Luận án Phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng vùng Đồng bằng Sông Hồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

Ngành:

Quản lý giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về sự phát triển của đội ngũ giảng viên (ĐNGV) tại các trường cao đẳng thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp. Đề tài khẳng định vai trò then chốt của đội ngũ giảng viên trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu của Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011-2020 và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp hiện nay đặt ra nhiều thách thức, trong khi các nghiên cứu trước đây chưa đề cập đầy đủ đến vấn đề phát triển ĐNGV tại các trường cao đẳng vùng Đồng bằng sông Hồng.

Mục đích nghiên cứu là đề xuất các giải pháp phát triển ĐNGV dựa trên cơ sở lý luận, thực tiễn và đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên trong khu vực. Luận án giới hạn phạm vi khảo sát trong 07 trường cao đẳng kỹ thuật - công nghiệp vùng Đồng bằng sông Hồng, sử dụng số liệu thống kê từ năm 2014 đến năm 2018. Các luận điểm chính bao gồm: chất lượng ĐNGV quyết định chất lượng giáo dục nghề nghiệp; phát triển ĐNGV cần toàn diện về số lượng, chất lượng, gắn kết với thực tế khoa học, công nghệ và doanh nghiệp; đồng thời phải chú trọng phát triển năng lực chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ của từng giảng viên.

Luận án đã làm rõ cơ sở lý luận về phát triển ĐNGV, đánh giá thực trạng ĐNGV, chỉ ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân; đồng thời đề xuất 6 nhóm giải pháp cụ thể có tính hệ thống và khả thi. Các nhóm giải pháp này tập trung vào nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện cơ chế chính sách (tuyển dụng, đãi ngộ, sử dụng), quy hoạch đội ngũ, đẩy mạnh đào tạo - bồi dưỡng theo chuẩn chức danh nghề nghiệp, xây dựng môi trường làm việc thuận lợi và thiết lập cơ chế kiểm tra, đánh giá. Kết quả khảo nghiệm và thử nghiệm cho thấy các giải pháp đề xuất có tính cấp thiết và khả thi cao, góp phần nâng cao chất lượng ĐNGV và chất lượng đào tạo nhân lực trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

2. Mục đích nghiên cứu

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

• 3.1. Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng vùng ĐBSH.
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu: Phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng vùng ĐBSH trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp.

4. Giả thuyết khoa học

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

6. Phạm vi nghiên cứu

7. Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

• 7.1. Phương pháp tiếp cận
• 7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận, tổng hợp phân tích tài liệu
• 7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn và tổng kết kinh nghiệm
• 7.2.3. Nhóm phương pháp thống kê và xử lí kết quả nghiên cứu

8. Luận điểm bảo vệ

9. Đóng góp mới của luận án

10. Cấu trúc của luận án

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực
• 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về giảng viên và đội ngũ giảng viên
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.1.2.1. Nhóm công trình nghiên cứu đề cập về vai trò nguồn nhân lực
• 1.1.2.2. Nhóm công tình nghiên cứu về đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục đại học
• 1.1.2.3. Nhóm công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý đội ngũ giảng viên
• 1.2.1.1. Quản lý
• 1.2.1.2. Quản lý giáo dục
• 1.2.1.3. Quản lý nhà trường
• 1.2.1.4. Quản lý đội ngũ giảng viên
• 1.2.2. Giảng viên, đội ngũ, đội ngũ giảng viên
• 1.2.2.1. Giảng viên
• 1.2.2.2. Đội ngũ
• 1.2.2.3. Đội ngũ giảng viên
• 1.2.3. Phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.2.3.1. Phát triển
• 1.2.3.2. Phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.3. Trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.3.1. Bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.3.2. Vị trí của trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới Giáo dục nghề nghiệp
• 1.3.3. Vai trò của trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4. Đội ngũ giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.1. Vị trí, vai trò người giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.2. Yêu cầu về chuẩn giảng viên, chuẩn chức danh nghề nghiệp, phẩm chất và năng lực nhiệm vụ giảng viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.2.1. Chuẩn giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.2.2. Chuẩn chức danh nghề nghiệp giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.2.3. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.4.2.4. Yêu cầu về mô hình người giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 1.5. Các yêu cầu của việc phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.5.1. Đảm bảo về số lượng
• 1.5.2. Đảm bảo về cơ cấu
• 1.5.3. Đảm bảo về chất lượng của đội ngũ giảng viên
• 1.6. Các nội dung phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 1.6.1. Xây dựng qui hoạch phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 1.6.2. Tuyển dụng giảng viên
• 1.6.3. Bố trí sử dụng giảng viên
• 1.6.4. Đào tạo, bồi dưỡng giảng viên
• 1.6.5. Đánh giá năng lực thực hiện nhiệm vụ giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 1.6.6. Nâng cao số lượng, chất lượng giảng viên thông qua liên kết doanh nghiệp
• 1.6.7. Thực hiện chính sách- tạo động lực phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.7. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 1.7.1. Môi trường quản lý
• 1.7.2. Chủ thể quản lý
• 1.7.3. Bản thân giảng viên

