Luận án – Phát triển đôi ngũ giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP

Ngành:

QUẢN LÝ GIÁO DỤC (Mã số: 9 14 01 14)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp" của Nguyễn Thị Thanh Loan, chuyên ngành Quản lý Giáo dục, được hoàn thành năm 2021 tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Đề tài xuất phát từ yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng giáo dục trung học cơ sở (THCS), một mắt xích quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc gia, cùng với thực trạng thành phố Hà Nội chưa quan tâm đúng mức đến việc phát triển đội ngũ giáo viên theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp (CDNN). Điều này dẫn đến những bất cập trong công tác quy hoạch, tuyển dụng, đánh giá và tạo động lực cho giáo viên.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển đội ngũ giáo viên THCS theo tiêu chuẩn CDNN, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp cho các trường THCS công lập trên địa bàn Hà Nội. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát tại 15 trường THCS công lập với sự tham gia của 397 giáo viên và cán bộ quản lý, trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020.

Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy đội ngũ giáo viên THCS của Hà Nội cơ bản đảm bảo về số lượng, cơ cấu bộ môn và có chất lượng cao về trình độ đào tạo, đồng thời công tác tuyển dụng được tổ chức bài bản. Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra những điểm yếu như chất lượng đội ngũ chưa đồng đều giữa các khu vực và tỷ lệ giáo viên đạt hạng CDNN cao (hạng I, hạng II) chưa tương xứng với quy mô và chất lượng chung của thành phố. Đặc biệt, các hoạt động như quy hoạch, tuyển dụng theo hạng CDNN, xây dựng chế tài đánh giá, sàng lọc, và tạo môi trường động lực cho giáo viên phát triển theo tiêu chuẩn CDNN chưa được chú trọng triển khai hiệu quả. Nguyên nhân chủ yếu là do việc triển khai chính sách bổ nhiệm hạng CDNN chưa được quan tâm, cùng với sự thiếu hụt hướng dẫn quy hoạch và tiêu chí đánh giá rõ ràng từ các cấp quản lý.

Từ những phân tích trên, luận án đã đề xuất 05 giải pháp trọng tâm: (1) Lập quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên theo tiêu chuẩn CDNN; (2) Tổ chức tuyển dụng, sử dụng giáo viên theo tiêu chuẩn CDNN; (3) Tổ chức bồi dưỡng phát triển năng lực đáp ứng yêu cầu hạng CDNN; (4) Xây dựng quy định kiểm tra nội bộ dựa trên tiêu chuẩn CDNN; (5) Xây dựng môi trường, tạo động lực cho giáo viên phát triển theo tiêu chuẩn CDNN. Các giải pháp này đã được khảo nghiệm và chứng minh tính cấp thiết, khả thi, phù hợp với thực tiễn Hà Nội, hứa hẹn đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THCS, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Mục lục chi tiết:

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP

• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
  • 1.1.1. Những nghiên cứu về đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
  • 1.1.2. Những nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo THCS
  • 1.1.3 . Đánh giá các nghiên cứu đi trước và xác định nội dung nghiên cứu của luận án
• 1.2. Các khái niệm cơ bản:
• 1.3. Chuẩn hóa trong GD, chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của GV trung học cơ sở
  • 1.3.1. Chuẩn hóa trong giáo dục
  • 1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên trung học cơ sở
  • 1.3.3. Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên trung học cơ sở
  • 1.3.4 Phẩm chất, năng lực của giáo viên trung học cơ sở theo chuẩn nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
• 1.4. Phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
  • 1.4.1 Một số mô hình phát triển nguồn nhân lực
  • 1.4.2 Mục đích và ý nghĩa của phát triển đội ngũ GV trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp.
  • 1.4.3 Yêu cầu phát triển đội ngũ GV trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
    • 1.4.3.1. Phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn CDNN dựa vào mô hình phát triển nguồn nhân lực:
    • 1.4.3.2. Phát triển đội ngũ giáo viên theo tiêu chuẩn CDNN đáp ứng yêu cầu đổi mới GD hiện nay:
  • 1.4.4. Nội dung phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
  • 1.4.5. Phân cấp và vai trò quản lý phát triển đội ngũ GV trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp ở Việt Nam:
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
  • 1.5.1. Cơ chế chính sách
  • 1.5.2. Bối cảnh kinh tế- xã hội
  • 1.5.3. Năng lực của hiệu trưởng trường trung học cơ sở
  • 1.5.4. Năng lực của đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
  • 1.5.5. Nhu cầu thực tế của trường trung học cơ sở
• Kết luận chương 1

