Luận án Phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Thái Bình

Tên luận án:

Phát triển liên kết giữa Doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình

Ngành:

Kinh tế nông nghiệp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu "Phát triển liên kết giữa Doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình" nhằm góp phần hoàn thiện chính sách và giải pháp phát triển nông nghiệp tại địa phương. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ chủ trương khuyến khích liên kết sản xuất nông nghiệp (SXNN) với chế biến và tiêu thụ nông sản của Chính phủ Việt Nam từ năm 2002. Mặc dù đã đạt được một số kết quả, nhưng liên kết còn hạn chế về phạm vi, hình thức, đặc biệt là liên kết theo chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ cao, do thiếu thể chế pháp lý và cơ chế chia sẻ lợi ích hợp lý.

Thái Bình, một tỉnh ven biển với tiềm năng nông nghiệp lớn, đã chứng kiến sự mở rộng hoạt động liên kết SX, tiêu thụ, với hơn 14.200 ha trồng trọt có liên kết vào năm 2020. Tuy nhiên, phương thức sản xuất vẫn nặng về truyền thống, chưa tương xứng với tiềm năng, và số lượng cánh đồng lớn có hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp còn khiêm tốn.

Mục tiêu chung của luận án là phân tích, đánh giá thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển liên kết DN với hộ nông dân trong SXNN tại Thái Bình, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả sản xuất. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực trồng trọt, phân tích giai đoạn 2018-2022 và đề xuất giải pháp cho 2025-2030.

Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về liên kết, xác định 6 nhân tố chính ảnh hưởng tích cực đến liên kết giữa DN với HND, bao gồm: Thái độ đối với hành vi, Quy chuẩn chủ quan, Kiểm soát hành vi cảm nhận, Điều kiện thuận lợi, Năng lực và Nguồn vốn. Trong đó, "Thái độ đối với hành vi" có ảnh hưởng mạnh nhất. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp (khảo sát 510 phiếu HND và 21 DN), cùng các phân tích thống kê, hồi quy.