Kết luận chương 1

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

• 2.1. Khái quát về kinh tế- xã hội, giáo dục đào tạo và các trường Cao đẳng kỹ thuật- công nghiệp vùng Đồng bằng Sông Hồng
• 2.1.1. Tình hình kinh tế- xã hội, giáo dục vùng Đồng bằng sông Hồng
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục nghề nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng
• 2.1.2.1.Khái quát về giáo dục nghề nghiệp trên cả nước
• 2.1.3. Các trường Cao đẳng vùng ĐBSH trong đối tượng khảo sát của luận án
• 2.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên và phát triển đội ngũ giảng viên các trường Cao đẳng kỹ thuật- công nghiệp vùng Đồng bằng Sông Hồng
• 2.2.1. Quy mô, cơ cấu đào tạo và số lượng đội ngũ giảng viên
• 2.2.1.1. Quy mô, cơ cấu đào tạo
• 2.2.1.2. Quy mô số lượng ĐNGV các trường CĐ Kỹ thuật- Công nghiệp
• 2.2.2. Cơ cấu đội ngũ giảng viên
• 2.2.2.1. Cơ cấu trình độ đào tạo, chuyên môn nghiệp vụ
• 2.2.2.2. Cơ cấu ĐNGV theo nhóm nghề, độ tuổi, giới tính
• 2.2.3. Năng lực sư phạm
• 2.2.4. Phẩm chất đội ngũ giảng viên
• 2.2.5. Công tác quản lí
• 2.3.6. Nhận xét chung
• 2.3.6.1.Điểm mạnh
• 2.3.6.2. Điểm yếu
• 2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường Cao đẳng kỹ thuật- công nghiệp vùng đồng bằng Sông Hồng
• 2.3.1. Thực trạng nâng cao năng lực quản lí, ứng dụng công nghệ thông tin trong việc phát triển đội ngũ giảng viên
• 2.3.2. Thực trạng công tác quy hoạch đội ngũ giảng viên trường cao đẳng vùng đồng bằng Sông Hồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 2.3.3. Thực trạng tuyển dụng và sử dụng đội ngũ giảng viên
• 2.3.4. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên
• 2.3.5. Thực trạng việc thực hiện chế độ chính sách, xây dựng môi trường thuận lợi cho sự phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng kỹ thuật- công nghiệp
• 2.3.6. Thực trạng việc liên kết doanh nghiệp nâng cao chất lượng và số lượng đội ngũ giảng viên trường cao đẳng kỹ thuật- công nghiệp
• 2.3.7. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá đội ngũ giảng viên
• 2.3.8. Nhận xét chung về mặt mạnh, nguyên nhân hạn chế trong công tác phát triển ĐNGV các Trường Cao đẳng kỹ thuật - công nghiệp vùng Đồng bằng Sông Hồng