Chương II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP

• 2.1. Khái quát địa bàn nghiên cứu
  • 2.1.1. Giới thiệu khái quát về địa bàn nghiên cứu
  • 2.1.2. Khái quát phát triển đội ngũ giáo viên THCS của Hà Nội
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn CDNN
  • 2.2.1 Mục đích khảo sát:
  • 2.2.2. Nội dung khảo sát:
  • 2.2.3 Phạm vi, khách thể khảo sát:
  • 2.2.4 Phương pháp khảo sát:
  • 2.2.5 Phương pháp xử lý kết quả khảo sát:
• 2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh trên địa bàn thành phố Hà Nội
  • 2.3.1. Thực trạng quy hoạch phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • 2.3.1.1 Thực trạng số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • 2.3.1.2. Kết quả khảo sát thực trạng quy hoạch phát triển đội ngũ GV các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn CDNN thể
  • 2.3.2. Thực trạng tuyển dụng, sử dụng giáo viên trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp trên địa bàn thành Hà Nội
    • 2.3.2.1. Thực trạng tuyển dụng, sử dụng đội ngũ giáo viên THCS:
    • 2.3.2.2. Kết quả khảo sát công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ GV THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội
  • 2.3.3 Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
    • 2.3.3.1. Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên của ngành Giáo dục Hà Nội
    • 2.3.3.2. Kết quả khảo sát thực trạng bồi dưỡng giáo viên theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS:
  • 2.3.4. Thực trạng đánh giá, sàng lọc giáo viên trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
    • 2.3.4.1. Thực trạng đánh giá, sàng lọc giáo viên trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • 2.3.4.2. Kết quả khảo sát công tác đánh giá, sàng lọc đội ngũ giáo viên THCS theo tiêu chuẩn CDNN:
  • 2.3.5 Thực trạng xây dựng môi trường tạo động lực cho đội ngũ giáo viên trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
    • 2.3.5.1. Thực trạng tạo động lực cho đội ngũ giáo viên trung học cơ sở phát triển theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp:
    • 2.3.5.2. Kết quả khảo sát thực trạng xây dựng môi trường tạo động lực cho giáo viên phát triển:
• 2.4. Thực trạng tác động của các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển đội ngũ GV các trường trung học cơ sở theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
  • 2.4.1 Thực trạng tác động của cơ chế chính sách
  • 2.4.2 Thực trạng tác động của bối cảnh kinh tế - xã hội
  • 2.4.3. Thực trạng tác động của hiệu trưởng trường trung học cơ sở
  • 2.4.4. Thực trạng tác động của đội ngũ giáo viên trung học cơ sở
  • 2.4.5 Thực trạng tác động từ nhu cầu của trường trung học cơ sở
• 2.5. Đánh giá chung thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
  • 2.5.1. Điểm mạnh:
  • 2.5.2. Điểm yếu:
  • 2.5.3. Nguyên nhân
• 2.6. Kinh nghiệm về phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở của một số quốc gia trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• Kết luận chương 2.

