chính

• KẾT LUẬN