Kết luận chương 2

CHƯƠNG 3

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

• 3.1. Nguyên tắc xây dựng giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Cao đẳng vùng Đồng bằng Sông Hồng
• 3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc kế thừa, hiệu quả và phát triển
• 3.1.4. Nguyên tắc phát huy tối đa nội lực, tranh thủ ngoại lực và kết hợp hài hòa giữa nội lực với ngoại lực
• 3.1.5. Nguyên tắc định hướng sử dụng
• 3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Cao đẳng vùng đồng bằng Sông Hồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực quản lí đáp ứng công tác phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.1.1. Mục đích
• 3.2.1.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.1.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách tuyển dụng, đãi ngộ, sử dụng và bảo vệ quyền lợi cho đội ngũ giảng viên
• 3.2.2.1. Mục đích
• 3.2.2.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.2.3.Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.2.3. Nhóm giải pháp về quy hoạch đội ngũ giảng viên trường cao đẳng vùng đồng bằng Sông Hồng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.3.1. Mục đích
• 3.2.3.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.3.3. Điều kiện thực hiện biện pháp
• 3.2.4. Nhóm giải pháp đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng theo chuẩn chức danh nghề nghiệp giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.4.1. Mục đích
• 3.2.4.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.4.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.2.5. Nhóm giải pháp xây dựng môi trường thuận lợi cho sự phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.5.1. Mục đích
• 3.2.5.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.5.3.Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.2.6. Nhóm giải pháp xây dựng cơ chế kiểm tra, đánh giá ĐNGV trường cao đẳng trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp
• 3.2.6.1. Mục đích
• 3.2.6.2. Nội dung và cách thức thực hiện
• 3.2.6.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp
• 3.3.1. Mục đích
• 3.3.2. Đối tượng và phương pháp khảo nghiệm.
• 3.3.3. Nội dung, phương pháp và kết quả khảo nghiệm
• 3.4. Thử nghiệm nhóm giải pháp đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng theo chuẩn chức danh nghề nghiệp giảng viên giáo dục nghề nghiệp
• 3.4.1. Mục đích thử nghiệm
• 3.4.2. Cơ sở lựa chọn giải pháp thử nghiệm
• 3.4.3. Giả thuyết thử nghiệm
• 3.4.4. Mẫu thử nghiệm và tiêu chí đánh giá thử nghiệm.
• 3.4.5. Cách thức tiến hành thử nghiệm.
• 3.4.6. Kết quả thử nghiệm.

Kết luận chương 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận

• 1.1. Về mặt lí luận, phát triển ĐNGV thuộc phạm trù phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của một ngành, một lĩnh vực
• 1.2. Thực trạng phát triển ĐNGV ở vùng ĐBSH, đã được đề tài luận án phân tích, tổng hợp bằng sơ đồ SWOT, với những nhận định chính như sau
• 1.3. Trên cơ sở các vấn đề lý luận và thực tiễn về ĐNGV và công tác phát triển ĐNGV trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp, luận án đề xuất 6 nhóm giải pháp thực hiện cụ thể có tính hệ thống và toàn diện phù hợp với đặc thù của trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp vùng ĐBSH, trong đó có giải pháp tổ chức ĐT-BD GV theo chuẩn chức danh nghề nghiệp GV GDNN được xem là khâu (giải pháp) đột phá, là nhiệm vụ căn bản, thường xuyên trong suốt quá trình xây dựng và phát triển ĐNGV ở các trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp trong bối cảnh đổi mới GDNN.
• 1.4. Việc khảo nghiệm đánh giá mức độ tin cậy về tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp phát triển ĐNGV trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp trong bối cảnh đổi mới GDNN, đã được tiến hành ở các trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp đại diện cho vùng ĐBSH với các đối tượng tham gia là ĐNGV trực tiếp giảng dạy, CBQL ở các trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp và các chuyên gia, các nhà quản lý giáo dục ở các cơ quan, đơn vị trung ương và địa phương
• 1.5. Hệ nội dung được đề xuất trong luận án có đủ cơ sở để triển khai đại trà trong các trường CĐ kỹ thuật- công nghiệp ở vùng ĐBSH nói riêng và các trường CĐ khác trong bối cảnh đổi mới GDNN.

2. Khuyến nghị

• 2.1. Với Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
• 2.2. Với các trường Cao đẳng vùng đồng bằng Sông Hồng