Chương 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP

• 3.1. Định hướng phát triển GD và đào tạo của thành phố Hà Nội đến năm 2025:
• 3.2. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp
  • 3.2.1. Đảm bảo tính pháp lý
  • 3.2.2 Đảm bảo tính mục tiêu
  • 3.2.3 Đảm bảo tính hệ thống nhất quán
  • 3.2.4. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
  • 3.2.5. Đảm bảo tính đặc thù của Thủ đô
• 3.3. Các giải pháp đề xuất
  • 3.3.1. Lập quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và gắn với chiến lược phát triển của nhà trường và giáo dục địa phương.
    • 3.3.1.1. Mục tiêu của giải pháp:
    • 3.3.1.2. Ý nghĩa của giải pháp:
    • 3.3.1.3. Nội dung của giải pháp
    • 3.3.1.4. Cách thức thực hiện giải pháp
    • 3.3.1.5. Điều kiện thực hiện:
  • 3.3.2. Tổ chức tuyển dụng, sử dụng đội ngũ giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội theo tiêu chuẩn CDNN
    • 3.3.2.1. Mục tiêu của giải pháp:
    • 3.3.2.2. Ý nghĩa của giải pháp:
    • 3.3.2.3. Nội dung của giải pháp
    • 3.3.2.4. Cách thức thực hiện
    • 3.3.2.5. Điều kiện thực hiện:
  • 3.3.3. Tổ chức bồi dưỡng phát triển năng lực cho đội ngũ giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu của hạng chức danh nghề nghiệp và gắn với chuẩn nghề nghiệp
    • 3.3.3.1. Mục tiêu của giải pháp:
    • 3.3.3.2. Ý nghĩa của giải pháp:
    • 3.3.3.3. Nội dung của giải pháp
    • 3.3.3.4. Cách thức thực hiện
    • 3.3.3.5. Điều kiện thực hiện:
  • 3.3.4 Xây dựng quy định kiểm tra nội bộ dựa trên tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • 3.3.4.1. Mục tiêu của giải pháp:
    • 3.3.4.2. Ý nghĩa của giải pháp:
    • 3.3.4.3. Nội dung của giải pháp
    • 3.3.4.4. Cách thức thực hiện
    • 3.3.4.5 .Điều kiện thực hiện:
  • 3.3.5. Xây dựng môi trường, tạo động lực cho giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà nội phát triển theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
    • 3.3.5.1. Mục tiêu của giải pháp:
    • 3.3.5.2. Ý nghĩa của giải pháp:
    • 3.3.5.3. Nội dung của giải pháp
    • 3.3.5.4. Cách thức thực hiện
    • 3.3.5.5. Điều kiện thực hiện:
• 3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp
• 3.5. Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của các giải pháp.
  • 3.5.1. Mục đích khảo nghiệm:
  • 3.5.2. Nội dung và phương pháp khảo nghiệm
    • 3.5.2.1. Nội dung khảo nghiệm:
    • 3.5.2.2. Phương pháp khảo nghiệm:
    • 3.5.2.3 Thang đo kết quả khảo sát:
  • 3.5.3. Đối tượng khảo nghiệm:
  • 3.5.4. Kết quả khảo nghiệm:
  • 3.5.5. Tương quan giữa mức độ cấp thiết và mức độ khả thi của các giải pháp đề xuất:
• 3.6. Thử nghiệm giải pháp
  • 3.6.1. Mục đích:
  • 3.6.2 Cơ sở lựa chọn giải pháp thử nghiệm:
  • 3.6.3. Giả thuyết thử nghiệm:
  • 3.6.4. Tiêu chí đánh giá:
  • 3.6.5. Nội dung và phương thức thử nghiệm
    • 3.6.5.1. Nội dung thử nghiệm
    • 2.6.5.2. Phương pháp, kỹ thuật và quy trình thử nghiệm
  • 3.6.6. Kết quả đánh giá thử nghiệm
    • (i) Thông tin về đối tượng GV tham gia thử nghiệm
    • (ii). Thang đo kết quả thử nghiệm:
    • (iii) Kết quả thử nghiệm
• Kết luận chương 3
• Kết luận và khuyến nghị
  • 1. Kết luận:
  • 2. Khuyến nghị
    • 2.1. Đối với Bộ/ngành
    • 2.2. Đối với ủy ban nhân dân
      • 2.2.1. Đối với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội
      • 2.2.2 Đối với Ủy ban nhân dân cấp quận/huyện
    • 2.3. Đối với các trường trung học cơ sở