Kết quả nghiên cứu cho thấy liên kết SXNN ở Thái Bình có sự đa dạng về lĩnh vực, hình thức và mô hình, với số lượng và diện tích liên kết có xu hướng tăng. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về số lượng hợp đồng, hình thức liên kết (chủ yếu là cánh đồng lớn, ít chuỗi giá trị), và chất lượng liên kết (mức tăng thu nhập, lợi nhuận chưa đáng kể). Các nguyên nhân hạn chế bao gồm đất đai nhỏ lẻ, chính sách hỗ trợ chưa phù hợp, năng lực nguồn nhân lực còn hạn chế. Dựa trên những phát hiện này, luận án đề xuất các giải pháp tổng thể nhằm phát triển liên kết DN với HND trong SXNN tại Thái Bình, tập trung vào hoàn thiện quy hoạch, nâng cao chất lượng quy hoạch, tích tụ đất đai, thực hiện các chính sách hỗ trợ và phát triển mô hình liên kết theo chuỗi giá trị.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
      • 2.1.1. Mục tiêu chung:
      • 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Câu hỏi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
    • 5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
      • 5.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:
      • 5.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
    • 5.2. Phương pháp phân tích
  • 6. Những đóng góp mới của Luận án
    • 6.1. Về mặt lý thuyết
    • 6.2. Về mặt thực tiễn
  • 7. Kết cấu của Luận án
    • Chương 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu, lý thuyết nền tảng và mô hình nghiên cứu
      • 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án
        • 1.1.1. Các nghiên cứu có liên quan về vấn đề liên kết kinh tế nói chung
        • 1.1.2. Các nghiên cứu về phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN
        • 1.1.3. Các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng tới liên kết giữa DN với HND trong SXNN
      • 1.2. Khoảng trống và vấn đề nghiên cứu của đề tài Luận án
        • 1.2.1. Khoảng trống nghiên cứu
        • 1.2.2. Những vấn đề nghiên cứu của Luận án về đề tài nghiên cứu
      • 1.3. Các lý thuyết cơ bản và mô hình nghiên cứu đề xuất
        • 1.3.1. Các lý thuyết cơ bản về liên kết và phát triển liên kết trong sản xuất nông nghiệp
          • 1.3.1.1. Lý thuyết về phân công và hợp tác lao động
          • 1.3.1.2. Lý thuyết về liên kết nông nghiệp - công nghiệp
          • 1.3.1.3. Lý thuyết lợi thế so sánh
        • 1.3.2. Tổng quan các lý thuyết nền tảng về ý định hành động
        • 1.3.3. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
    • Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT VÀ PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
      • 2.1. Các vấn đề cơ bản về LK và phát triển LK giữa DN với HND trong SXNN
        • 2.1.1. Khái niệm doanh nghiệp và hộ nông dân
        • 2.1.2. Khái niệm liên kết kinh tế và phát triển liên kết kinh tế
        • 2.1.3. Khái niệm liên kết và phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp
      • 2.2. Phân loại, nguyên tắc của liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp
        • 2.2.1. Phân loại liên kết giữa doanh nghiệp với HND trong SXNN
        • 2.2.2. Nguyên tắc cơ bản của liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp
      • 2.3. Nội dung về phát triển liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp
        • 2.3.1. Lĩnh vực liên kết:
        • 2.3.2. Hình thức liên kết gồm có:
      • 2.4. Các quy tắc ràng buộc trong liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân trong sản xuất nông nghiệp
      • 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN
        • 2.5.1. Nhân tố khách quan bao gồm:
        • 2.5.2. Nhân tố chủ quan bao gồm:
      • 2.6. Tiêu chí đánh giá phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN
    • Chương 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH
      • 3.1. Khái quát về nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình
        • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội
        • 3.1.2. Về phát triển nông nghiệp ở Tỉnh Thái Bình
      • 3.2. Thực trạng phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN ở Tỉnh Thái Bình
        • 3.2.1. Thực trạng về liên kết giữa DN với HND trong SXNN
          • 3.2.1.1. Lĩnh vực liên kết và hình thức liên kết
          • 3.2.1.2. Những mô hình liên kết điển hình
        • 3.2.2. Thực trạng phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN ở Tỉnh Thái Bình
          • 3.2.2.1. Phát triển về số lượng liên kết
          • 3.2.2.2. Chất lượng liên kết
          • 3.2.2.3. Về cơ chế chính sách hỗ trợ, thu hút liên kết
        • 3.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến liên kết của HND với DN
          • 3.2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
          • 3.2.3.2. Thống kê mẫu nghiên cứu
          • 3.2.3.3. Kiểm định thang đo
          • 3.2.3.4. Kiểm định sự tương quan
          • 3.2.3.5. Phân tích hồi quy
          • 3.2.3.6. Kết quả nghiên cứu
      • 3.3. Đánh giá thực trạng phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN ở Tỉnh Thái Bình
        • 3.3.1. Những kết quả đạt được
        • 3.3.2. Những hạn chế
        • 3.3.3. Nguyên nhân hạn chế
    • Chương 4. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LIÊN KẾT GIỮA DOANH NGHIỆP VỚI HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở TỈNH THÁI BÌNH
      • 4.1. Định hướng phát triển liên kết SXNN ở Tỉnh Thái Bình giai đoạn 2020 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
        • 4.1.1. Quan điểm và định hướng phát triển nông nghiệp của Tỉnh Thái Bình
        • 4.1.2. Định hướng phát triển liên kết SXNN ở Tỉnh Thái Bình
      • 4.2. Giải pháp phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN ở Tỉnh Thái Bình
        • 4.2.1. Nhóm giải pháp chung về phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN
        • 4.2.2. Nhóm các giải pháp phát triển liên kết giữa DN với HND trong SXNN
      • 4.3. Kiến nghị với Chính phủ

  • KẾT LUẬN

  • DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA NGHIÊN CỨU SINH LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU